کاهش قیمت نفت اثری بر نرخ ارز ندارد

پس از ريزش قيمت نفت آمريکا، برخي دلالان ارزي به‌ويژه در فضاي مجازي با ايجاد جو رواني تلاش مي‌کردند تا نرخ دلار را در واکنش به اين شرايط، افزايش دهند. با اين حال بايد گفت به‌دليل کاهش فروش نفت ايران شرايط بازار نفت، به‌ويژه نفت وست‌تگزاس‌اينترمدييت آمريکا تاثيري بر درآمدهاي ارزي و بازار ارز ايران ندارد. متاسفانه در حال حاضر ما سهم قابل توجهي در بازار نفت نداريم؛ يعني درآمد کشور ما اکنون اتکاي زيادي به‌صادرات نفت ندارد و منابع ارزي کشور بيشتر از طريق صادرات غيرنفتي، گاز و پتروشيمي تامين مي‌شود، که البته تغييري در آن ايجاد نشده است. از سوي ديگر هم بانک مرکزي بر عرضه و تقاضاي بازار ارز مسلط است و آن را مديريت مي‌کند. در اين شرايط، دلار در روزهاي اخير افزايشي جزئي داشته اما اين افزايش طبيعي بوده است. البته بايد گفت که وقتي نفت ارزان شود، مشتقات آن هم ارزان مي‌شود و به‌هرحال منابع ارزي کشور کاهش مي‌يابد. در واقع اين وجه بازار است که روي منابع و درآمد ارزي ما تاثير مي‌گذارد و قطعا روي نرخ ارز هم در بازار ارز ايران اثرگذار خواهد بود. با اين حال، ما فعلا خيلي با معاملات و مبادلات نفتي دنيا مرتبط نيستيم و شايد بتوان گفت در چنين شرايطي که بازار نفت با آن روبه‌رو است، خوشبختانه مقداري از اين آسيب‌ها به‌دور هستيم. از سوي ديگر گفته مي‌شود نفت برنت نيز در آستانه سقوط قرار گرفته است و نفت ايران و مجموع نفت اوپک نيز با برنت همسويي دارد؛ اما به‌هرحال همچنان تاکيد مي‌کنم فروش نفت ما تاثير زيادي در اقتصاد کشور ندارد. دليل آن هم اين است که صادرات نفت ما به‌حداقل رسيده و ما هم نفت را در بازار غيررسمي مي‌فروشيم که سبب مي‌شود کاهش قيمت نفت اثري روي درآمد ارزي ما حاصل از فروش اين ماده نداشته باشد. ضمن اينکه اين شرايط بازار نفت موقتي ا‌ست؛ به اين دليل که تعطيلي کسب‌وکارها، قرنطينه و عدم‌استفاده از انر‌‌ژي‌هايي نظير بنزين سبب‌شده قيمت پايين بيايد و به‌احتمال زياد از 15 ارديبهشت‌ماه اين روند معکوس مي‌شود. در چنين شرايطي بانک مرکزي هم با توجه به‌مقدورات خود، بازار را مديريت مي‌کند. بايد توجه داشت که قيمت کنوني ارز ناشي از فاکتورهاي اقتصادي نيست؛ يک بخش آن رواني ا‌ست، يک بخش آن به‌دليل کمبود منابع ارزي، يک بخش ديگر آن هم رکود و تعطيلي کنوني ا‌ست که اگر نبود فکر مي‌کنم قيمت ارز بيش از اينها افزايش مي‌يافت. نرخ ارز اينگونه تعيين مي‌شود که، مابه‌التفاوت کاهش ارزش پول ملي با پول بين‌المللي در قيمت پايه سال قبل ضرب مي‌شود و نرخ روز به‌دست مي‌آيد. دولت تورم سال گذشته را 41 درصد اعلام کرده است و البته احساس تورم مردم بالاتر از اينها و روي 50 درصد و 60 درصد است؛ تورم جهان هم که صفر بوده است. در نتيجه قيمت ارز هرچه ابتداي سال جاري بوده الان بايد 40 درصد بيشتر شود و روي قيمت‌هاي 17 هزار تومان و 18 هزار تومان بايستد. اما اگر اينگونه نيست و نرخ ارز بالا نمي‌رود به‌دليل سرکوب و مديريت قيمت‌هاست و به دليل کنترل و سياست‌هاي دستوري ا‌ست؛ اما درصورت برداشتن کنترل‌ها از بازار، نرخ ارز بايد به‌طور طبيعي افزايش يابد.