نگاهی بهموضعگیری اخیر وزیرخارجه آلمان
رفتار نامعقول ترامپ دامان جهانيان را گرفته است و اين رفتار با هر کشوري بهنحوي متفاوت رقم خورده است. چين مورد غضب تجاري آمريکا قرار گرفت، اروپا استقلال خود را در مقابل آمريکا از دست داد و ايران نيز تحريم شد. قطع کمکهاي ايالاتمتحده بهسازمان بهداشتجهاني با موضعگيري صريح کشورهاي اروپايي مواجه شد و حتي اعتراض بريتانيا را نيز در پي داشت. اين امر در زمان خروج آمريکا از پيمان آبوهوايي پاريس نيز رقم خورد و اختلافات آمريکا و اتحاديه اروپا را بيشازپيش نمايان ساخت. در مورد ايران نيز اندک اختلافنظرهايي ديده ميشود، هرچند در بسياري از موارد با يکديگر همنظر هستند. براي مثال، اروپا در برههاي از مان که معتقد است بهواسطه شيوع بيماري کرونا بايد کمکهايي بهايران شود و اندکي از تحريمها کم شود اما شاهد هستيم آمريکا همچنان بر موضع خود استوار است. امري که در سخنان اخير وزيرامور خارجه آلمان نيز مشهود بود و آن را در قالب موافقيت با اعطاي وام بهايران مطرح کرد. نکتهاي که شکوشبهههايي در مورد مواضع اروپا ايجاد ميکند. عدمپيگيري تعهداتي است که پس از خروج ترامپ از برجام بهايران داده بودند. بنابراين اختلافات ميان اروپا و آمريکا بيشتر اختلافات تاکتيکي است و صرفا در نحوه تعامل با ايران با چالشهايي مواجه هستند. در همين راستا، ايالاتمتحده همواره از سازمانهايي که نزديک بهسازمان ملل فعاليت ميکنند با قدرت خود سوءاستفاده ميکنند. در اين زمينه نيز دو روش براي خود ترسيم کردهاند. روش نخست، تحتفشار قرار دادن آن و روش دوم که معمولا بعد از عدمنفوذ رقم ميخورد خروج از پيمان يا سازمان مربوطه است. آمريکا با کمکهاي زيادي که بهسازمانهاي بينالمللي ميکند بهنحوي آنها را بهخود وابسته کرده است و از آنها بهعنوان اهرمهاي فشار نيز بعضا استفاده ميکند. کمکهايي که تبديل بهحق وتو براي اين کشور شده است و از همينرو اعطاي کمکهاي آن نهادها را بهايران محدود کرده است. آنچه که در اين ميان تبديل بهمعضل بزرگي شده است مواردي همچون صحبتهاي اخير وزيرامور خارجه آلمان است که اعلام موضع بهنفع ايران ميکند، اما عملا در عرصه عمل نميتوانند کاري انجام دهند. در اين رابطه اروپا بارهابارها در مذاکرات اعلام کرده است که توانايي بهسرانجام رساندن برخي موارد را بدوننظر مثبت آمريکا ندارد. ريشه اين امر در نفوذ گسترده آمريکا در نهادهاي نظامي، سياسي و اقتصادي اروپاست که استقلال اين اتحاديه را تحتالشعاع قرار داده است و در ماههاي اخير بهوفور اعلام کردهاند از بندهاي تحريم ثانويه آمريکا در قبال ايران هراس دارند. بنابراين اين قبيل موضعگيريهاي سياسي مفيد است اما کافي نيست و ايالاتمتحده سرانجام آنچه را که مدنظر دارد انجام ميدهد.
