در شرايطي که جهان در تب و التهاب ناشي از بحران کرونا ميسوزد و کشورهاي مختلف هر يک به نسبتي با اين ويروس عالمگير دست و پنجه نرم ميکنند، جهان سياست و اغراض و نيات ژئوپليتيک همچنان متوقف نشده و سران برخي کشورها با سرعت هر چه تمامتر به سوي کسب جايگاه بهتر درعرصه رقابتهاي استراتژيک ميتازند. در اين راستا هر چند روسيه پس از آمريکا و برزيل، از نظر شمار افراد مبتلا به کرونا سومين جايگاه را در ميان کشورهاي جهان به خود اختصاص داده، اما حتي اين وضعيت هم سبب بيتفاوتي اين کشور نسبت به بحران سوريه و تغيير تمرکز و اولويتهاي ولاديمير پوتين به سمت مشکلات داخلي نشده است. رئيسجمهوري روسيه در روزهاي اخير به دو وزارتخانه دفاع و امور خارجه خود دستور داده با سوريه بر سر انتقال زمينهاي بيشتر و مناطق دريايي به ارتش روسيه وارد مذاکره شوند. اين در حالي است که در سال 2017 نيز روسيه و سوريه توافقنامه ديگري به مدت 49 سال امضا کردند که براساس آن، پايگاه طرطوس، به مقر استقرار 11 فروند کشتي روسيه اختصاص يافت؛ اين پايگاه همچنين مجهز به ايستگاههاي سوخت هستهاي است و براي توسعه توانمنديهاي تعمير کشتيهاي پايگاه برنامهريزي شده است؛ در ضمن اين توافقنامه به طور خود به خود به مدت 25 سال ديگر نيز قابل تمديد است. پوتين در اجراي اصول سند دکترين امنيتي روسيه (2020)، مصونسازي محيط پيراموني اين کشور از تهديدات خارجي را به عنوان يکي از اهداف جدي خود در عرصه سياست خارجي تعريف کرده است. در واقع از ديدگاه مسکو، سقوط نظام سوريه به معناي ورود ناتو به حياط خلوت منافع روسيه و تضعيف موقعيت، اعتبار و جايگاه بينالمللي روسيه و در نهايت ناکامي در تحقق مباني دکترين امنيت ملي روسيه است. اما از منظر منافع ايران به عنوان ديگر بازيگر جدي و اثرگذار در سوريه، بايد گفت رويکرد روسيه در بحران سوريه تاکنون نتايج مثبت متعددي براي ايران داشته است. نکته ديگر اينکه ورود و مداخله روسيه در بحران سوريه، توانسته است به نوعي در نقش و جايگاه منطقهاي و بينالمللي کشورمان موازنه ايجاد کند و تلاش رقبا و دشمنان ايران براي حذف نقش کشورمان در منطقه را ناکام بگذارد؛ ضمن اينکه به طور کلي ظهور گروههاي تروريستي در منطقه تهديد مستقيم و جدي عليه امنيت ملي ايران محسوب ميشود، بنابراين کمک روسيه به مبارزه با تروريسم و افراطگرايي در سوريه به نفع ايران نيز هست. اما در وضعيت کنوني و به ويژه با فشارهايي که مقامات رژيم صهيونيستي بر روسيه وارد ميکنند، به نظر ميرسد منافع و نياز روسها به حضور و همکاري ايران در سوريه تا حدي کاهش يافته و نقشها در سوريه تا حدودي تحتالشعاع قرار گرفته است. با توجه به تحرکات روسيه، ضروري است که مقامات ديپلماتيک مراقب به حاشيه رفتن نقش کشورمان در سوريه باشند و بهگونهاي رايزني و برنامهريزي کنند که سالها همکاري، مشاوره و هزينه دادن کشورمان در دوران اوج جنگ و بيثباتي در سوريه، به دستاوردهاي ملموس و منافع پايدار در زمان پيروزي دولت اين کشور ختم شود.