کرونا و شهر هوشمند

اين روزها و اين ماه‌ها به واسطه کرونا برخي کارکردها و ابزار خدمات شهري دستخوش تغيير شده است، تغييري که آن را بايد به فال نيک گرفت و برايش گفتمان سازي کرد .يکي از اين تغييرات ديجيتال شدن و هوشمند شدن برخي خدمات شهري است که در راستاي فاصله گذاري اجتماعي به‌نظر ناگزير مي‌رسد ، به‌عبارتي بخش هايي از مفهوم «شهر هوشمند» در کشاکش بحران کرونا عينيت يافته و محقق شده است، اما مي توان و بايد به اين مفهوم پايدارتر و متداوم تر از اين روزها نگاه کنيم . پايدار شدن شهر هوشمند پر بيراه نيست ، بلکه اساسا مي‌تواند نه تنها يک وسيله بلکه خود يک هدف تام و تمام تلقي شود . حقيقت آن است از ابتداي شروع ماموريتم به‌عنوان شهردار کلانشهر اصفهان مفهوم «اداره ارزان شهر» را پيش کشيدم و برآن بودم اداره شهر از گذشته تاکنون، گران و هزينه‌بر بوده است لذا مديريت شهري در اين دوره تلاش دارد ضمن حفظ کيفيت و ارتقاي سطح زندگي مردم، راهي براي اداره ارزان شهر به دست آورد. خوب مي دانستم که مثلا هزينه اداره تهران حدود پنج برابر لندن است، درحالي که کيفيت خدمات شهري لندن با وضعيت فعلي تهران قابل مقايسه نيست. طرفه آنکه مثلا غلامحسين کرباسچي در مدت 9 سال، شهر تهران را با‌هزار و ‌500‌ميليارد تومان مديريت کرد اما مثلا محمدباقر قاليباف در 10 سال با بيش از ‌100 و 50‌هزار‌ميليارد تومان يعني بيش از 100 برابر در يک بازه زماني تقريبا مساوي‌، اين شهر را اداره کرده است .از اين رهگذر بر اداره ارزان شهر پاي فشردم و اقدامات بسيار خوبي براي محقق شدن اين مهم انجام داديم‌. براي ما اداره ارزان شهر بيش از آنکه يک تاکتيک باشد و آن را با توجه به بدهي بيش از 3‌هزار‌ميليارد توماني شهرداري اصفهان در سال 96 پيش بکشيم‌، يک استراتژي بود. استراتژي که ابزار خاص خود را مي طلبيد . براي اداره ارزان شهر هيچ‌راهي جز هوشمندسازي آن نيست‌، هوشمند سازي شهر ضمن کيفي سازي خدمات شهري به‌طور پايدار نيز مي‌تواند از هزينه‌هاي اداره شهر بکاهد و من معتقدم پيش و بيش از ايجاد درآمدهاي پايدار براي شهر بايد از هزينه‌ها به شکل پايدار کاست. حقيقت آنجاست که اگر اصفهان مي خواهد ارزان اداره شود بايد علاوه بر بهينه‌سازي فرآيندهاي اداري و برون سپاري خدمات به هوشمند شدن به‌طور جدي فکر کند .موتور محرکه اداره ارزان شهر اصفهان توسط شهرداري به‌زعم بنده معاونت مالي ادراي نيست، بلکه موتور محرکه اداره ارزان شهر معاونت برنامه‌ريزي و توسعه سرمايه انساني شهرداري و مهمترين زيرمجموعه آن يعني سازمان فناوري اطلاعات و ارتباطات شهرداري اصفهان است. براي اداره ارزان شهر هيچ‌راهي جز هوشمند سازي آن نيست. آمستردام نمونه يک شهر هوشمند موفق است، دستورالعمل آمستردام براي شهر هوشمند که از سال 2009 اجرايي شده‌ است، امروز شامل بيش از 170 پروژه است که با همکاري شهروندان، دولت و شرکت‌ها ايجاد شده‌اند. در حال حاضر اين پروژه‌ها روي يک شبکه به هم پيوسته از وسايل بي‌سيم اجرا مي‌شود تا توانايي شهر براي اتخاذ تصميم‌هاي به موقع (real-time decision making) را بهبود ببخشد. بحران کرونا به‌خوبي و به‌درستي نشان داد، تحقق مفهوم شهر هوشمند نه تنها براي اداره ارزان شهر که اساسا براي اداره شهر به‌صورت عام نيز گريزناپذير است، در همين راستا شهرداري اصفهان نيز در سال جاري بيشتر از گذشته به سمت تحقق اين مفهوم پيش خواهد رفت .