عبدالرضا فرجيراد در گفتوگو با «آرمان ملي»:
شوراي حکام تحتنفوذ آمريکا است
تکاپوي مجدد آمريکا براي تمديد تحريم تسليحاتي ايران
آرمان ملي- عليرضا پورحسين: در پي انتشار گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي درخصوص برنامه هستهاي ايران و با توجه به افزايش ذخيره اورانيوم غنيشده در ايران، آمريکا درصدد بهرهبرداري سياسي از اين نهاد بينالمللي بوده و خبرها حاکي از تلاش اين کشور براي تصويب قطعنامهاي ضدايراني مبني بر عدمهمکاري ايران با پادمانهاي آژانس انرژي اتمي است. آمريکا در حالي براي موفقيت در ايرانهراسي به تقلا افتاده که خروج يکجانبه اين کشور از برجام، با وجود ايفاي کامل تعهدات ايران، فاقد هرگونه توجيه حقوقي بوده و شرکاي اروپايي آمريکا نيز نتوانستند هيچ اقدامي براي بهرهبرداري ايران از عوايد قانوني برجام انجام دهند. امري که ايران را بر آن داشت همچنان در چارچوب مفاد برجام تعهدات خود را کاهش دهد و گامهاي منظمي در اين راستا بردارد. آمريکا، پرونده هستهاي ايران را به دستاويزي براي اعمال تحريم و فشارهاي سياسي ناروا بر ايران قرار داده است، در صورتي که جمهوري اسلامي در چارچوب تعهدات حقوقي خود و البته بسيار فراتر از آن در راستاي ايجاد اعتماد حداکثري، بيشترين تعامل و همکاري را با آژانس داشته و همواره بر استيفاي کامل حقوق بينالمللي خود براي دستيابي و استفاده از انرژي هستهاي پايدار بوده است. در اين ميان آنچه مشخص است کارشکني بيسابقه آمريکا است که منجر به موانع جدي در روزهاي اخير پيشروي ايران شده است. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با عبدالرضا فرجيراد سفير سابق ايران در نروژ داشته است که در ادامه ميخوانيد.
جلسه شوراي حکام به چه منظوري و با چه اهدافي تشکيل ميشود؟
اين جلسه بر اساس گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي که در روزهاي قبل منتشر شده شکل خواهد گرفت. اين گزارش در ابتدا تدوين شد تا مقدمه چنين جلسهاي فراهم شود. البته بايد توجه کرد که در گزارش آژانس هم به موارد مثبت و هم به موارد منفي اشاره شده است. طبيعتا شوراي حکام نهادي است که آمريکاييها در آن اعمال نفوذ زيادي دارند و به راحتي ميتوانند بر مسئولان آن فشار وارد کنند و به نحوي ميتوان گفت شوراي حکام تحت نفوذ آمريکا است. آنها قصد دارند گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي را با گزارش گوترش همراه کرده و از ترکيب آن تداوم تحريم تسليحاتي ايران حاصل شود. تمام اين تلاشها بهخاطر تمديد همين تحريمهاست. لذا اين گزارش و اين جلسه از اهميت زيادي برخوردار است و لازم است ايران هوشيارتر باشد. آمريکا تمام تلاش خود را ميکند تا در راستاي ادامه روند فشار بر ايران، نتيجه اين جلسه به يک گزارش منفي عليه ايران ختم شود.
آيا اين فشارها به علت عدمموفقيت دولت آمريکا در داخل اين کشور رقم ميخورد؟
مقامات کاخ سفيد با در نظر گرفتن شرايط کنوني هر روز نااميدتر از گذشته به انتخابات رياستجمهوري آمريکا و پيروزي ترامپ باور دارند. لذا دولت ترامپ سعي دارد پيش از پايان عمر خود برجام را به نقطهاي برساند که ديگر چيزي از آن باقي نماند که هم جو بايدن، هم چين، روسيه، آلمان، فرانسه، انگلستان و اتحاديه اروپا بخواهند روي آن مانور دهند. به هر حال تمامي اين بازيگران با شدت و ضعف جزو منتقدان عملکرد ترامپ در خصوص خروج از برجام و اعمال تحريمهاي ضدايران بودهاند. پس اگر تا پايان عمر دولت ترامپ برجام زنده بماند ميتواند نشان از ناکامي سياستهاي او و موفقيت حاميان جهاني برجام باشد. از طرف ديگر ترامپ به خوبي بر اين واقعيت اشراف پيدا کرده است که جمهوري اسلامي ايران به هيچوجه و در هيچ سطحي حاضر به مذاکره با آنها نيست. لذا ترامپ نميخواهد اثري از برجام باقي بماند که بعد از پايان عمر دولتش، جمهوري اسلامي بخواهد به واسطه آن سخن از شکست ترامپ و پيروزي خود مطرح کند. دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا تصور ميکرد که در انتخابات سال جاري با تکيه بر دستاوردهاي اقتصادي و ايجاد فرصتهاي شغلي ميتواند در انتخابات پيروز شود، اما برخلاف انتظار او وقوع سلسله رويدادهايي باعث شد آثار بسياري از دستاوردهاي اقتصادي و داخلي او از بين برود، در نتيجه در آستانه انتخابات، دولتمردان خود را براي دستيابي به يک نتيجه قابلاتکا در سياست خارجي براي انتخابات، بسيج کرده است. مهمترين دستاورد ترامپ کاهش نرخ بيکاري در آمريکا بود، اما بر اثر همهگيري ويروس کرونا گفته ميشود که تا 30 ميليون نفر به رقم بيکاران در آمريکا افزوده شده است و تحليلگران پيشبيني ميکنند تا 10 سال ديگر، حتي بر اساس برخي تحليلهاي بدبينانهتر تا 40 سال ديگر، صدمات اقتصادي همهگيري بيماري کرونا قابل جبران نيست. ترامپ اين تلاشها را انجام ميدهد تا اين شکستها را جبران کند. خروج نيروهاي خود از عراق و افغانستان را نيز با اين هدف انجام ميدهد تا تبليغات مثبتي براي او در عرصه انتخابات باشد و از سوي ديگر نشستن ايران پاي ميز مذاکره شايد امتياز ديگري براي او باشد تا بتواند از سوي ديگر نيز مشکلات داخلي را به گردن چين بيندازد.
با توجه به شرايط کنوني جهان آيا اين فشارها بر ايران براي آمريکا نتيجه خواهد داد؟
تا پيش از گزارش گوترش در خصوص حمله به تاسيسات آرامکو اميد زيادي وجود داشت که روسيه و چين در مقابل طرح آمريکا در شوراي امنيت قرار گيرند اما پس از انتشار گزارش ناپخته گوترش به دنبال جمع کردن ادلهاي هستند تا طرح خود را با دليل و منطق در شوراي امنيت مطرح کنند. اين اقدامات در راستاي آن است که اروپا، چين و روسيه نيز عليه ايران موضعگيري کنند. آنها قصد دارند در مواضع اين کشورها شک ايجاد کنند. به نظر ميرسد با اين اقدام آمريکاييها، اروپا تا ميزاني از مواضع سخت خود عليه آمريکا عقبنشيني کنند. اروپا در خصوص سلاح و تجارت سلاح نگاه خوبي ندارد و بر آن حساس هستند و آمريکا نيز دست بر اين نقطه حساس گذاشته است و نقطه ضعف اروپا را پيدا کرده است. از سوي ديگر ايران نيز تهديد کرده است که در قبال اين رفتار واکنش نشان خواهد داد اما آنچه به نظر ميرسد روسيه و چين مانع به نتيجه رسيدن آمريکا در شوراي امنيت شوند.