ساخت تراسترهاي پيشرانه سامانههاي فضايي در کشور
پژوهشگاه فضايي ايران خبرداد
ساخت تراسترهاي پيشرانه سامانههاي فضايي در کشور
رئيس پژوهشگاه فضايي ايران اعلام کرد: دانشمندان جوان فضايي در پژوهشگاه فضايي ايران، موفق به طراحي و ساخت تراسترهاي شيميايي تکپيشرانه و دوپيشرانه شدند. حسين صميمي درباره تراسترها گفت: سامانههاي فضايي مانند ماهوارهها، سفينهها و ماهنشينها براي حرکت در فضا و کنترل موقعيت خود از موتورهاي ويژهاي استفاده ميکنند که در کاربردهاي فضايي به اين نوع از موتورها، تراستر گفته ميشود. وي افزود: ويژگيهايي همچون گستردگي محدوده نيروي رانش توليدي، امکان روشن و خاموش کردن به دفعات، کنترلپذيري مناسب و همچنين سابقه طولاني استفاده موفقيتآميز از آنها در دنيا، باعث شده است که اين سامانههاي کم پيشران بهعنوان پرکاربردترين تراسترها در انواع ماموريتهاي فضايي به کار برده شوند. صميمي درباره کاربرد اين تراسترها تصريح کرد: ويژگيهايي همچون گستردگي محدوده نيروي رانش توليدي، امکان روشن و خاموش کردن به دفعات، کنترلپذيري مناسب و نيز سابقه طولاني استفاده موفقيتآميز از آنها در دنيا، باعث شده است که اين سامانههاي کمپيشران بهعنوان پرکاربردترين تراسترها در انواع ماموريتهاي فضايي به کار برده شوند. وي خاطرنشان ساخت: با توسعه فناوري تراسترهاي تکپيشرانه و دوپيشرانه، امکان تعريف ماموريتهاي گسترده و متنوعي براي محمولههاي فضايي و ماهوارههاي بومي آتي فراهم شده است. رئيس پژوهشگاه فضايي ايران درباره اهميت اين پروژه تصريح کرد: در مسير توسعه برنامههاي فضايي در تناسب با نقشه راه فضايي کشور و به منظور ارتقاي قابليتهاي ماموريتي ماهوارههاي بومي نسل آينده، توسعه سامانههاي کمپيشران فضايي بهعنوان منابع توليد نيروهاي پيشران و همچنين نيروهاي کنترلي لازم، ضروري است. از سوي ديگر، با توجه به سطح بالاي فناوريهاي مختلف موجود در اين نوع از تراسترها، مدت زمان طراحي و توسعه آنها طولاني است. بدين ترتيب، در راستاي رفع نياز ماموريتهاي فضايي جاري و آينده کشور، توسعه اين نوع از زيرسيستمهاي فضايي، به منظور ارتقاي سبد محصولات فضايي کشور و همچنين، کاهش زمان طراحي، توسعه و ساخت محولههاي فضايي، ضرورت دارد. حسين صميمي درباره پيشينه اين پروژه اظهار کرد: پروژه توسعه تراسترهاي تکپيشرانه و دوپيشرانه از سال 1395 در پژوهشکده سامانههاي حملونقل فضايي پژوهشگاه فضايي ايران، با هدف کاربرد در ماهوارههاي موجود در نقشه راه فضايي کشور، وارد فاز عملياتي شد و در گام نخست و پس از اتمام فاز طراحي مفهومي، فرآيند طراحي، آزمون و توسعه اين فناوري در دستور کار قرار گرفت. وي ادامه داد: بدين ترتيب، متخصصان پژوهشکده سامانههاي حملونقل فضايي موفق شدند مراحل طراحي، ساخت و آزمون نمونه آزمايشگاهي اين نوع از تراسترها را به انجام رسانند. در اين مسير، پس از طراحي اوليه و ساخت نمونههاي اثبات فناوري و اجراي موفق تستهاي مد نظر، توسعه فناوري تراسترهاي کم پيشران، تک پيشرانه و دو پيشرانه انجام شده و نمونههاي آزمايشگاهي توليدي، آزمونهاي عملکردي مورد انتظار را با موفقيت پشت سر گذاشتهاند. رئيس پژوهشگاه فضايي ايران گفت: اينک، فرآيند طراحي دقيق و ساخت نمونه مهندسي تراسترهاي فضايي مورد اشاره به اتمام رسيده و آزمونهاي فاز نمونه محيط آزمايشگاهي يا نمونه مهندسي نيز با موفقيت انجام شده است. در اين مرحله، امکان توسعه و بهرهبرداري از محصولات به دست آمده، در انواع پروژههاي ماهوارهاي کشور و ارتقاي سطح ماموريت آنها، فراهم شده است. وي درباره مواد به کار رفته در اين سازه گفت: مواد به کار رفته در سازه تراسترهاي دوپيشرانه از آلياژ ويژهاي از پلاتين با قابليت تحمل درجه حرارت بسيار بالا و مقاوم در برابر سايش و اکسيداسيون است. دستيابي به فناوري اخير، منجر به ايجاد امکان انجام ماموريتهاي فضايي با زمان عملکرد بالا شده است. همچنين، براي دستيابي به فناوري تراسترهاي تکپيشرانه، نياز به نانوکاتاليست با قابليت تحمل خصوصيات فيزيکي و ترموديناميکي محصولات برآمده از تجزيه سوخت، است. اين نوع از کاتاليستها توسط متخصصان حوزه نانوفناوري پژوهشگاه فضايي ايران توليد شدهاند.
