کرونا صندوقهای بازنشستگی را به چالش میکشد
بلاياي طبيعي همواره با خود هزينههايي بر دولتها تحميل ميکنند. در سال جاري نيز با مواردي از اين دست در جايجاي کشور مواجه بودهايم. دولت هنوز هم نتوانسته است زيان ناشي از زلزلههاي سال گذشته را جبران کند که سال 98 نيز با موارد جديدي، هزينههاي مضاعفي را بر جاي گذاشته است. اکنون مشخص نيست که در سال 99 تا چه حد بتوان زيانهاي ناشي از حوادث اين دو سال را جبران کرد يا خير. پايان سال نيز با شيوع کرونا همراه شده و نه تنها هزينههاي درمان و سلامت را افزايش داده است که از سوي ديگر، با تعطيلي کسب و کارها، زيان بخشهاي مختلف اقتصادي را نيز به دنبال خواهد داشت. حال اگر تبعات اين بلايا شامل آسيب يا تلفات جاني باشد قطعا هزينههاي پايداري بر بخش سلامت، نهادهاي حمايتي، صندوقهاي بازنشستگي و ... وارد خواهد شد. با توجه به اينکه اخيرا ويروس کرونا در کشور شيوع پيدا کرده است و سناريوهاي مختلفي در مورد ميزان تلفات آن ميتوان متصور بود، مرکز پژوهشهاي مجلس در گزارشي از يک سو در سناريوهاي مختلف هزينههاي ناشي از مرگ و ميري که اين ويروس بر صندوقهاي بازنشستگي تحميل ميکند را محاسبه کرده و از سوي ديگر هزينههاي اين صندوقها به دليل بيکار شدن افراد را تخمين زده است. اين گزارش سه سناريوي محتمل در مواجهه با ويروس کرونا که در آن تعداد فوتيها و بيکارهاي ناشي از بيماري کرونا را با هم متناظر فرض کرده را ارزيابي کرده است.
زيان ناشي از فوت بيمهگذاران از 19 تا 679 ميليارد تومان
در سناريوي نخستين که گزارش مرکز پژوهشها آن را بررسي کرده است، با فرض 1000 نفر فوتي، با توجه به اينکه 70 درصد از مردم تحت پوشش بيمههاي بازنشستگي قرار دارند، همين نسبت در مورد افراد فوت شده هم لحاظ شده است. بر اين اساس در سال جاري زيان صندوقهاي بازنشستگي از شيوع کرونا، در سال آينده، 3/19 ميليارد تومان، در سال 1400، حدود 2/22 ميليارد تومان، در سال 1401، حدود 5/25 ميليارد تومان، در سال 1402، حدود 3/29 ميليارد تومان و در سال پنجم يعني 1403، حدود 7/33 ميليارد تومان خواهد بود. در اين صورت، جمع کل بار مالي در اين سناريو براي صندوقهاي بازنشستگي، 130 ميليارد تومان خواهد بود که البته غير از حق بيمهاي است که اين افراد در طول دوره باقيمانده از عمر خود ميتوانستند به صندوقها پرداخت کنند. اما اين گزارش در سناريوي دوم 2000 نفر فوتي را فرض کرده است. بر اين اساس، 3/44 ميليارد تومان زيان صندوقها در سال آينده خواهد بود. همچنين در سال 1400، حدود 9/50 ميليارد تومان، در سال 1401، حدود 5/58 ميليارد تومان، در سال 1402، حدود 2/67 ميليارد تومان و در سال 1403، حدود 3/77 ميليارد تومان زيان صندوقها ناشي از شيوع اين ويروس خواهد بود. همچنين جمع کل بار مالي در اين سناريو 2/298 ميليارد تومان خواهد بود که اين تخمين هم غير از حق بيمهاي است که اين افراد در طول دوره باقيمانده از عمر خود ميتوانستند به صندوقها پرداخت کنند. همچنين اين گزارش سناريوي سوم خود را با فرض 4000 نفر فوتي بررسي کرده است. بر اين اساس، تنها در سال 99، صندوقهاي بازنشستگي، متحمل 8/100 ميليارد تومان ضرر خواهند شد. همچنين در سال 1400، حدود 9/115 ميليارد تومان، در سال 1 حدود401، 2/133 ميليارد تومان، در سال 1402، حدود 2/153 ميليارد تومان و در سال 1403، حدود 1/176 ميليارد تومان خواهد بود. بر اين اساس، جمع کل بار مالي در اين سناريو حدود 2/679 ميليارد تومان خواهد بود که غير از حق بيمهاي است که اين افراد در طول دوره باقيمانده از عمر خود ميتوانستند به صندوقها پرداخت کنند.
