باید شخصیت‌های مدنی جهانی را به میدان آورد

آيت‌ا... سيدمصطفي محقق داماد، حقوقدان فرهيخته، فقيه و مجتهد اصولي برجسته ايراني، فرزند آيت‌ا... سيدمحمد محقق داماد و نوه دختري شيخ موسس، عبدالکريم حائري يزدي (رضوان‌ا... تعالي عليهما)، در نامه‌اي به پاپ فرانسيس، رهبر کاتوليک‌هاي جهان، خواستار مداخله ايشان براي رفع تحريم‌هاي ايران در شرايط خطير کنوني شد. ايشان در اين نامه، از موضع يک روحاني شيعه و از نقطه عزيمت انسان، بشر و حقوق طبيعي، جانشين پطرس مقدس را به پيروي از آموزه‌هاي انسان دوستانه مسيحيت فراخوانده و مداخله بشر دوستانه پاپ براي رفع تحريم‌ها را موجب خشنودي حضرت عيسي(ع)، منادي صلح و بشارت و زمينه ساز رضايت خداوند قادر متعال و قبول دعاها به درگاه او مي‌داند. مرقومه ايشان، از جوانب گوناگون حائز اهميت است. بديهي است که جايگاه ايشان نزد مردم، مراجع سنتي، دانشگاهيان، نخبگان فکري و سياسي، نوانديشان ديني و فعالان سياسي و بخش موثري از حاکميت، جايگاه ويژه و قابل احترامي است. اين موضوع از اين حيث قابل اهميت است که با پادرمياني احتمالي پاپ اعظم، طرف ايراني براي حل مسائل في مابين با جامعه جهاني، معطوف به شرايط کنوني، با تامل و تدبير زمينه و زمانه پرورده جديدي ورود پيدا خواهد کرد. از طرفي استاد محقق داماد، با مخاطب قرار دادن رهبر بزرگترين نحله مذهبي مسيحيت، رسالت الهي انسان‌ها براي حل مسائل في مابين ملت‌ها را به نيکي يادآوري نموده‌اند. گرچه مناسبات سياسي در عصر دولت-ملت‌ها، براساس منافع ملي کشورها و بي‌التفات به آموزه‌هاي الهي، انساني و اخلاقي رقم مي‌خورد، اين واقعيت را نيز نبايد از نظر دور داشت که بخش موثري از سياست در کشورهاي جهان، همچنان از آموزه‌هاي انساني و الهي سرچشمه مي‌گيرد. به عبارتي نمي‌توان از ظرفيت‌هاي خارج از قواعد رسمي بين‌الملل براي تاثيرگذاري بر سياست‌هاي رسمي ملي و بين‌المللي چشم‌پوشي کرد. مرقومه محقق داماد از اين حيث نيز مي‌تواند واجد اهميت باشد که مي‌تواند طليعه‌اي جديد براي پويايي سياست خارجي، از موقعيتي غير رسمي اما واجد جايگاه در عرصه عمومي موثر بر ساختار رسمي، بازگشايد. پيگيري ديپلماسي عمومي غير رسمي براي تاثير بر سياست رسمي بين‌المللي، مي‌تواند توسط ديگر شخصيت‌هاي سياسي، مذهبي، علمي و بين‌المللي ايراني ادامه يابد. به‌نظر مي‌رسد جناب رئيس دولت اصلاحات رئيس‌جمهور پيشين کشورمان که از احترام بايسته‌اي در عرصه بين‌الملل برخوردار است و در عرصه ديپلماسي جهاني نيز به‌عنوان منادي تنش‌زدايي، صلح‌جويي و منادي گفت‌وگوي تمدن‌ها شناخته مي‌شوند، مي‌توانند در اين راستا گام‌هاي موثري بردارند. رئيس دولت اصلاحات مي‌تواند با مخاطب قرار دادن سياستمداران، جامعه مدني جهاني، صلح جويان و اهالي گفتمان انسانيت و گفت‌وگو، رهبران مذاهب، فيلسوفان و نخبگان جهاني، از نقطه عزيمت انسانيت، صلح و حقوق بشر، مخاطرات اقتدار‌گرايي و قانون‌گريزي‌هاي استثناگرايان عرصه بين‌الملل براي امروز و آينده بشريت را گوشزد نموده، مخاطرات ناشي از تروريسم اقتصادي دونالد ترامپ در شرايط کنوني و عواقب رفتارهاي ضد انساني وي براي جان انسان ايراني امروز را گوشزد نمايد و شخصيت‌هاي سياسي، مذهبي و نهادهاي بين‌المللي را براي رفع تحريم‌هاي ضد انساني عليه ايران دعوت نمايد. اگر ترامپيزه شدگي سياست بين‌الملل، تاثيرات مخربي بر امنيت، سياست، اقتصاد و زندگي انسان‌ها، از جمله ايرانيان بر جاي نهاده است، آميختگي ترامپيزه شدگي و کرونازدگي، مي‌تواند امروز و آينده ايران و ايرانيان را بيش از پيش به مخاطره افکند. در اين وضعيت پيچيده و آسيب‌زا، بهره‌گيري ايرانيان از ظرفيت‌هاي موثر بر عرصه سياست بين‌الملل و از مسيرهاي مختلف، مي‌تواند ياريگر ديپلماسي رسمي مصلحانه کشور باشد. مسئوليت مصلحان ملتزم به حق حيات، امنيت، زندگي مسالمت‌آميز و بدون مخاطره، کرامت و عزت انساني، از منظر حقوقي که خالق متعال به انسان‌ها هديه داده است و نيز از منظر عقلانيت و خرد انساني، ايجاب مي‌کند که مخاطرات/ ظرفيت‌هايي که زمينه و زمانه پيش روي آنها قرار داده است را مد نظر قرار داده و در کاهش آلام انسان‌ها، گام‌هاي موثرتري بردارند. پيگيري حقوق الهي انسان‌ها، نيازمند خلاقيت و ميدان‌داري فرهيختگان موحدي است که با مخاطب قرار دادن فطرت الهي و پاک انسان‌ها، بيراهه روي‌هاي انسان ستيزانه را برملا ساخته و مسئوليت‌هاي انسان‌ها را يادآور شوند.