اثرات نامطلوب رهاسازي ماسک و دستکش در طبيعت
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي با تاکيد براين که افزايش آلايندهها به حدي که از توان طبيعت خارج شود، طبيعت را به زانو درميآورد، گفت: آلودگي آب و هوا، خاک و پسماندهاي جامد خطرناک مانند ماسک و دستکش ميتواند اثرات نامطلوب و ماندگاري را در طبيعت ايجاد کند. محمدرضا مسعودينژاد دکتراي تخصصي علوم محيطزيست اظهار داشت: طبيعت براساس ساختاري که بر مبناي ميليونها سال شکل گرفته، مجموعه آلاينده هايي را که توسط بشر توليد ميشود به روشهاي گوناگون تصفيه مي کند.وي با بيان اين که طبيعت براي بازيافت آلايندهها نيز روشهاي گوناگوني را ابداع کرده است، ادامه داد: به طورمثال اگر فاضلابي وارد رودخانه اي شود به طور طبيعي در فاصله اي چند کيلومتري از محل ورود فاضلاب آلاينده هايي که ايجاد شده، آهسته- آهسته کاهش پيدا ميکند و اگر غير از اين بود شايد طبيعت صدها سال پيش از بين ميرفت.عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي خاطرنشان کرد: آلايندههاي محيطي مي تواند ساختارهاي طبيعي زيستي را برهم زند به نحوي که بشر بايد با نگاه عميق تر و مسئوليتپذيري بيشتر نسبت به محيط زيست رفتار کند. مسعودي نژاد همچنين گفت: نميتوان با قطعيت اعلام کرد که ناملايماتي همانند ويروس کرونا بر محيط زيست، نتيجه عکسالعملهاي زيستمحيطي است، ولي قطعا در هر فرآيندي اگر چنانچه بيش از اندازه آلايندههايي را به طبيعت تحميل کنيم، قابليت تصفيه طبيعت از دست ميرود و به طور کلي چرخه طبيعي اکوسيستم از بين خواهد رفت. وي يکي از پيامدهاي از بين رفتن سيستم خود پايشي طبيعت را تجمع بيش از حد آلاينده ها دانست و خاطرنشان کرد: تجمع آلايندهها گونههاي ضعيفتر و در معرض خطر را بيشتر مورد حمله قرار ميدهد ولي هيچ موجودي نميتواند از ناملايمات و مخاطرات بيش از حد در امان باشد. استاد دانشگاه شهيد بهشتي در پاسخ به اين سوال که آيا رهاسازي ماسک و دستکش ميتواند طبيعت را با چالشهايي روبهرو کند، گفت: درباره تجزيه و اثرگذاري مواد پلاستيکي در طبيعت تحقيقات کامل و جامعي در دسترس است، طبيعتا مقدار ماندگاري انواع دستکشهاي پلاستيکي و ماسکها در طبيعت مشخص است. به طور مثال اگر از بين هشت ميليون ايراني چهار ميليون هم در ترددهاي بين شهري از ماسک و دستکش استفاده کنند اين حجم قابل توجهي است. مسعودينژاد در بخش ديگري از سخنان خود يادآور شد: پيش از اين صرفا در سطح بيمارستانها از ماسک، گان و دستکش استفاده مي شد و در سطح شهر به صورت کلي افراد از اين وسايل حفاظتي استفاده نميکردند ولي در حال حاضر عدد بزرگي از جمعيت از اين وسايل استفاده ميکنند که رهاسازي آن در طبيعت ميتواند مشکلات جدي ايجاد کند. وي نسبت به بازيافت غيرقانوني وسايل يک بار مصرف حفاظتي در مقابله با ويروس کرونا هشدار دارد و افزود: بديهي است تحميل ماسک و دستکش هاي استفاده شده به بخش پسماندهاي شهري، حجم بسيار بالايي از پسماندهاي تر و خشک پس از شيوع کرونا را به اين بخش تحميل شده است. وي در ادامه با بيان اينکه تجزيه انواع ماسک و دستکشها داراي نيمه عمر متوسط است، گفت: اين وسايل بهصورت طولاني در طبيعت دوام پيدا ميکنند و اثرات مخرب خود را خواهند داشت. دکتراي تخصصي علوم محيطزيست دانشگاه شهيد بهشتي در بخش ديگري از سخنان خود تصريح کرد: نميتوان عموم مردم را مجبور به رعايت تمامي موارد حفاظت از محيط زيست کرد چرا که ممکن است جامعه تابآوري کافي را نداشته باشد و بعد از مدتي از اجراي توصيههاي مربوط به پيشگيري از کرونا نيز خسته شوند. مسعودينژاد تاکيد کرد: به هر ميزان استفاده از وسايل حفاظتي براي پيشگيري از کرونا کاهش يابد کنترل اپيدمي نيز سختتر و دوره بيماري بيشتري خواهد بود. وي اظهارداشت: نگاه واقع بينانه به موضوع کرونا، استفاده از وسايل حفاظتي و نحوه کنترل آن ميتواند کمک شاياني به جامعه کند بنابراين ارائه توصيهها و راهبردهاي کاربردي ميتواند راهحل موثري براي کنترل اپيدمي کرونا و پيشگيري از صدمات جدي به طبيعت شود. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي ادامه داد: بايد توصيهها به شکلي مطرح شود که امکان اجرا از سوي مردم را داشته باشد. مسعودينژاد در توضيح اينکه چگونه ميتوان به طبيعت در راستاي پيشگبري از کرونا کمک کرد، خاطر نشان کرد: ابزارهاي آموزشي يا ايمني يا به ميزان لازم استفاده کردن از اين تجهيزات مي تواند کمک شاياني به پيشگيري از صدمات جدي به طبيعت کند بنابراين زماني که دولت ها با هدف کنترل آسيب به محيطزيست و در ادامه پيشگيري از پاندمي فعاليت مي کنند بايد اين راهکارها را مدنظر قرار دهند.
