آرمان ملي- امير داداشي: شرکتهاي هواپيمايي و ايرلاينها ازجمله قربانيان کرونا به حساب ميآيند؛ اما به نظر ميرسد بعضي از ايرلاينها براي فرار از اين موضوع به قربانيکردن مشتريان خود روي آوردهاند. با اينکه بيش از سه ماه از دستور وزير راه و شهرسازي براي عودت کل هزينه خريداران بليتهاي هواپيمايي ميگذرد، اما بررسيها نشان ميدهد بسياري از ايرلاينها اعتنايي به صحبتهاي محمد اسلامي نداشتهاند و پول مشتريان را نزد خود نگهداري کردهاند. ماهان، ايراناير، لوفتهانزا، اوکرايناير، ترکيشاير و امارات ازجمله شرکتهاي بدهکار به مردم به حساب ميآيند که در اين مدت با ذخيرهسازي پول مشتريان خود و شايد سرمايهگذاري آن در بازارهاي مختلف به منابع جديدي براي پرداخت حقوق پرسنل خود دست يافتهاند. در همين زمينه از وزارت راهوشهرسازي انتظار ميرود در اين شرايط سخت علاوه بر حمايت از اين شرکتها، در مقابل تخلفات محرز آنها بايستد و با توجه به تورم لحظهاي در عودت پول مشتريان تعجيل کند.
پس از شيوع جهاني کرونا و ورود کوويد19-به ايران بسياري از خطوط هوايي بسته شدند. ايرلاينهاي فعال در ايران که به دليل اتفاقات تلخ سال 98، ماههاي پررونقي نداشتند، تمام اميد خود را به شبهاي عيد بسته بودند؛ اما مهمان ناخواندهاي به اسم کرونا بسياري از اين شرکتها را زمينگير کرد. با اين حال طبق روال سالهاي گذشته بسياري از مشتريان، پيش از اسفند ماه برنامه سفر خود را چيده و با پيشخريد بليت هواپيما صندلي خود را هم رزرو کرده بودند. اما شيوع عمومي کرونا تمام معادلات را بر هم ريخت. اقتصاد ايران از اوايل اسفند 98 درگير مقابله با اين بيماري شد و همچنان جان سالم به در نبرده است. با لغو سفرهاي زميني و هوايي طي اين ماهها انتظار ميرفت شرکتهاي هوايي و ايرلاينها به شکل خودخواسته هزينه بليت هواپيماها را به مشتريان عودت دهند، اما موضعگيري برخي از مديران ايرلاينها و فعالان صنفي وزير راه و شهرسازي را ناچار کرد به ماجرا ورود پيدا کند. محمد اسلامي صراحتا از اين شرکتها خواست که بدون هيچ کم و کاستي بهسرعت هزينه مشتريان را به آنها بازگردانند. با اين حال انجمن شرکتهاي هواپيمايي در پي زيان 3000 ميليارد توماني ايرلاينها از سازمان هواپيمايي کشوري خواست تا فرصت يک ماههاي را براي پرداخت بدهي ايرلاينها به مسافران اختصاص دهد. اين فقط بخشي از ماجراست، به نظر ميرسد بعضي از ايرلاينها، بهويژه خارجيها قصد عودت پول را ندارند. گويا وزارت راه و شهرسازي هم توان مقابله با اين ايرلاينها را ندارد و يا ارادهاي براي ايستادگي در مقابل زورگويي آنها ندارد. زيرا اکنون بيش از سه ماه از دستور وزير راه در اين زمينه ميگذرد، اما مشتريان همچنان بلاتکليف ماندهاند. با اين حال ايرلاينها بايد توجه داشته باشند که دير يا زود بيماري کرونا کنترل ميشود؛ اين بدعهديها و سرپيچيها سرانجام به ضرر آنها تمام ميشود. شايد اين شرکتها با نگهداشتن اين پولها و سرمايهگذاري آن بتوانند مدتي هزينههاي خود را تامين کنند، اما سرانجام مشتريان خود را از دست خواهند داد و در پساکرونا بايد با تغيير رسالت خود در حوزه سرمايهگذاري ادامه فعاليت دهند. ترکيشاير، امارات، لوفتهانزا، اوکرايناير، ماهان و ايرا اير جزو اصليترين ايرلاينهاي متخلف و بدهکار به مردم هستند که رئيس انجمن دفاتر خدمات مسافرتي و گردشگري به بدعهدي آنها اشاره کرده است. به گفتهي رحمتا... رفيعي پولها در حسابهاي بانکي شرکتهاي هواپيمايي باقي مانده و ايرلاينها از محل سود حاصل از گردش اين منابع، به پرسنل خود حقوق ميدهند. او ادامه داد: دولت و شخص وزير راه و شهرسازي بايد پيگير بازپسگيري وجوه مردم از ايرلاينهاي داخلي و خارجي باشند. بهعنوان مثال ايرعربيا هنوز هيچ پولي به مردم بازپس نداده است؛ قطرايرويز اعلام کرده بود به مسافران ادکلن ميدهيم. رفيعي افزود: سازمان هواپيمايي ميگويد ما به خاطر تحريمهايي که به کشور تحميل شده، مجبوريم به شرکتهاي هواپيمايي خارجي باج بدهيم! آخر چه باجي داريم به اينها بدهيم؟ لوفت هانزا به دليل کرونا از ايران نرفت؛ بلکه به دليل تحريمها بود؛ هيچکس هم در سازمان هواپيمايي به اين شرکت اعتراض نکرد که چرا سر خود کشور را رها کردي و رفتي؟