آمريکا به دنبال نزديک شدن به اروپاست
علياصغر زرگر در گفتوگو با «آرمان ملي»:
آمريکا به دنبال نزديک شدن به اروپاست
ميخواهند پرونده ايران را به شوراي امنيت ببرند
اروپا از ايران امتياز ميخواهد
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: آژانس بينالمللي انرژي اتمي در گزارشي پس از تصويب شدن يک قطعنامه در شوراي حکام درباره ايران، مطرح کرد که شوراي حکام روز جمعه قطعنامهاي را تصويب کرد که از ايران ميخواهد در اجراي توافقنامه پادماني و پروتکل الحاقي آن کاملا با آژانس همکاري کرده و بدون تاخير خواستههاي آژانس را اجابت کند. اين قطعنامه که از جانب فرانسه، آلمان و انگليس ارائه شد، با نسبت راي 25 به 2 و 7 مورد پرهيز از رايدهي تصويب شد. اين قطعنامه پيرو گزارشهاي مديرکل آژانس ارائه شده است که بيانگر اقدامات آژانس و تعامل آن با ايران براي شفافسازي اطلاعات مربوط بهدرستي و کامل بودن اظهارات ايران تحت معاهده پادماني و پروتکل الحاقي آن است. از جمله عدم دسترسي به دو محل مشخصشده از جانب آژانس و عدم شفافسازي درباره سوالهاي آژانس در زمينه مواد و فعاليتهاي هستهاي اعلامنشده احتمالي در ايران است. قطعنامه مربوطه بر اهميت پايبندي کامل کشورها به تعهدات پادمانيشان و تسهيل دسترسي لازم در مواقع موردتوجه آژانس تاکيد کرد. متن اين قطعنامه مطرح ميکند که شورا از ايران ميخواهد بهطور کامل با آژانس همکاري کرده و درخواستهاي آژانس را بدون تاخير بيشتر اجابت کند، از جمله اينکه فورا به محلهاي مشخصشده از جانب آژانس دسترسي ايجاد کند. نمايندگي دائمي چين در سازمانهاي بينالمللي اذعان کرد که چين عميقا از قطعنامه تصويبشده در شوراي حکام آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره اجراي تعهدات پادماني ايران با درنظرگرفتن اهميت زياد آن در چشمانداز برجام متاسف است به همراه روسيه عليه اين قطعنامه راي دادند. در راستاي بررسي اين اتفاق «آرمان ملي» گفتوگويي با علياصغر زرگر، کارشناس مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
قطعنامه شوراي حکام با چه اهدافي عليه ايران تصويب شده است؟
زماني که کشورهايي همچون عربستان در اين شورا عليه ايران راي ميدهند نشان ميدهد که اين حوزه بيشتر جنبه سياسي دارد. آنچه مشخص است اين است که ايران اعلام کرده است بازديد از محلهايي که آژانس بر آنها اصرار دارد ممکن است؛ بنابراين در اين ميان نميتوان به ايران خردهاي وارد کرد و از سوي ديگر ايالاتمتحده آمريکا و کشورهاي اروپايي در حال حاضر روي اين نکته کار ميکنند که مواضع خود را در قبال ايران به يکديگر نزديکتر کنند. وزير امورخارجه فرانسه در اين ميان گفته است که برجام پايبند است و خواستار وفاداري طرفين بوده است. نقطه پررنگ اين قطعنامه آن است که اروپا و آمريکا عليه ايران به يکديگر نزديکتر شدهاند. اين قطعنامه به نحوي ميتواند نشاندهنده اين باشد که اروپا در قبال تحريمهاي تسليحاتي ايران ممکن است مواضع سختگيرانهاي اتخاذ کند و همچون گذشته با آمريکا در اين رابطه فاصله نداشته باشد. بهرغم اينکه اروپا نتوانسته است به تعهدات خود عمل کند اما به نظر ميرسد که به دنبال اين است تا از ايران امتيازاتي اخذ کند و در قبال آن مواردي جزئي از طريق اينستکس به ايران بپردازد. اروپا قصد دارد ايران را در غنيسازي مجددا محدود کند و با نگه داشتن در ذيل برجام مراوداتي حداقلي با ايران داشته باشد. نکته حائزاهميت اين است که اروپا از تجارت و همکاري اقتصادي با ايران استقبال ميکند و به نحوي به دنبال اين است که هم يک پيروزي اقتصادي نصيب خود کند و هم در عرصه سياست نقشآفريني کند.
اين قطعنامه که عليه ايران صادر شد آيا ممکن است حيات برجام را با خطر مواجه کند؟
روسيه همواره اصرار داشته که برجام جزو قراردادهايي است که موجب شده بازرسيهاي شديد و قابلقبولي بر صنعت هستهاي ايران صورت گيرد؛ بنابراين امکان ندارد ايران با توجه به اين بازرسيها بتواند به سلاح دست يابد و وقتي قدرتي مثل روسيه چنين چيزي را تاييد ميکند و آژانس انرژي اتمي و اروپا هم تاييد ميکنند آمريکا هم هر چند بخواهد دروغپردازي کند و بگويد من ميخواهم با تحريم جلوي فرار ايران به سمت بمب اتم را بگيرم، نميتواند تا ابد کارآمد باشد. آمريکا به دنبال اين است که اگر ايران در مراحل بعد اجازه بازديد نداد پرونده ايران را امنيتي و به شوراي امنيت منتقل کند تا ايران بيشتر تحت فشار قرار دهد و توافقي غير از برجام و بابميل خود مجددا تنظيم کند. آمريکا عملا ديگر نميتواند از مکانيسم ماشه استفاده کند و قصد دارد اين اقدام را از طريق کشورهاي اروپايي عملي کند. آنچه مشخص است اين قطعنامه در کوتاهمدت مشکلي براي ايران ايجاد نخواهد کرد و جاي نگراني ندارد.
تصويب چنين قطعنامههايي عليه ايران چه عواقبي در پي خواهد داشت؟
اگر دولت ترامپ سعي کند تحريمهاي سازمان ملل را با استفاده از سازوکار ماشه بار ديگر اعمال کند، شوراي امنيت در فضايي بيسابقه و غيرمترقبه قرار خواهد گرفت و مشخص نيست که ايالاتمتحده در اين نبرد پيروز خواهد شد يا خير. توجيه دولت ترامپ و استدلال آن مبني بر اينکه ايالاتمتحده ميتواند به سازوکار ماشه متوسل شود، ضعيف است. اين به عهده اعضاي باقيمانده برجام است که متعهدانه با هرگونه اقدام ايالاتمتحده براي تحميل مجدد تحريمهاي سازمان ملل مخالفت کنند. گروه 1+4 ميتواند بهطور جدي استدلال ارائه کند که آمريکا ديگر بخشي از برجام نيست و براي اين کار ميتواند از اظهارات خود ترامپ نيز بهره ببرد. ترامپ و ديگر مقامات ارشد ايالاتمتحده بارها تاکيد کردهاند که ايالاتمتحده از برجام عقبنشيني کرده و ديگر طرفي در اين توافق نيست. نهايت اجرايي شدن اين قطعنامهها آن است که ايران ذيل بند هفت شوراي امنيت برود تا تحريمهاي ايران را مستقيما و با قدرت قهري اجرا کنند. آنچه مشخص است که ايران مشکلي با بازديد از اين دو مرکز ندارد و صرفا نميخواهد بدعتي در اين راستا شکل گيرد تا با اصرار دولتي خاص رويهاي جديد اجرا شود.
