سمنها میتوانند منجی کسبوکارها در «بحران کرونا» باشند
آرمان ملي- امير داداشي: شيوع کرونا علاوه بر اينکه سلامت و جان انسانها را به خطر انداخته، بسياري از کسبوکارها را هم زمينگير کرده است. کوويد-19 به قرنطينه چينيها اعتنايي نشان نداد و حالا از شهري به شهر ديگر و از کشوري به کشور ديگر ميرود. گويا اين ويروس تا تمام جهان را آلوده خود نکند قصد آرامشدن ندارد. اين ويروس چنان به جان بازارهاي جهاني افتاده که بسياري از کارشناسان پيشبيني ميکنند شاخص رشد اقتصادي در دنيا حداقل با نيم درصد افت مواجه شود. بسياري از کسبوکارها در ايران نيز به تعطيلي اجباري رفتهاند و کارگران و اقشار کمبرخوردار سال جديد را بدون هيچ دستمزد و حقوقي بايد تحويل کنند. دولت هم که در مديريت اقتصاد کشور همواره انحصارطلب بوده، حالا در مبارزه با کرونا نيز يکهوتنها مانده است. تحريمها باعث شدهاند تا کورسوي اميدي به کمکهاي خارجي وجود نداشته باشد. با اين حال اخيرا ايران درخواست خود براي دريافت پنج ميليارد دلار تسهيلات (براي تامين اقلام پزشکي) را به صندوق بينالمللي پول ارسال کرده است. وزارت کار با همکاري سازمان بودجه نيز گويا قرار است بستههاي حمايتي خود که بين 200 هزار تا 600 هزار تومان ارزش دارد را در اختيار 5/1 ميليون خانوار قرار دهد. «آرمان ملي» در اين زمينه گفتوگويي با مهدي پازوکي، اقتصاددان، انجام داده است که در ادامه ميخوانيد.
کرونا چه تاثيري بر آينده اقتصاد جهان ميگذارد؟
ويروس کرونا، اقتصاد جهان را تحت تاثير قرار داده و ايران هم نتوانسته در اين زمينه خود را مستثني کند. در همين زمينه پيشبيني ميشود نرخ رشد اقتصادي جهان در سال 2020 نسبت به سال قبل افت قابلملاحظهاي را تجربه کند. طوريکه اين شاخص از 3/2 درصد در سال 2019 به صفر درصد مايل شود. تمامي کشورهاي که درگير کرونا هستند از اين رويه شوم آسيب ميبينند.
در ايران بسياري از کسبوکارها با افت شديد درآمد مواجه شدهاند و بسياري از کارگران شغل خود را حداقل بهشکل موقت از دست دادهاند. پيشنهاد شما براي حمايت افراد کمبرخوردار جامعه چيست؟ آيا ارائه بستههاي حمايتي بهارزش 200 هزار تا 600 هزار تومان به 5/1 ميليون خانوار ايران ميتواند راهگشا باشد؟
در اين زمينه لازم است دولت ايران با سياستهاي بخردانه در چارچوب منافع ملي گام بردارد و نقش بسزايي در مهار بحران ايفا کند. متاسفانه ما برخلاف کشورهاي ديگر، تحت تحريمهاي ظالمانه آمريکا، بزرگترين اقتصاد جهان، قرار گرفتهايم. حال ما از دو منظر داخلي و خارجي ميتوانيم بحران اقتصادي کرونا را کنترل کنيم. در حوزه داخلي بايد اصل را بر شفافيت بگذاريم. ارائه اطلاعات صحيح و مبتني بر واقعيت ميتواند به ارائه راهکارها کمک بيشتري کند. در زمينه اقتصادي نيز حمايت از سمنها و تشکلهايي که حضور دارند ميتواند منجي اقتصاد ايران باشد. در حوزه خارجي نيز همانطور که قبلا هم تاکيد کردهايم بايد تعامل با دنيا در دستور کار قرار گيرد. شايد پيش از اين بعضي از سياستها مانع اين اتفاق ميشد، اما اکنون جان انسانها در ميان است و بايد ما از طريق ديپلماسي منافع ملي خود را تامين