نباید تمام تخم مرغها را در سبد پیروزی بایدن بگذاریم
اکنون تنشهاي لفظي ايران و آمريکا به اوج خود رسيده است. به موازات اين شرايط اقدام چهارشنبه هفته گذشته نيروي هوافضاي سپاه در پرتاب ماهوارهبر قاصد سبب شد که آمريکاييها در کنار برخي از کشورهاي اروپايي، مساله نقض قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل را مطرح کنند. آيا دونالد ترامپ از اين جريانسازيها به دنبال موج سواري سياسي در ماههاي منتهي به انتخابات است؟ اين موارد موضوع گفتوگوي ديپلماسي ايراني با عبدالرضا فرجي راد، سفير اسبق ايران در نروژ، و کارشناس مسائل بينالملل است که در ادامه ميخوانيد.
آيا واشنگتن براي فرار از شرايط داخلي آمريکا ذيل شرايط کرونايي اين کشور به دنبال ايجاد تنش نظامي با ايران در خليج فارس است؟
به هيچ عنوان من تصور نميکنم که ايالات متحده آمريکا به دنبال ايجاد درگيري نظامي، ولو درگيري مقطعي با ايران در خليج فارس باشد تا بتواند انحرافي در افکار عمومي داخلي ايالات متحده آمريکا، ذيل مشکلات و شرايط سخت اين کشور در مقابله با کرونا شکل دهد. اتفاقاً وزارت دفاع ايالات متحده آمريکا ساعتي بعد از انتشار توئيت ترامپ سعي کرد که با برخي توضيحات در خصوصاين موضع ترامپ، شرايط را از ايجاد تنش با جمهوري اسلامي ايران در خليج فارس دور کند. چرا که وزارت دفاع آمريکا به خوبي ميداند که پاسخ تهديد نظامي، حتي تهديد لفظي از جانب واشنگتن و يا هر کشور ديگري قطعاً با تهديد هم وزن از سوي ايران مواجه خواهد شد.
پرتاب ماهوارهبر قاصد چه تغييري در معادلات ايجاد کرد؟
واقعيت اين است که بعد از اقدام چهارشنبه هفته گذشته نيروي هوافضاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در پرتاب موفقيتآميز و غرورآفرين ماهواره بر قاصد به منظور حمل ماهواره نور، عملاً بالانس و موازنه قدرت به نفع ايران تمام شد و دست آمريکاييها در تقابل با جمهوري اسلامي را که در سايه پيگيري تنش و تهديد لفظي پي گرفته شده بود، بست. يعني شايد تا چهارشنبه هفته گذشته آمريکا سعي داشت با تنش لفظي ايران را در گوشه رينگ سياسي گرفتار کند، اما بعد از چهارشنبه گذشته اين موازنه بهم خورد. اينجاست که آمريکاييها در کنار تهديدات لفظي و پيگيري تنش ديپلماتيک با ايران در منطقه خليج فارس، مساله توان موشکي ايران و نيز مغايرت اقدام چهارشنبه هفته گذشته نيروي هوافضاي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي با قطعنامه 2231 را مطرح کرده و حتي عنوان کردند که پرونده را به شوراي امنيت ميبرند.
اما برخي از ناظران و کارشناسان معتقدند که دونالد ترامپ، هم به واسطه درگيري همه جانبه بهداشتي، اقتصادي، سياسي و ديپلماتيک به واسطه تداوم شيوع کرونا به يک انحراف جدي در افکار عمومي نياز دارد. آيا اين مسائل سبب خواهد شد که واشنگتن اهدافي براي تشديد تنش لفظي در قالب وقوع درگيري نظامي با ايران داشته باشد؟
اين تحليل را قبول ندارم. اولاً بايد مساله تنش و درگيري نظامي را معني کنيم. اگر منظور يک جنگ نظامي تمام عيار مانند عراق، افغانستان، سوريه، يمن و ليبي باشد، به هيچ وجه اين امکان وجود ندارد. چون نه ايران مانند اين کشورها است و نه شرايط سياسي، نظامي، ديپلماتيک و از همه مهمتر توان اقتصادي آمريکا در وضعيت کرونا زده امروز اجازه چنين ماجراجويي را به دونالد ترامپ ميدهد. از طرف ديگر آمريکا به هيچ وجه نميتواند مانند پروسه جنگ عراق و افغانستان متحدي براي خود بهمنظور درگيري با ايران پيدا کند. چون در حال حاضر خود اروپايي بهعنوان اعضاي ناتو و متحدين ايالات متحده به شدت درگير با شيوع کرونا هستند. اکنون وضعيت بهداشتي و بهخصوص اقتصاد اين کشورها به شدت تحت الشعاع همهگيري اين ويروس است.
شايد در اين ميان مساله بمباران در دستور کار آمريکاييها باشد؟
اگر اينگونه باشد قطعا اين اقدام با پاسخ ايران که يک پاسخ قاطع و کوبنده موشکي خواهد بود، همراه خواهد شد.
ولي مورگان اورتگاس، سخنگوي وزارت امور خارجه آمريکا عنوان کرد که بايد تهديد ترامپ را جدي گرفت، چون او ثابت کرده که تهديدهايش را عملي ميکند. شما حتي درصد کمي هم براي وقوع تنش نظامي احتمالي قائل نيستيد؟
اگر منظور اين است که احتمال اين مساله وجود دارد که شايد از سوي يک ناو نظامي آمريکايي موشکي به سمت شناورهاي ايران شليک شود و به اين واسطه درگيري شکل گيرد، من آن را به طور کامل رد نميکنم. اما نکته اينجا است که اولا اين نوع فعاليتها و تحرکات نظامي نيروهاي در منطقه خليج فارس به شدت کنترل شده است و احتمال خطاي محاسباتي بسيار کم است.
آيا ما بايد تمام اميد خود را به انتخابات آمريکا و پيروزي جو بايدن ببنديم؟
نبايد نگاه و سياست کلان کشور را، آن هم در دوران تحريم براساس نتايج انتخابات رياست جمهوري آمريکا و پيروزي جو بايدن ببنديم و در اين راستا نبايد تمام تخم مرغهاي خود را در سبد قدرتگيري حزب دموکرات در ايالات متحده آمريکا بگذاريم، اما نکته بسيار مهم اينجاست که نميتوان در خصوص پيروزي جو بايدن با روسها همراهي کرد. چون ولاديمير پوتين و مسکو بر خلاف تهران، پکن و کشورهاي اروپايي که هيچ دل خوشي از دونالد ترامپ ندارند، تمايل بيشتري به پيروزي وي در انتخابات پيش رو دارد.
