داريم چگونه درنگ‌کردن را ياد مي‌گيريم

رضا ميرکريمي:

داريم چگونه درنگ‌کردن را ياد مي‌گيريم

رضا ميرکريمي، کارگردان سينماي ايران که به‌تازگي ويدئويي از او در فضاي مجازي درباره تاثير شيوع ويروس کرونا در جامعه منتشر شده است، در گفت‌وگويي با ايسنا درباره فضاي اين روزهاي جامعه سخن گفت. کارگردان «يک حبه قند» با اشاره به ديالوگي از فيلم «يک حبه قند» گفت: دايي در فيلم خطاب به پسر مي‌گويد که از «هر چي زياد بترسي بزرگ‌تر مي‌شود» که به‌نظرم شايد اين ديالوگ به فضاي اين روزهاي جامعه، نزديک‌تر باشد. ترس بيش از حد زيانبار است. وقتي يک دشمن مشترک چه در خانواده و يا اجتماع به‌وجود مي‌آيد، همگرايي مثبتي بين افراد اتفاق مي‌افتد که خوب است. به هر حال اين ويروس علاوه بر همه جنبه‌هاي منفي آن که مهم‌ترين آن مرگ عزيزان و هموطنانمان است، جنبه‌هاي مثبتي هم دارد که نمي‌توان آن را ناديده گرفت. کارگردان «به همين سادگي» با اشاره به فيلم‌هايش که در آن مبحث خانواده جدي است، ادامه داد: خانواده سلول بنيادي جامعه است و مشکلات مختلفي که در اجتماع داريم معمولا از سستي‌ها و کاستي‌هاي درون خانواده نشات مي‌گيرد. اين روزها ناگزيرو با خانواده بودن و دور هم بودن، نگران يکديگر بودن و از احوال هم جوياشدن هم همزمان با شيوع اين ويروس شوم، شيوع پيدا کرده است. داريم چگونه درنگ‌کردن را ياد مي‌گيريم و در وضعيت پرشتاب جامعه امروز که هميشه بي‌دليل يا با توجيه وقت کم مي‌آوريم، کم‌کم ياد مي‌گيريم که زمان موجود باارزشي است که بايد با برنامه‌ريزي آن را به نفع خلوت‌هاي ضروري و روابط خانوادگي مديريت کرد. به ظاهر از آن جنب‌وجوش قبل از عيد هرساله خبري نيست ولي عمق همدردي‌ها و پيوندهاي دوستانه‌اش از تظاهرات يک آيين تکراري و تکليفي فراتر رفته است. ميرکريمي تصريح کرد: الان با شرايط فعلي درنگ خوبي به‌وجود آمده است و در جامعه يک دشمن مشترک به‌وجود آمده که به‌خاطر ناشناخته بودنش ترسناک است وگرنه ما در زندگي روزمره با مشکلات به مراتب ترسناک‌تري هم سروکار داريم. مثلا همه ما به آمار وحشتناک تلفات جادهاي عادت کرده‌ايم و وقتي عازم سفر جاده‌اي مي‌شويم احساس خطر نمي‌کنيم. اما آنچه ناشناخته است را بزرگ‌تر و ترسناک‌تر مي‌بينيم. ميرکريمي ادامه داد: همين دشمن ناشناخته مشترک همسويي عاطفي خوبي بين اعضاي خانواده، اعضاي يک اجتماع و در سطح بالاتر بين تمام انسان‌ها در قاره‌ها و کشورهاي مختلف به‌وجود آورده است، مخصوصا در کشور خودمان بحث‌هاي سياسي و اختلافات و فاصله‌هايي که در اجتماع پديد آورده، بحث فقير و غني و.... به‌نظر مي‌رسد با توجه به شرايط امروز که اين ويروس نه فقير مي‌شناسد و نه غني، نه خودي مي‌شناسد نه غير خودي، نه پايتخت مي‌شناسد نه شهرستان و حتي روستا، هر کسي که بهداشت را رعايت نکند به خودش و ديگران همزمان آسيب مي‌زند و اين يک همگرايي اجتماعي خوب ايجاد کرده و خواهد کرد که به‌نظرم باارزش است.

