مجلس یازدهم بین اراده به تغییر و فرافکنی یکی را انتخاب کند
با تشکيل مجلس يازدهم و انتخاب هياترئيسه به نظر ميرسد خطمشي اين مجلس تا حدود زيادي مشخص شده است. به نظر شما مجلس آينده با چه چالشهايي در آينده مواجه خواهد شد؟
بنده در پنج دوره مجلس شوراي اسلامي حضور داشتهام و به همين دليل معتقدم رويکرد مجلس يازدهم با مجالس گذشته متفاوت است. چشمانداز و مسئوليتهايي که امروز در مقابل نمايندگان مجلس وجود دارد با زماني که ما در مجلس حضور داشتيم از بسياري جهات متفاوت است. در شرايط کنوني مهمترين مشکلات کشور کرونا، تحريمهاي بينالمللي و همچنين مشکلات اقتصادي مردم است. امروز ما نميتوانيم نفت صادر کنيم و با درآمد آن مسائل اقتصادي داخلي کشور را ساماندهي کنيم. به همين دليل نمايندگان مجلس يازدهم با يک شرايط ويژه مواجه هستند. يکي از اين شرايط ويژه اين است که مجلس يازدهم در سال پاياني دولت دوازدهم شکل گرفته و بايد منتظر باشد تا ببيند دولتي که در آينده تشکيل خواهد شد داراي چه رويکردي خواهد بود. به صورت طبيعي نمايندگاني که وارد مجلس ميشوند در سال ابتدايي مجلس نسبت به وضعيت مجلس و کشور آگاهي عملي، علمي و سياسي پيدا ميکنند. نمايندگان مجلس يازدهم با يک پشتوانه اجتماعي متوسط وارد مجلس شدهاند. در هيچ دوره از مجلس شوراي اسلامي وضعيت به اين شکل نبوده که نمايندگان با مشارکت 42 درصدي وارد مجلس شوند و معمولا ميزان مشارکت در انتخابات بالاي 50 درصد بوده است. وضعيت به شکلي بوده که ميزان مشارکت در برخي انتخابات حتي تا 80 درصد نيز رسيده است. به همين دليل پشتوانه اجتماعي متوسط مجلس يازدهم باعث خواهد شد نمايندگان دست به عصا راه بروند. از سوي ديگر مجلس يازدهم در شرايط شکل گرفته که کشور با بيماري کرونا مواجه شده، در نتيجه کار براي مجلس يازدهم براي عبور از اين بحران سخت و دشوار خواهد بود.
کرونا به چه ميزان انرژي و زمان مجلس يازدهم را صرف خواهد کرد؟ آيا شرايطي را مشاهده ميکنيد که مجلس يازدهم بتواند براي دوران سخت پساکرونا به خصوص از نظر اقتصادي راهحل عملي و کاربردي پيدا کند؟
کرونا تنها در ايران وجود نداشته و همه کشورهاي جهان را درگير خود کرده و لطمات زيادي به اقتصاد جهاني زده است. براساس اظهارات سخنگوي دولت کرونا تنها 100هزار ميليارد به کسب و کارها آسيب زده است. در نتيجه رکود در اقتصاد به وجود آمده و مالياتها نيز به خوبي پرداخت نميشود و به همين دليل بايد به آنها تخفيف داده شود. کرونا شرايط ويژهاي را براي کشور به وجود آورده و نمايندگان مجلس نيز اين شرايط را درک ميکنند. اينکه مقام معظم رهبري دستور دادهاند يک ميليارد يورو از صندوق توسعه ملي براي مقابله با کرونا تخصيص داده شود، به اين دليل بوده که ايشان شرايط امروز کشور را خاص تلقي کردهاند. در نتيجه نمايندگان مجلس براي مقابله با اين چالش بزرگ کار آساني در پيش ندارد. در چنين شرايطي نمايندگان بايد براي مردم اميد باشند و براي دولت يک پشتوانه به شمار بروند. بنده معتقدم مهمترين مسائلي که با توجه به وضعيت امروز کشور بايد در دستور کار نمايندگان قرار بگيرد مسأله اقتصاد و فرهنگ است. نکته ديگر اينکه ما نبايد در تحليل عملکرد مجلس يازدهم عجله کنيم؛ بلکه بايد اجازه بدهيم کميسيونهاي تخصصي و فراکسيونهاي مجلس شکل بگيرد و پس از مدتي نمايندگان وارد طرحها و لوايح شوند. در چنين شرايطي ميتوان درباره عملکرد مثبت يا منفي نمايندگان اظهار نظر کرد. در مجلس کنوني بيش از دو سوم نمايندگان براي اولين بار در مجلس حضور پيدا کردهاند. به همين دليل نميتوان درباره عملکرد آنها قضاوت کرد. سخن بنده با نمايندگان مجلس اين است که ما در کشور داراي ظرفيتهاي زيادي هستيم و اين ظرفيتها حتي در شرايط کرونا نيز وجود دارد. در شرايط کنوني ما ميتوانيم کشور را با ماليات و صادرات غيرنفتي به صورت عالمانه اداره کنيم. از سوي ديگر بايد جلوي بسياري از واردات غيرضروري را بگيريم و اجازه ندهيم قاچاق در سيستم اقتصادي کشور تأثيرگذار باشد. واحد پول کشور ريال است نه دلار. کسي نبايد به بهانه افزايش قيمت دلار کالاها را به مردم گران بفروشد. از سوي ديگر اتاق اصناف کشور بايد به 80 هزار کسب و کار بدون پروانه رسيدگي کند. بانک مرکزي عنوان کرده تورم کشور در سال99 در حدود 22 درصد خواهد بود. بنده معتقدم اگر مجلس يازدهم تلاش و جديت زيادي نشان دهد ميتواند تورم را در کشور يک رقمي کند.
