آرمان ملي- مطهره شفيعي: وعده پشت وعده براي بهبود وضعيت حملونقل در پايتخت. دولت شعار و وعده کمک ميدهد و مسئولان شهري با تعجب اين سوال را دارند که کمک يا پرداخت هزينه دولت به بخش حملونقل را بايد کمک تلقي کرد يا وظيفه؟ بايد پذيرفت سيستم حملونقل پايتخت مظلوم است و برخي نهادها مانند دولت خود را فارغ از مسئوليت در بهبود سيستمهاي حملونقل تهران ميدانند. به عنوان نمونه رئيس شوراي شهر تهران اعتقاد دارد؛ منابعي که براي مقابله با کرونا از صندوق توسعه ملي اختصاص پيدا کرده است، ميتواند براي توسعه حملونقل نيز به کار گرفته شود. او استدلال کرده است که مساله حملونقل شهري نيز بخشي از مبارزه با کروناست. رئيس شوراي شهر تهران خاطرنشان کرد: 75 هزار ميليارد تومان از صندوق ذخيره ارزي براي مقابله با کرونا با مجوز مقام معظم رهبري در نظر گرفته شده است و به نظرم مبارزه با کرونا فقط تهيه ماسک و ونتيلاتور نيست. محسن هاشمي گفت: «از آقاي رئيسجمهور و وزير بهداشت درخواست دارم 10 هزار ميليارد تومان از 75 هزار ميليارد تومان اعتبار در نظر گرفته شده جهت مقابله با کرونا را براي توسعه حملونقل عمومي اختصاص دهند؛ چرا که آنطور که اعلام شده است امکان دارد کرونا سال ديگر نيز در کشور باشد و فقط با گفتن و حرف زدن رئيسجمهور مشکلي حل نميشود». اما ظاهرا اين خواسته محقق نشد.
کمک دولت چه شد پس؟
يکي از نيازهاي اساسي مردم پايتخت تسهيل رفتوآمد است، خيابانهاي تهران ديگر توانايي تحمل حجم بالاي اتومبيلهاي شخصي را ندارد و ترافيک نهتنها سبب تاخير در خدمات ادارات و نهادهاي ديگر ميشود بلکه تاثير مستقيمي بر روح و روان افراد جامعه دارد که سبب ميشود آنها نتوانند با فکر باز و روي گشاده به خدمت بپردازند. بسياري در جريان وعده و وعيدهايي هستند که دولت براي کمک به مترو داده بود اما ظاهرا آنچه گفته شد هيچگاه به مرحله عمل نرسيد و سبب گلايه شوراي شهر شده است؛ چنانکه محسن هاشمي رئيس شوراي شهر تهران ميگويد: «بايد منتظر باشيم و ببينيم چه فکري براي حملونقل عمومي در شهرها به ويژه کلانشهرها ميشود. از دولت تدبير و اميد انتظار ميرفت نسبت به حملونقل عمومي حساستر باشند و تدبير بيشتري نسبت به تامين اتوبوس و واگن براي حملونقل عمومي به ويژه در شهر تهران شود». تنها محسن هاشمي نبود که از بدقولي دولت گلايه کرد. مجيد فراهاني عضو شوراي شهر هم گفته است: «در قانون و در بخشي از درآمد حاصل از آزادسازي قيمتها در قانون هدفمندي يارانهها، قانون هواي پاک، قانون توسعه حملونقل عمومي، پرداخت 10 درصد از جرائم رانندگي سهم شهرداري از محل طرح LEZ æ ãäÇÈÚ ÍÇÕá ÇÒ ÕÑÝåÌæíí ÓæÎÊ ÈÑÇí äæÓÇÒí äÇæÇä ÝÑÓæÏå ÇÊæÈæÓ ÒãíäååÇí áÇÒã ÈÑÇí ÊæÓÚå æ äæÓÇÒí äÇæÇä ÇÊæÈæÓ ÏíÏå ÔÏå ÇãÇ Çíä åãå ãÕæÈå æ ÞÇäæä ãäÌÑ Èå ÊÍæíá ÍÊí í˜ ÏÓÊÇå ÇÊæÈæÓ ÌÏíÏ ÏÑ åÔÊ ÓÇá ÐÔÊå ÇÒ Óæí ÏæáÊ Èå ÔåÑÏÇÑí ÊåÑÇä äÔÏå ÇÓÊ».