زيان بيکاري سه ماهه تا 1000 ميليارد تومان
اين گزارش همچنين در بررسي ديگري، آثار ناشي از بيکاري افراد را مورد پژوهش قرار داده است. بر اين اساس در صورتي که دولت بخواهد بيمه بيکاري افراد را مبلغ يک ميليون و 560 هزار تومان بر اساس حداقل حقوق کارگري پرداخت کند با تخمين 100 هزار مورد بيکاري در بازه زماني سه ماهه شيوع اين ويروس، زيان اقتصادي صندوقهاي بازنشستگي 468 ميليارد تومان برآورد ميشود. همچنين در فرضيه دوم با بررسي 150 هزار مورد بيکاري، زيان صندوقها 702 ميليارد تومان تخمين زده ميشود. فرضيه سوم نيز بر اساس 200 هزار مورد بيکاري در طول سه ماه، ضرر 936 ميليارد توماني را براي صندوقهاي بازنشستگي پيشبيني کرده است. همچنين در صورتي که فرض شود اين افراد حقوق دو ميليون توماني با حق بيمه 20 درصدي پرداخت ميکردند، اين محاسبه شکل ديگري خواهد يافت. بدين ترتيب، با فرض 100 هزار مورد بيكاري؛ زيان صندوقها 120 ميليارد تومان، با 150 هزار مورد بيکاري، 180 ميليارد تومان و در نتيجه 200 هزار مورد بيکاري، ضرر مالي ناشي از شيوع ويروس، 240 ميليارد تومان خواهد بود. بنابراين در سناريوي اول بار مالي جبران بيکاري ناشي از کرونا که 100 هزار نفر بيکار است، 588 ميليارد تومان در طول سه ماه، در سناريوي دوم يعني 150 هزار بيکاري 882 ميليارد تومان و در سناريوي بدبينانه سوم 1076 ميليارد تومان بار مالي بر صندوقهاي بازنشستگي تحميل خواهد شد.
زيان انباشته صندوقهاي بازنشستگي با شيوع کرونا
گزارش اين مرکز همچنين سه سناريو در تعداد فوتيها و بيکارهاي ناشي از بيماري کرونا را با هم متناظر فرض کرده است که بر اين اساس، صندوقهاي بازنشستگي در سناريوي اول يعني 1000 نفر فوتي و 100هزار نفر بيکار حداقل متوجه 718ميليارد تومان بار مالي خواهند شد که 608ميليارد تومان از اين بار در سال 1399 رقم خواهد خورد. در سناريوي دوم يعني 2000 نفر فوتي و 150هزار نفر بيکار،1180 ميليارد تومان بار مالي بر صندوقهاي بازنشستگي تحميل خواهد شد که 926ميليارد آن در سال 1399 رقم خواهد خورد. در سناريوي سوم نيز بهعنوان سناريوي بدبينانه با 4000 نفر فوتي و 200 هزار نفر بيکار بار مالي صندوقها حداقل 1855 ميليارد تومان خواهد شد که 1277 ميليارد تومان آن در سال 1399 رقم خواهد خورد. بر اين اساس، در سه سناريو صندوقهاي بازنشستگي متوجه 718 تا 1855 ميليارد تومان بار مالي خواهند شد که بين 608 تا 1277 ميليارد تومان آن در سال 1399 اتفاق خواهد افتاد. اين زيان را بايد بر زيان انباشته پيشين اين صندوقها افزود تا عمق اين چالش بيش از پيش روشن شود!
