دانستنی‌ها

کرونا از مادرباردار به جنين منتقل مي‌شود؟

پاندمي کوويد19 نگراني‌هاي بسياري به‌دنبال داشته و يکي از اين نگراني‌ها عوارض ابتلا به اين بيماري براي مادر و جنين در دوران بارداري است. دکتر سارا مختار، جراح و متخصص زنان و زايمان، فلوشيپ ناباروري و عضو تيم تخصصي مرکز درمان ناباروري ابن‌سينا درباره پرسش‌هاي متداول خانم‌هاي باردار درباره عوارض ابتلا به ويروس کرونا در دوران بارداري گفت: يکي از دغدغه‌هاي اصلي خانم‌هاي باردار اين است که آيا ابتلا به کوويد19 مي‌تواند باعث سقط جنين شود؟ اگرچه تاکنون مطالعات گسترده و جامع درباره عوارض اين ويروس انجام نشده است، اما با اتکا به شواهد و مطالعات محدود موجود مي‌توان گفت که ابتلا به اين ويروس خطر سقط جنين را افزايش نمي‌دهد. همچنين، ارتباط مستقيمي بين ابتلا به ويروس کرونا و زايمان زودرس نيز گزارش نشده است. وي درباره ارتباط بين ابتلا به ويروس کرونا و خطر بروز ناهنجاري‌هاي جنيني، توضيح داد: همان‌طور که گفته شد، هنوز مطالعات کافي درباره عوارض اين ويروس انجام نشده است، بنابراين اظهارنظر درباره اين موضوع نيازمند گذر زمان و انجام مطالعات گسترده است. اما در پژوهش‌هاي محدود فعلي تاکنون به بروز ناهنجاري در جنين مادران مبتلا به کوويد19 اشاره نشده است. اين عضو تيم تخصصي مرکز درمان ناباروري ابن‌سينا در ادامه افزود: برخي فکر مي‌کنند بارداري خطر ابتلا به بيماري کوويد19 را افزايش مي‌دهد يا ابتلا به ويروس کرونا در دوران بارداري موجب تشديد علائم و عوارض اين بيماري مي‌شود. اما هيچ‌گونه شواهدي در تاييد اين فرضيه‌ها وجود ندارد. يعني براساس شواهد و مطالعات موجود، باردار بودن خطر ابتلا به کرونا را افزايش نمي‌دهد، اما از آنجا که فرد باردار براي مراقبت‌هاي بارداري بايد چندين بار به مراکز بهداشتي و درماني مراجعه کند و اگر دچار عوارض بارداري شود، اين رفت‌وآمدها بيشتر مي‌شود، خانم باردار نسبت به افراد ديگر بيشتر در معرض ابتلا به کرونا قرار مي‌گيرد. همچنين، اگر خانمي در دوران بارداري به اين بيماري مبتلا شود، علائمش شديدتر يا وخيم‌تر از يک خانم غيرباردار در همان سن و شرايط جسمي نخواهد بود. مختار با اشاره به نگراني انتقال بيماري از مادر به جنين توضيح داد: با توجه به جديد و ناشناخته بودن اين ويروس تاکنون تنها چند مطالعه و گزارش‌هاي موردي محدود در اين زمينه منتشر شده است که برآيند آنها خطر انتقال بيماري از مادر به نوزاد را بسيار کم نشان مي‌دهد. براي نمونه، در مطالعه‌اي که بر روي نوزدان 9 خانم علامت‌دار مبتلا به ويروس انجام شد، مشخص شد که در نمونه‌هاي پشت حلق هيچيک از نوزادان ويروس کرونا وجود ندارد و همچنين در مايع آمنيوتيک و شير اين مادران نيز ويروس يافت نشد. در مطالعه ديگري که در آمريکا روي نوزدان 38 خانم باردار مبتلا به کوويد19 انجام شد، تست هيچيک از نوزادان مثبت نبود.