آيا پشتوانه متوسط اجتماعي براي مجلس يازدهم چالشآفرين نخواهد بود؟ مجلسي که با اکثريت رأي مردم انتخاب نشده چگونه ميتواند مطالبات همه اقشار جامعه را نمايندگي کند؟
بنده در اين زمينه يک خاطره تعريف ميکنم که پاسخ اين سوال را در نيز در دل خود دارد. زماني که در سوم خرداد خرمشهر آزاد شد يکي از سرداران سپاه از بنده پرسيد ما که خرمشهر را آزاد کرديم، آيا نميتوانيم بر گراني فائق بياييم؟ در پاسخ گفتم در فتح خرمشهر اراده کافي وجود داشت و پيروز شديم. اگر قرار است جلوي گراني را هم بگيريم بايد اراده کافي در بين مسئولان وجود داشته باشد. اگر قرار است مجلس يازدهم عملکرد موفقي از خود برجاي بگذارد بايد به وظيفه خود عمل کند و ارادهاي جدي براي حل مشکلات کشور داشته باشد. يکي از نمايندگان مجلس دهم که امروز هم در مجلس يازدهم حضور دارد، عنوان ميکرد مجلس دهم نظاره ميکرد نه نظارت. بايد مشخص شود چرا برخي کالاها به يکباره قيمت نجومي پيدا ميکند و چه دستهايي در پشت پرده وجود دارد. به عنوان مثال چرا به يکباره قيمت خودرو در کشور به شدت افزايش پيدا ميکند و مناسبات اقتصادي جامعه را به هم ميريزد. بايد دليل اين مسائل مشخص و نتايج آن به مردم ارائه شود. بدونشک يکي از دليل اصلي اين اتفاقات انحصارگرايي است. به عنوان مثال چرا تنها ايران خودرو بايد در کشور خودرو توليد کند؟ چرا شرايط براي توليد خودرو در بخشهاي ديگر به وجود نميآيد؟ چرا صداوسيما بايد دولتي باشد تا تنها يک گروه خاص بتوانند دغدغههاي خود را مطرح کنند. چرا زماني که دانشگاه آزاد شکل گرفت به سمتي حرکت نکرديم که صداوسيما نيز آزاد شود و همه گروههاي فکري وسياسي بتوانند دغدغههاي خود را از طريق صداوسيما مطرح کنند. همه اين مسائل به اراده ما بستگي دارد که در چه مسيري قدم برداريم. اگر قرار به فرافکني باشد در سالهاي گذشته اين اتفاق رخ داده و به شکلهاي مختلف فرافکني صورت گرفته است. در 40 سال گذشته آمريکا به همراه متحدان غربي و ارتجاع عرب فشارهاي زيادي به ايران وارد کردهاند. بايد بين اراده براي حل مشکلات کشور و فرافکني تفکيک قائل شد. مجلس يازدهم بايد اين مسأله را به خوبي در دستور کار خود قرار بدهد. بايد مشخص شود چطور ممکن است يک زن و شوهر شش هزار خودرو داشته باشند و 100کيلو طلا در منزل خود نگهداري کنند؟ مردم به دنبال آن هستند که اين اتفاقات چگونه رخ داده است. اگر نظارتهاي لازم صورت ميگرفت شاهد اين ولنگاريها نبوديم.
