شوراها؛ بستر تحقق عدالت
شوراها مهمترين عامل تحقق و پايداري نظام مردمسالاري از طريق مشارکت مدني در ايران پس از استقرار نظام جمهوري اسلامي هستند. اين نهادهاي حکمروايي محلي، عامل بسيج مشارکتهاي مردمي در عرصه داخلي بودهاند. مشارکت در عرصههاي مختلف و بهويژه در شرايط بحراني و موضوعات اجتماعي دستاورد مهم شوراها در سراسر کشور بوده و موظف هستند براي مشارکت آحاد مردم در انجام خدمات اجتماعي، اقتصادي، عمراني، فرهنگي، آموزشي و رفاهي برنامهريزي کرده و بسترهاي اين مشارکت را فراهم کنند. اگرچه مبارزه با بيعدالتي در چهار دهه اخير دستاوردهايي داشته، اما همچنان بايد اقداماتي براي کاهش شکاف طبقاتي و رفع نابرابريها صورت پذيرد. بررسي و شناخت کمبودها، نيازها و نارساييهاي زيست شهري و روستايي و ارائه پيشنهادات و راهکارها براي رفع آنها از مهمترين وظايف شوراها است. شوراها تبلور حقوق شهروندي هستند و بهعنوان رکن مهم حکمروايي خوب در سطح جامعه با ايجاد بستر مشارکت، قانونمداري، برابري و شفافيت ابزار کليدي ايجاد جامعهاي عدالتمحور محسوب ميشوند. گستردگي حوزه شهري در ايران و پيوستگي آن با مسائل روستايي، رسيدگي به دغدغهها و نيازهاي روزافزون شهروندان و حل مسائل پيچيده محيط-هاي شهري و روستايي را از اولويتي جدي برخوردار کرده است. اين نهاد با ايفاي نقش تصميمگيري، نظارتي و کنترلي ميتواند در رفع نابرابريها و ايجاد عدالت سرزميني موثر واقع شود. شوراها ميتوانند در تحقق عدالت بين شهرها و استانهاي مختلف کشور اقدام کرده و جلوهگر عدالت در گستره سرزميني کشور باشند. شوراهاي هر شهر و هر استان بايد از منظر سطح برخورداري و امکانات در شهر و منطقه خود نسبت به ساير شهرها و مناطق از نهادهاي اجرايي مطالبهگري کرده و از اين طريق نابرابريهاي بينشهري و بيناستاني را کاهش دهند. اعضاي شوراها با آگاهي از تفاوتها و نابرابريها در درون شهرها و روستاها و بين گروه-هاي مختلف شهروندان، در تعيين جهت-گيريهاي عدالتمحور نقش کليدي خواهند داشت. اهميت و کارکرد شوراها، هنگام بروز بحرانها بيشتر احساس ميشود. شناخت دقيق و جامع منطقههاي شهري و روستايي، اطلاع از کمبودها و اولويتهاي کليدي هر منطقه، گامي کليدي در مديريت بحرانها محسوب ميشود. شوراها مي-توانند مهمترين بستر تخصيص امکانات ملي و منطقهاي باشند. هرچه شوراها در اين باره، نقش موثرتري ايفا کنند، امکان تحقق عدالت سرزميني افزايش مييابد. شوراها صداي ساکنان خاموش شهرها و روستاها هستند و ميتوانند اطلاعات مبنا براي تصميمگيريهاي محلي و ملي را در اختيار سياستگذاران قرار دهند. شيوع بيماري همهگير کرونا؛ بحراني که اين روزها شهرها و روستاهاي سراسر جهان را دربرگرفته، به وضوح نشان داده هرچقدر همکاري و مشارکت مردمي در سطح محلي بيشتر باشد، امکان مديريت ملي و بينالمللي اين بيماري نيز بيشتر وجود خواهد داشت. آموزش به مردم در سطح شهرها و روستاها، اقناع آنها به ماندن در خانه در تعطيلات نوروز و دست-بهکار شدن اهالي شهرها و روستاها براي کاهش تردد و سفرهاي غيرضروري و در نهايت کاهش موارد ابتلا و مرگ و مير ناشي از اين بيماري، همگي با کمک شوراها و حکمرانان محلي توفيق بهمراتب بيشتري مييابند. شوراهاي توانمند ميتوانند ضمن ارتقاي آگاهي شهروندان، حل مسائل جاري زندگي و افزايش اميد و اعتماد عمومي در جامعه، در تحقق اصول مصرح قانون اساسي نيز موثر عمل کنند. روح شوراها و روح انقلاب اسلامي، به بار نشستن عدالت به معناي اصيل آن است. تحقق اصول بر زمين مانده قانون اساسي براي اداي اين تکليف نياز مبرم جامعه امروز است. از اين رو شوراها تکليفي سترگ و حياتي بر دوش خود دارند. عمل به اين وظيفه قانوني، بايد مرجعيت تمامي تصميمات خانواده بزرگ شورا در سراسر کشور باشد؛ وظيفهاي که تنها با همراهي عموم مسئولان و مديران ملي و محلي و مشارکت هر چه بيشتر مردم قابليت عمليشدن مييابد.