توصيه‌هايي به مادران باردار

بنابر اعلام مرکز درمان ناباروري ابن‌سينا، وي افزود: البته گزارش‌هايي از ابتلاي چند نوزاد به اين ويروس هم منتشر شده که مشخص نيست اين ابتلا پس از زايمان بوده است يا پيش از آن و در دوره جنيني. اما در مجموع، تاکنون آمارها نشان‌دهنده خطر کم ابتلاي جنين به اين ويروس از مادر مبتلا بوده است. عضو تيم تخصصي مرکز درمان ناباروري ابن‌سينا در پايان بر اهميت مضاعف رعايت اصول بهداشتي و فاصله‌گذاري اجتماعي در دوران بارداري تاکيد کرد و گفت: شست‌وشوي مرتب دست‌ها، هر بار دست‌کم به مدت 20 ثانيه، ماندن در خانه تا حد ممکن و پرهيز از معاشرت‌هاي غيرضروري به همه شهروندان، به‌ويژه خانم‌هاي باردار توصيه مي‌شود. زيرا اگرچه شواهدي از عوارض مستقيم اين بيماري براي سلامت مادر و جنين موجود نيست، اما به هر حال اين بيماري مي‌تواند منجر به بروز علائمي مثل تب شود که به‌ويژه در سه ماهه نخست بارداري مي‌تواند بر رشد جنين اثرگذار باشد. همچنين، کنترل علائم و درمان عفونت ويروسي حاد، مستلزم مصرف داروهايي است که مي‌تواند براي جنين عوارضي به دنبال داشته باشد. بايد توجه داشت که اگرچه علائم اين بيماري در بارداري خفيف تا متوسط گزارش شده است، اما گروه کوچکي از بيماران، به‌خصوص در سه ماهه سوم بارداري ممکن است به نوع شديد بيماري مبتلا شوند. بنابراين، خانم‌هاي باردار بايد کاملاً به موازين پيشگيرانه و محافظتي پايبند باشند.

نقش آرايش ژنتيکي در ابتلا به کرونا

محققان انگليسي مي‌گويند آرايش ژنتيکي افراد مي‌تواند نشان‌دهنده ميزان آسيب‌پذيري آنها در برابر ابتلا به بيماري کوويد-19 باشد. داده‌هاي جمع‌آوري شده از يک برنامه رديابي علائم کروناويروس نشان مي‌دهد، آرايش ژنتيکي، برخي از افراد را نسبت به ديگران مستعد ابتلا به کروناويروس جديد مي‌کند. اين يافته‌ها براساس اطلاعات ارسالي به برنامه Covid Symptom Tracker به‌دست آمده است که ماه گذشته توسط محققان کالج کينگ لندن راه‌اندازي شد. محققان ضمن تشويق عموم مردم به رديابي علائم خود از طريق اين برنامه، از هزاران دوقلو در انگليس که قبلا جزئي از يک پروژه تحقيقاتي ديگر بودند، خواستند تا از اين برنامه استفاده کنند. آنها سپس از اين داده‌ها استفاده کردند تا ثابت کنند که آيا علائم تجربه شده توسط افراد مبتلا به کوويد-19 با آرايش ژنتيکي آنها مرتبط است يا خير؟ نتايج نشان مي‌دهد که عوامل ژنتيکي حدود 50 درصد تفاوت بين علائم افراد مبتلا به کويد-19 را توضيح مي‌دهد. اين علائم شامل هذيان، تب، خستگي و کوفتگي، تنگي نفس، اسهال و از بين رفتن حس چشايي و بويايي در افراد است. تصور مي‌شد علائم ديگري مانند صداي زمخت، سرفه، احساس درد در قفسه سينه و شکم نتيجه محيط اطراف باشد و نه آرايش ژنتيکي. تحقيق روي دوقلوهاي همسان و غيرهمسان به محققان اين امکان را مي‌دهد تا درک کنند که سلامت و بيماري افراد تا چه اندازه توسط ژن‌ها يا طبيعت افراد و محيط‌زيست آنها تحت‌تاثير قرار مي‌گيرند. پروفسور «تيم اسپکتور» اپيدميولوژيست ژنتيکي در کالج کينگ لندن و يکي از توسعه دهندگان اصلي اين برنامه به گاردين گفت: ايده اين بود که اساسا به شباهت‌ها و تفاوت‌ها در علائم دوقلوهاي يکسان که 100 درصد ژن‌هاي يکسان دارند و دوقلوهاي غيرهمسان که فقط نيمي از ژن‌هاي آنها مشترک است، نگاه کنيم. اگر يک عامل ژنتيکي در بروز علائم وجود داشته باشد، مي‌بينيم که در دوقلوي همسان شباهت بيشتري نسبت به غيرهمسان دارد. وي افزود: اين بيماري بسيار عجيب است، به‌گونه‌اي که ظهور آن در افراد مختلف بسيار متفاوت است و اکنون ما دريافته‌ايم که اين موضوع کاملا به‌خاطر جايي که شما زندگي مي‌کنيد يا افرادي که با آنها تماس داشته‌ايد، نيست، بلکه بسياري از آنها يک چيز ذاتي در درون شماست. من فکر مي‌کنم احتمال عدم ابتلا به کوويد-19 يا ابتلاي شديد به آن، تحت کنترل ژنتيک بدن است.