حقوق بشر، كاخ سفيد را محك مي زند
آرمان ملي: کرونا يک بيماري همه گير در دنياست اما تاکنون برخي کشورها بيش از ديگران با آن درگير شدهاند. چين، ايران، کره جنوبي و ايتاليا از جمله کشورهايي هستند که تاکنون بيشترين تعداد مبتلايان و جانباختگان ناشي از بيماري کوويد 19 را به خود اختصاص دادهاند. دکتر مايکل رايان - مديرعامل «برنامه مديريت اضطراري سازمان بهداشت جهاني» - درباره آخرين وضعيت ويروس کرونا در جهان گفته است «ايران و ايتاليا اکنون در عذاب هستند اما به شما تضمين ميدهم خيلي زود ساير کشورها در موقعيت مشابهي قرار خواهند گرفت». اين سخنان دکتر رايان دستکم دو فرضيه را پُررنگ ميکند: اول اينکه «ظهور، توسعه و سير ويروس کرونا» در همه کشورها کموبيش از يک الگوي همسان پيروي ميکند؛ و دوم اينکه، اگر چين را موفقترين کشور در مهار بحران تصور کنيم، احتمالاً اتخاذ تدابيري شبيه به تدابير چين موثرترين و آزمودهترين راهِ مديريت بحران خواهد بود. اتخاذ اين تدابير مستلزم هزينه کردن ميلياردها دلار پول و يک بنيه قوي اقتصادي است که ايران - پس از تحمل دو سال تحريم و «فشار حداکثري» - از هر دوي آنها تا حدود زيادي بي بهره شده است. به بيان ديگر، دولت ايران براي اتخاذ اين تدابير ضربتي پول کافي در دست ندارد و اقتصاد نيز بر اثر فشارهاي غيرقانوني دولت آمريکا شکنندهتر از آن است که براي مدت طولاني قابل «تعليق» باشد. تبعات انسانيِ سقوط اقتصاد هم سنگينتر از آن است که دولت با اغماض از کنار آن عبور کند. دوم اينکه ايران مانند همه کشورها با تمام چالشها و تهديدهاي ويروس کرونا دست و پنجه نرم ميکند؛ اما تنها کشوري است که وادار است تحت تحريم، «فشار حداکثري» و کارشکنيهاي سيستماتيک دولت آمريکا بحران را مديريت کند. به عبارت ديگر، در حالي که ساير کشورها به همکاريهاي چندجانبه و تبادل امکانات با يکديگر روي آوردهاند، دولت آمريکا حتي در اوج اين بحران فراگير همچنان از فشارهاي غيرقانوني و کارشکني براي مانعتراشي در برابر تلاشهاي ايران دست برنميدارد. بهعنوان مثال، به رغم مخاطرات بحران، دولت آمريکا همچنان اجازه نميدهد منابع مالي ايران در ديگر کشورها به کانال مالي موسوم به «کانال سوئيس» وارد شود تا از آن طريق براي خريد دارو و تجهيزات استفاده شود؛ ايضاً «مايک پمپئو» - وزير خارجه آمريکا - شخصاً ساير کشورها را به «مشروط کردن» ارسال کمکهاي بشردوستانه به ايران ترغيب کرده و انتظار ميرود در برابر درخواست وام 5 ميليارد دلاري ايران از صندوق بينالمللي پول (IMF) نيز مانعتراشي کند. در کنار آن، لابيها و بازوهاي «غير رسمي» دولت ترامپ (مانند سازمان FDD و UANI) نيز از «فرصتِ کرونا» استفاده ميکنند تا به بخشهايي از صنايع و اقتصاد ايران که تا کنون به نسبت از گزند تحريمها در امان بوده آسيب برسانند. در کنار تلاش آنها براي ترغيب دولتهاي اروپايي (به ويژه دولت بريتانيا) براي بازگرداندن تحريمهاي شوراي امنيت و معرفي ايران بهعنوان «کانون پاندمي» در افکار عمومي جهان، يکي از اهداف اصلي آنها استفاده از فضاي بحران براي فلج کردن صنعت هواپيمايي ايران و ارعاب شرکتهاي چيني در قطع ارتباط دوجانبه با کشور است. سوم اينکه دولت ايران - برخلاف اغلب کشورها - در کنار جنگ با کرونا با يک «جنگ رواني» تمام عيار هم دست و پنجه نرم ميکند که اين خود همراهسازي مردم با دستورالعملها و توصيههاي کارشناسي را به شدت دشوار ميسازد. در هر حال، دولت ايران در يک شرايط خاص و استثنايي و با دستان بسته - اما با کارنامهاي که دستکم مورد تاييد «سازمان بهداشت جهاني» است - در حال مديريت يک بحران عظيم و خطرناک است؛ و لازم است در اين شرايط - به رغم تمام اختلاف سليقههاي سياسي - در تقويت آن کوشيد؛ چرا که در اين شرايط نيز آمريکا به هيچ وجه حاضر به کاهش فشارها عليه ايران نيست.