کنيم. جهان بايد دريابد که سياستهاي خصمانه آمريکا عليه ايران ناجوانمردانه است. همچنين قرارگرفتن ايران در ليست سياه FATF دريافت کمکهاي بينالمللي را با مشکل مواجه ميسازد. البته اخيرا بانک مرکزي از صندوق بينالمللي پول درخواست کمک کرده که اين اتفاق را بايد به فال نيک گرفت. ضروري است که حداقل در شرايط کنوني چنين سياستهاي اتخاذ شود و ايران در مواضع بينالمللي خود تجديد نظر کند. اينگونه نيست که آمريکا همهکاره جهان باشد. به هر حال نقش اتحاديه اروپا و سازمانهاي بينالمللي را نبايد ناديده گرفت. البته اين بدان معنا نيست که ما در هر شرايطي تن به خواسته خارجيها دهيم، اما بايد نياز مردم در اولويت قرار بگيرد و دولت به اين توجه کند که رفاه مردم به چه شکل تامين ميشود. اگر امروز سلامت و رفاه جامعه در گرو همکاريهاي بينالمللي است، پس وقت آن رسيده که سياست خارجي در تعامل با دنيا حرکت کند. نهادهاي خارجي نيز براي ارائه کمک اعلام آمادگي کردهاند و ما ميتوانيم از اين کمکها نهايت استفاده ببريم. البته نقش مردم و سمنها (سازمانهاي مردم نهاد) حائز اهميت است. با اينکه در سالهاي گذشته اين تشکلها در حاشيه قرار گرفتهاند، اما ديگر نبايد به آنها نگاه سياسي داشت. آمار نشان ميدهد که در حال حاضر حدود 12 ميليون نفر از ايرانيها تحت پوشش کميته امداد و سازمان بهزيستي قرار دارند؛ حال قرار است که به کارگران روزمزد، دستفروشها و ... هم بستههاي حمايتي ارائه شود که اين هم سياست بخردانهاي است. در کنار اين، بايد از ظرفيت سمنها نهايت استفاده شود. بهعنوان مثال جمعيت امداد امام علي بهعنوان يک سازمان دانشجويي مردمنهاد در حدود 20 سال اخير فعاليتهاي خيرخواهانهاي انجام داده که بارها نتايج مثبت آن را مشاهده کردهايم. بايد به اين سازمانها فضاي بيشتري داده شود. اگر دولت قصد دارد بهتنهايي تمام مشکلات را کنار بزند، بعيد به نظر ميرسد که به اهداف خود دست يابد و مردم از اين اقدامات احساسي نفعي ببرند.
برخي کارشناسان با اشاره به نفوذ آمريکا بر صندوق بينالمللي پول و حضور ايران در ليست سياه FATF نسبت به ارائه کمک صندوق به ايران بدبين هستند. آيا ممکن است اين اتفاقات ايران را در دستيابي به حمايتهاي جهاني ناکام بگذارد؟
به هر حال آمريکا بهعنوان ابرقدرت در جامعه جهاني نقشآفريني ميکند و بهدنبال منافع خود است؛ اما ما هم عضو اصلي صندوق بينالمللي پول هستيم و بايد بخشي از نيازهاي خود را از اين طريق تامين کنيم. بنده اين اقدام بانک مرکزي را سياست برد-برد ميدانم. حتي اگر آمريکاييها مانع حمايت صندوق بينالمللي پول از ايران شود، جامعه جهاني متوجه ميشود که آمريکا سياستهاي ضدبشري را دنبال ميکند. توصيه من به آقاي روحاني اين است که در شرايط کنوني از شوراي امنيت ملي بخواهد که همکاري با FATF را بپذيرند و دو لايحه پالرمو و CFT را تصويب کنند. اين امر ميتواند سيگنال مثبتي به جامعه جهاني باشد. ديگر بحث سياسي در ميان نيست؛ بلکه مردم با بيماري اپيدميک دست و پنجه نرم ميکنند و جان آنها درميان است. در اين شرايط ميتوان اميد داشت که پنج ميليارد دلار درخواستشده به ايران برسد.
