قرارداد فيلم - تئاترها بايد تغيير کند
حسين مسافرآستانه:
قرارداد فيلم - تئاترها بايد تغيير کند
مدير تماشاخانه ايرانشهر که سابقه مديريت در موسسه رسانههاي تصويري سازمان سينمايي را هم پيش از اين داشته، با تاکيد بر اينکه در موضوع فيلم - تئاترها نوع قراردادها بايد تغيير کند، ميگويد: در اين ماجرا حقوقي براي هنرمندان متصور است که بايد بازستانده شود. از حدود دو هفته قبل که اولين اعتراضها از سوي برخي کارگردانهاي تئاتر نسبت به پخش و فروش فيلم - تئاترهايشان در سامانههاي اينترنتي منتشر شد، همچنان هنرمندان در تماسهايي از اين اتفاق گلهمند و بهدنبال راهي براي احقاق حق خود هستند. براساس پيگيريهاي انجام شده، بعضي از اين هنرمندان قراردادي با مرکز موسيقي بتهوون بهعنوان ناشر نسخه DVD در اختيار دارند که در آن هيچ اشارهاي به توزيع آثارشان در VODها نشده است. حتي برخي مدعي هستند که برهمين اساس سامانههاي اينترنتي هم بدون هيچ قرارداد رسمي و قانوني به پخش فيلم - تئاترها اقدام کردهاند و اين کار پيگيري حقوقي را ممکن ميکند. يکي از دلايل اين ادعا که پيشتر در ايسنا هم منتشر شد به فيلم تئاتر «بهخاطر يک مشت روبل» حسن معجوني مربوط ميشود که قرارداد پخش آن با مرکز بتهوون فقط دو سال بوده و بعد از آن هيچ تمديدي براي توزيع DVD يا پخش در VOD وجود نداشته است. از سوي ديگر پيگريها نشان ميدهد براي فيلم - تئاترهايي که در تماشاخانه ايرانشهر اجرا شده بودند، ابهامي در ماجراي پخش اين آثار و تسويه حسابهاي مالي وجود دارد. در واقع بهجز موضوع قرارداد که در برخي به VOD اشاره شده و در برخي ديگر خير، بحثهاي مالي هم در ميان است. چرا که برخي کارگردانها مدعي هستند هيچ پولي بابت توزيع يا پخش اينترنتي فيلم - تئاترشان دريافت نکردهاند درحالي که شنيدههايي هم هست که مرکز بتهوون بعضي از اين حسابهاي مالي را با طرف اصلي قرارداد يعني تماشاخانه ايرانشهر تسويه کرده و اين سوال مطرح ميشود که آيا «ايرانشهر» اين مبالغ دريافتي را به صاحبان اثر داده است؟ آيا گروهها از تسويه کارهاي خود توسط تهيهکننده يا مدير توليد و مجري طرح کامل مطلع هستند؟ در اين راستا حسين مسافرآستانه، مدير تماشاخانه ايرانشهر در گفتوگويي با ايسنا درباره قراردادهاي اين مجموعه براي فيلم - تئاتر توضيح داد: در گذشته (تا پيش از زمان گسترش VOD) قراردادي براي ضبط و پخش فيلم تئاترها در ايرانشهر وجود داشت که سال 95 تمام شد. بعدا قراردادي با مرکز موسيقي بتهوون بسته شده مبني براينکه هر استفادهاي از DVDها منوط به اجازه از صاحبان اثر است و اينها همه در تماشاخانه ايرانشهر موجود است. در واقع بعد از سال 95 مقرر شد هر گروهي با هر تيمي که خودش ميخواهد کارش را در سالنهاي ايرانشهر ضبط کند و سالن هم اگر خارج از ساعت اجرا در اختيار گروه باشد، مبلغي را به ازاي آن دريافت ميکند، ولي ديگر هيچ تعهدي در قبال چگونگي پخش متوجه سالنها نبود. او تاکيد کرد: از آن زمان آقاي چمنآرا (مدير مرکز موسيقي بتهوون) متعهد ميشود که در صورت هرگونه استفاده غير از DVD از صاحب اثر اجازه داشته باشد. وي با اشاره به اعتراض تعدادي از کارگردانها در پاسخ به اينکه آيا اگر حقي ضايع شده مديريت فعلي ايرانشهر ميتواند پيگيري کند؟ گفت: اين مساله به يک زمان مديريتي خاص محدود نميشود و جايگاه حقوقي ايرانشهر در ميان است، اما الان خود ما نميتوانيم ماجرا را پيگري کنيم مگر اينکه گروهي شاکي باشد. بعد ما هم براساس قرارداد مسئوليت را متوجه مرکز بتهوون ميدانيم. قراردادهاي قبلي همه سه جانبه (ميان گروه نمايشي، ايرانشهر و مرکز بتهوون) و فقط براي پخش در فضاي نمايش خانگي (DVD) بوده است. مسافرآستانه افزود: متاسفانه خيلي از هنرمندان متوجه حقوق خود نيستند. من سابقه حضور در موسسه رسانههاي تصويري را دارم و کاملا در جريان چگونگي توليد و تکثير و پخش در نمايش خانگي هستم. اگر موقعيتي بود به دوستان ميگفتم که قراردادشان را منوط به تيراژ نکنند، چون هيچ کس نميتواند متوجه شود تيراژ چقدر بوده، چقدر فروخته شده و چقدر باقيمانده است و عکس آن هم را نميتوان ثابت کرد، به همين دليل موضوع DVD به تنهايي يک دعواي بيهوده است. اما با اين حال حتما بايد قرارداد فيلم تئاترها تغيير کند. ما نبايد بگذاريم درگير يک مساله شويم، بعد فکر چاره بيفتيم. کرونا چه وجود داشت و چه نداشت، بيکاري چه پيش ميآمد و چه خير، اين قابل پيشبيني بود که فضاي اينترنت، بازار جديد کسب و کار شده و واگذاري نسخه اثر بدون توجه، کاري عجيب بوده است. او يادآور شد: من با خيلي از همين دوستان و همکاران صحبت ميکردم ولي ميگفتند حالا مگر چقدر فروخته ميشود، متاسفانه توجه نکردند و حالا در اين شرايط دچار مشکل شدهاند. با اين حال در اصل موضوع فرقي نميکند چون حقوقي براي هنرمندان متصور است که قانوني است و اين حقوق بايد بازستانده شود.