آمريکا و مسأله کمک بشردوستانه!
محمدجواد ظريف وزير امورخارجه جمهوري اسلامي در پيامي در صفحه توئيتر خود فهرستي از اقلام مورد نياز ضروري ايران براي مقابله با ويروس کرونا را به اين شرح منتشر کرده است. به نوشته او، ايران نياز فوري به اقلامي مانند «دستگاه تنفس مصنوعي»، «اکسيژناسيون غشايي برونپيکري» و بسياري ديگر از تجهيزات روز پزشکي دارد تا بتواند با کرونا مقابله کند. آمريکا اما در واکنش به اين اتفاق، هر کمکي را مشروط به آزادي زندانيان دو تابعيتي کرده است. مورگان اورتاگوس سخنگوي وزارت امور خارجه آمريکا در واکنش به درخواست کمک محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه کشورمان از جامعه جهاني در پي شيوع کرونا ويروس جديد در ايران، با استفاده از مدل نگارش توئيت اخير ظريف، در صفحه توئيترش نوشت: «فوري، آمريکاييها شجاعانه در حال مبارزه با احکام ناعادلانه زندان در ايران هستند. يک حکومت بيرحم مانع تلاشهاي آنها ميشود. نياز ضروري آنها آزاد شدن است».
اروپا تحت فشار است
پايگاه خبري- تحليلي واشنگتن فري بيکن پس از دسترسي به اسنادي در وزارت امورخارجه آمريکا گزارش داد که واشنگتن از عدم همکاري اروپا براي تشديد تحريمها عليه ايران به خشم آمده است. اين اسناد نشان ميدهد که وزارت امورخارجه آمريکا ماه گذشته طي يک اطلاعيه غير علني به کنگره اطلاع داده است که اتحاديه اروپا در نيمه دوم سال 2019 تصويت تحريم جديد در دستور کار نداشته است. به گزارش واشنگتن فري بيکن، اين امر نشان دهنده افزايش هرچه بيشتر شکاف ميان دولت ترامپ و متحدان اروپايي اش درخصوص تحريمهاي ايران است. مخالفت اروپا با تحرمهاي جديد عليه ايران همچنين خشم تندروها را در دولت و کنگره برانگيخته است که براي متحد کردن اروپا با واشنگتن عليه برنامه موشکي و سياستهاي منطقه اي ايران تلاش کردهاند. رهبران اروپا تاکيد دارند که هرگونه تحريم جديد ايران را به سمت خروج از توافق هسته اي سوق خواهد داد. يک مقام وزارت امورخارجه آمريکا نيز در گفت وگو با واشنگتن فري بيکن تاييد کرد که دولت ترامپ براي همراه کردن متحدان اروپايي با خود (عليه ايران)، به شدت به آنها فشار ميآورد.
نامه ظريف به دبيرکل سازمان ملل
وزير امور خارجه جمهوري اسلامي به دبيرکل سازمان ملل متحد در مورد ضرورت لغو تحريمها عليه ايران در شرايطي که ايران در حال مبارزه همه جانبه با ويروس کرونا است، نامه نوشت. در نامه ظريف به آنتونيو گوترش آمده است: «کاملا واضح است که دولت ايالات متحده سياست تنبيه دستهجمعي مردم ايران را - از جمله از طريق محروميت آنها از خريد اقلام بشردوستانه بر خلاف شعارهايي که مکررا توسط دولتمردان آمريکايي اعلام ميشود- در پيش گرفته است. آنچه که تا اينجا و متاسفانه براي جامعه بينالملل نامشخص باقي مانده اين است که تروريسم اقتصادي آمريکا چگونه به طور مشخص - و البته مستقيم- تلاشهاي ما براي مبارزه با همه گيري کرونا در ايران را تضعيف کرده است». در انتهاي اين نامه وزير امور خارجه ايران تأکيد کرده است که دولت ايالات متحده ميبايست به سرعت به کارزار تروريسم اقتصادي خود عليه مردم ايران خاتمه دهد و فورا تمامي تحريمهايي را که به صورت غيرقانوني عليه کشور من در تناقض آشکار با قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل اعمال کرده لغو نمايد.