آيا مجلس يازدهم به سمت تقابل با دولت حسن روحاني حرکت خواهد کرد؟
هنوز مجلس يازدهم به صورت جدي کار خود را آغاز نکرده و نميتوان براساس برخي موضعگيريهاي نمايندگان به اين نتيجه رسيد که مجلس به دنبال تقابل با دولت خواهد بود. معتقدم مجلس در مرحله نخست بايد با خود تقابل کند و علاوه براينکه مشکلات مردم را حل کند جايگاه مجلس که به فرموده حضرت امام(ره) در رأس امور است را ارتقا بدهد. اگر اين اتفاق رخ بدهد ميتوان با نگاهي مثبت به مجلس نگريست و عملکرد آنها را تحليل کرد. در غير اين صورت اگر مجلس گرفتار بازيهاي سياسي و جناحي شود و به جاي اينکه به حل مشکلات مردم بپردازد وقت و انرژي خود را صرف دولت آقاي روحاني کند نهتنها مشکلي از کشور حل نکرده؛ بلکه ممکن است مشکلات جديدي نيز براي کشور به وجود بياورد. بنده اميدوارم چنين اتفاقي رخ ندهد و انرژي و وقت مردم بيشتر صرف حل کردن مشکلات مردم به خصوص در زمينه اقتصادي شود. در اين زمينه همه موظف هستند به مجلس کمک کنند. همه بايد به مجلس کمک کنند و در عين حال بر عملکرد نمايندگان مجلس نظارت داشته باشند. بايد مردم در حوزههاي مختلف از نمايندگان مطالبهگري کنند. ما بايد به سمتي حرکت کنيم که مردمي مطالبهگر و دغدغهمند به وجود بياوريم. در چنين شرايطي نماينده هر کدام از حوزههاي انتخابيه خود را موظف ميداند پس از مدت کوتاهي درباره عملکرد خود به مردم گزارش ارائه کند.
چه تفاوتهايي بين مديريت آقاي لاريجاني و قاليباف در رياست مجلس ميبينيد؟ آقاي قاليباف در مديريت مجلس آينده با چه چالشهايي مواجه خواهد شد؟
واقعيت اين است که در انتخابات رياستجمهوري سال 96، سه کانديدا به نامهاي آقاي روحاني، رئيسي و قاليباف در جمع کانديداها حضور داشتند که امروز هر کدام رياست يکي از قواي سهگانه کشور را به دست گرفتهاند. بنده اميدوارم اين سه نفر که روزي رقيب يکديگر بودند امروز دست به دست هم بدهند و مشکلات کشور را حل کنند. نکته ديگر اينکه شرايط مديريت آقاي لاريجاني براي مديريت مجلس با آقاي قاليباف متفاوت است و امروز ما با شرايط جديدي درکشور مواجه هستيم. سابقه اجرايي و مديريتي آقاي لاريجاني نسبت به آقاي قاليباف بيشتر است. ضمن اينکه آقاي لاريجاني در مديريت مجلس تا آنجا که امکان داشت جانب اعتدال و ميانهروي را رعايت ميکرد. اين در حالي است که قاليباف بهاندازه آقاي لاريجاني داراي تجربه نيست. ايشان نيز در سمتهاي متعددي مانند فرمانده نيروي انتظامي و شهرداري تهران حضور داشته است اما در زمينه مديريت مجلس از تجربه آقاي لاريجاني برخوردار نيست.
گمانهزنيها حکايت از اين دارد که تندروهاي مجلس به دنبال روي کار آمدن يک رئيسجمهور راديکال در انتخابات رياستجمهوري آينده هستند و گزينههايي مانند محمود احمدينژاد را مورد بررسي قرار دادهاند تا تلاش کنند از کانال نهادهاي نظارتي عبور کند. ديدگاه شما در اين زمينه چيست؟
احمدينژاد يک مهره سوخته سياسي است. امروز جامعه ايران در وضعيت جديدي قرار گرفته و دغدغههاي جديدي پيدا کرده است. به خصوص با شيوع ويروس کرونا چالشهاي جامعه ايران درآينده افزايش پيدا خواهد کرد. در نتيجه بايد در موزه تاريخ به دنبال احمدينژاد بود و به چنين گزينههاي فکر نکرد. خود وي نيز بهتر است به انتخابات رياستجمهوري فکر نکند. به هر حال در شرايط کنوني نخبگان زيادي در جامعه وجود دارد که ميتوانند در انتخابات رياست جمهوري آينده تأثيرگذار باشند.
يکي از نمايندگان مجلس عنوان کرده که براي تصويب نشدن يک لايحه در مجلس 65 ميليارد تومان پرداخت شده است. از نظر شما که پنج دوره در مجلس شوراي اسلامي حضور داشتهايد چنين اتفاقي در مجلس امکانپذير است؟
در مرحله نخست نمايندهاي که چنين مسألهاي را مطرح کرده بايد جزئيات اين اتفاق را که در کدام کميسيون رخ داده و اينکه چه کساني اين پول را دريافت کردهاند براي تنوير افکار عمومي مشخص کند. در چنين شرايطي ميتوان درباره چنين موضوعاتي که به جايگاه مجلس بازميگردد اظهارنظر کرد. در مرحله بعد بايد بين جناحهاي مختلف سياسي در کشور گفتوگو و ديالوگ برقرار شود تا مسائل ابتدا در رسانهها مطرح نشود و سپس به دنبال راهحل آن باشيم. مسائلي بايد در رسانهها مطرح شود که از صحت و سقم آن اطمينان داشته باشيم. به همين دليل نماينده يا نمايندگاني که چنين ادعايي دارند، بايد ادعاي خود را به مردم ثابت کنند.