ما بحران‌هاي مختلفي را پشت‌سر گذاشتيم

ميرکريمي در عين حال که از جنبه‌هاي مثبت اين فضا صحبت مي‌کند، تاکيد دارد که مرگ برخي هموطن‌ها به‌واسطه اين ويروس خيلي تلخ است و تاسف‌برانگيز است و بايد با خانواده‌هاي مصيبت‌ديده ابراز همدردي کرد. کارگردان «خيلي دور خيلي نزديک» در بخش ديگري از اظهاراتش از يک بلوغ اجتماعي سخن گفت که در جامعه به‌وجود آمده است و توضيح داد: شاهديم که در موبايل و فضاي مجازي برخي بدون سند و مدرک موضوعاتي را مطرح مي‌کنند که شايد در موارد سياسي، مردم اينقدر در باره شايعه حساسيت نداشته باشند که مثلا چه کسي درست مي‌گويد و چه کسي بي‌سند حرف مي‌زند و قصد پخش کردن نااميدي دارد. اما در اين موضوع خاص که موضوع حساسيت‌برانگيزي است و با سلامت همه افراد جامعه کار دارد، کم‌کم شاهديم که رفتارها سنجيده‌تر شده وعدهاي مچ ديگري را مي‌گيرند که اين خبر را از کجا آورديد و سندش کجاست؟ اينطوري احساس خوبي به آدم دست مي‌دهد که انگار يک بلوغ اجتماعي در حال شکل‌گيري است که اين اتفاق مي‌تواند جامعه را نسبت به شايعه‌هاي مخرب واکسينه کند نه فقط در مورد ويروس کرونا بلکه در مورد ويروس‌هاي بزرگتري که مي‌تواند بنيان‌هاي اجتماعي را بهم بريزد. او با اشاره به اتفاقاتي که بعد از اعلام کرونا در برخي کشورها افتاد و مردم به محل‌هاي خريد هجوم آوردند اما در ايران مردم اينگونه رفتار نکردند، خاطرنشان کرد: يک نکته مهم اين است که برخي نق مي‌زنند که فاصله ما با جوامع اروپايي و آمريکايي زياد است و خود را تحقير مي‌کنند اما داريم مي‌بينيم که چه اتفاقاتي که در دنيا مي‌افتد و در کشوري که سخت‌ترين تحريم‌ها را تحمل مي‌کند هم اوضاع تفاوت آشکاري ندارد و چه بسا در بعضي موارد بهتر است. اين کارگردان در عين حال خاطرنشان کرد: البته تحليل ديگري اين است که ما بحران‌هاي مختلفي را پشت‌سر گذاشتيم و به قول بعضي‌ها هميشه در موقعيت خطير کنوني بوديم ولي اشکال ندارد حتي اگر دليلش اين باشد چون اين نشان‌دهنده بلوغ و يک هوشياري اجتماعي است که مردم مي‌دانند در مواقع خطر، کمي خويشتنداري بکنند و به فکر منافع عمومي باشند چون منافع فردي‌شان در گرو منافع عمومي است. اين فهم، فهمي است که به‌راحتي به‌دست نمي‌آيد. ميرکريمي يادآور شد: به هر حال اين بحران هم سپري خواهد شد هرچند نمي‌دانيم کداميک از ما را هم همراه خود خواهد برد، ولي همه ما اميدوار هستيم آثار اجتماعي و فرهنگي مطلوبي به‌صورت رفتار و عادت‌هاي عمومي از خود به‌جاي بگذارد. عادت‌هايي چون توجه به خانواده، مديريت زمان زندگي، مطالعه، رعايت بهداشت عمومي، جدي گرفتن همگرايي ملي، بلوغ در اطلاع‌رساني و مقاومت در مقابل شايعه و دروغ و دست آخر و مهم‌تر قدرداني و شکرگذاري به محضر خداوند براي داشته‌هاي با ارزش زندگي.