برگه برنده ابومازن براي نابودي معامله قرن؟
ابومازن رئيس دولت خودگردان فلسطين سهشنبه شب گذشته اعلام کرد که اين دولت در واکنش به تصميم اسرائيل براي الحاق بخشهاي گستردهاي از کرانه باختري همه موافقتنامهها و پيمانهاي امضا شده با دو دولت آمريکا و اسرائيل از جمله موافقتنامههاي امنيتي را کانلميکن خواهد کرد. همچنين محمد اشتيه، نخستوزير فلسطين از صدور دستور قطع روابط با آمريکا و اسرائيل خبر داد. اين اولين بار است که محمود عباس از لغو موافقتنامهها با دولت آمريکا سخن ميگويد، البته در رابطه با اسرائيل، ظرف دو سال اخير چندين بار اين تهديد را در مناسبتهاي متعدد و در واکنش به رفتارها و سياستهاي مختلف تلآويو مطرح کرده است؛ اما هيچگاه عملياتي نشده است. راجع به اين سخنان ابومازن ذکر چند نکته ضروري به نظر ميرسد: نخست اينکه بايد ديد آيا اين بار تهديد ابومازن عملياتي ميشود يا سرنوشت تهديدات پيشين را پيدا ميکند. به نظرم اگر هم لغو اين توافقنامه رسما اعلام شود، اما بعيد است برگرداني واقعي در گامهاي عملي جدي داشته باشد. دوم اينکه ابومازن دقيقا مشخص نکرده است که با واقعيتهاي برآمده از اين موافقتنامهها، به ويژه مساله تشکيلات خودگردان چه برخوردي خواهد کرد. سوم اينکه پس از بنبست کامل مذاکرات و روند صلح، چه راهکار جايگزيني را مطرح کرده و در پيش ميگيرد. واقعيت اين است که ابومازن يک برگه بسيار مهم در اختيار دارد و با رو کردن آن ميتواند معادله «معامله قرن» را تحتتاثير قرار داده و مانع اتفاقات پيشرو بر پايه اين طرح شود. تنها برگه يا راهحل ممکن هم اين است که اولا، ابومازن تشکيلات خودگردان را منحل کند و به موجوديت و کارکردهاي آن از جمله هماهنگي امنيتي که اسرائيل در سايه آن در طول سه دهه گذشته آن واقعيتها را ايجاد و تشکيلات را صرفا به نهادي خدماتي تبديل کرده است، پايان دهد و مسئوليت کليه مناطق تحت اشغال را به خود اسرائيل واگذار کند. ثانيا، ابومازن که با رويکرد مبارزاتي مسلحانه حماس و جهاد اسلامي به شدت مخالف است و به مبارزه مسالمتآميز باور دارد، ميتواند فراخوان عمومي قيام مدني سراسري را صادر کند. اينگونه است که اسرائيل از يکسو در برابر پيامدهاي فراگير انحلال تشکيلات خودگردان و از سوي ديگر، تبعات قيام سراسري فلسطينيان در وضعيت دشواري قرار خواهد گرفت. در کنار اين پيامدها نيز چنين اقدامي ميتواند فلسطينيها را متحد کرده و به شکافهاي کنوني، ولو موقتا پايان دهد. اما پرسش اينجاست که آيا ابومازن به اين راهحل متوسل خواهد شد؟ شخصا احتمال آن را دور از ذهن ميدانم.