مترو نياز اصلي حملونقل در پايتخت
مترو از مهمترين وسايط حملونقل در تهران است؛ اما ظاهرا در اين زمينه هم دولت بناي کمک به شهرداري را ندارد. محسن هاشمي رئيس شوراي شهر تهران اخيرا در بيان نيازهاي پايتخت چنين گفت: «نوسازي و توسعه ناوگان حملونقل عمومي، از طريق تامين اتوبوس و واگن مترو که بتواند با افزايش تقاضاي سفر در ابتداي سال تحصيلي، از ازدحام و شرايط ناايمن براي گسترش بيماري کرونا جلوگيري کند. اولويت ديگر، فعاليت مجدد در حوزه ساخت مترو است، که با توجه به رکودي سه ساله در ساخت مسيرهاي جديد مترو، عمليات احداث خطوط 8 تا 11 بايد به سرعت آغاز شود». 11 خرداد فرنوش نوبخت مديرعامل شرکت بهرهبرداري مترو هم مهر تاييدي بر عدمحمايت دولت زد: «ما هنوز کمکي از دولت دريافت نکردهايم.» متروهاي تهران نياز به واگنهاي بيشتري دارند چرا که ابتلا به کرونا تهديد بزرگي براي مسافران است؛ اما ظاهرا هنوز دولت عزم جدي براي تامين بودجه خريد واگن ندارد. 19 خرداد بود که ناهيد خداکرمي رئيس کميته سلامت شوراي شهر تهران گفت: «دولت بايد تسهيلات خريد اتوبوس و واگن را فراهم کند. چگونه ميشود در شرايط کنوني که با کمبود اتوبوس و واگن مترو مواجهيم، فاصلهگذاري اجتماعي را اجرا کنيم».
واردات 500 اتوبوس شوخي بود؟
در حالي دولت در کمک به حملونقل شهري بيتوجه است که اين روزها خطر ابتلا به کرونا در کمين افراد جامعه است و نياز است فاصلهگذاري اجتماعي در مترو و اتوبوس رعايت شود؛ اما تاکنون دولت به شعار رعايت فاصله اکتفا کرده و بودجهاي براي افزايش واگنهاي مترو و ديگر وسايل حملونقل جمعي اختصاص نداده است. نکته قابلتامل آنجاست که رئيسجمهور اعلام کرده بود قسط اول 2هزار اتوبوسي را که شهرها نياز دارند تا بخرند، دولت ميپردازد. او اعلام کرد: «اگر در تهران به 500 اتوبوس نياز است و در استانهاي ديگر هم 1500اتوبوس، اگر بتوانند اتوبوسهاي داخلي يا خارجي را تا پايان ارديبهشت به خدمت بگيرند، يعني تحويل داده شود، آن وقت ما هم حاضريم در اين زمينه کمک کنيم، مخصوصاً در قسط اولي که بايد پرداخت کنند تا اتوبوس آماده شود، بهعنوان دولت کمک ميکنيم و بقيه اقساط را هم خود شهرداريها پرداخت ميکنند». اما چنين نشد و محمد عليخاني عضو شوراي شهر تهران در واکنش به عدمتحقق وعده دولت گفت: «رئيسجمهور انگار اطلاعي از وضعيت کشور ندارد؟ در وضعيتي که کشور در تحريم است، چگونه طي يکماه آن هم تا پايان ارديبهشت 500 اتوبوس وارد کشور شود يا از خودروسازان خريداري شود؟ در شرايطي که ما بيش از دو سال است که در شوراي پنجم پيگير تحقق مصوبه شوراي اقتصاد و وعده دولت براي خريد 630 واگن براي متروي تهران هستيم و هنوز پيشپرداخت آن به شرکت خارجي داده نشده، آنوقت چطور از مديريت شهري ميخواهند تا آخر ارديبهشت اتوبوس بخرد و قسط اول آن را دولت بپردازد؟ اگر آقاي رئيسجمهور تا پايان ارديبهشت بتوانند يک فروند هواپيما خريداري و به کشور وارد کنند، من تعهد ميدهم کل هزينه آن را پرداخت کنم». علاوه بر اين در جلسه ديماه محسن هاشمي به عنوان رئيس شوراي شهر و اسحاق جهانگيري معاون اول رئيسجمهور قرار شد دولت 6 هزار ميليارد تومان براي ساخت 3 هزار اتوبوس و بازسازي هزار دستگاه اتوبوس بايد پرداخت کند؛ اما خبرگزاري مهر نوشت: «طبق وعده دولت قرار بود 3 هزار دستگاه اتوبوس به تهران و 3 هزار دستگاه نيز به ساير شهرها داده شود؛ اما اين وعده دولت آب رفت و قرار است 1500 اتوبوس به تهران و 1500 اتوبوس به ساير شهرها داده شود».