در حالي که برخي محتکران در بازار ناکوک اين روزهاي اقلام بهداشتي به دنبال سود آنچناني و ايجاد سلاطين ماسک و دستکش بودهاند، برخي ديگر با ابتکار عمل يا استفاده از همه ظرفيت خدمترساني خود، وارد ميدان شدهاند. آخرين آمار ارائه شده از سوي توليدکنندگان داخلي در شهرکهاي صنعتي تهران نشان ميدهد که تا سيزدهم اسفندماه، ظرفيت توليد ماسک از 21 هزار عدد در روز به 205 هزار عدد رسيده است که 890 درصد افزايش نشان ميدهد. همچنين توليد انواع لباس ايزوله از 12 هزار و 300 عدد به 20 هزار عدد، انواع دستکش از يک ميليون و 300 هزار تومان به يک ميليون و 500 هزار عدد، انواع مواد شوينده از 368 تن به 653 تن، انواع پد و دستمال از 408 تن به 540 تن و انواع ضدعفونيکننده از 343 تن به 738 تن افزايش داشته است. در کنار اين توليدات بايد به ظرفيت اصناف براي توليد چهار ميليون و 500 هزار عدد ماسک در روز هم اشاره کرد. افزايش اين توان توليدي ميتواند به معناي رفع کمبود در روزهاي آينده باشد. در اين ميان گمرک ايران نيز اعلام کرده است که ثبتسفارش و واردات ماسک سه لايه و N95 و لباس يکسره (گان)، بدون محدوديت و با مجوز فني و تعيين ارزش گمرکي توسط سازمان غذا و دارو امکانپذير است. بر اين اساس، ثبت سفارش اين کالاها به فوريت و بدون محدوديت انجام خواهد شد. همچنين روزانه خبر ميرسد که نيروهاي نظامي و انتظامي انبارهاي احتکار اقلام بهداشتي را کشف و موجوي آنها را ضبط ميکنند. اگرچه مشخص نيست که اين اقلام بهداشتي ضبطشده به دست بخشهاي نيازمند اين کالاها رسيده است يا خير، با اين حال با توجه به افزايش توليد، واردات و کشف و ضبط اقلام بهداشتي به نظر ميرسد که در کوتاهمدت نياز بازار رفع شود. در اين ميان، کسب و کارهاي ديگر هم بيکار ننشستهاند و با توجه به طولانيمدت بودن شيوع اين بيماري، ابتکارات خوبي را براي حفظ رونق مشاغل خود به کار بستهاند.
رونق توليد و اشتغال در حوزه اقلام بهداشتي
مديرعامل شرکت شهرکهاي صنعتي استان تهران اعلام کرده است که صدور مجوزهاي توليد مواد ضدعفونيکننده با سريعترين زمان ممکن انجام ميشود و بوروکراسيهاي زائد اداري حذف شدهاند. اين خبر ميتواند از يکسو براي مردم، نويد روزهاي بهتري را از لحاظ عدم کمبود کالاي بهداشتي در بازار بدهد و از سوي ديگر نيز خبر خوبي براي توليدکنندگان و کساني که توانايي ورود به عرصه توليدي در قالب کارخانجات بزرگ يا کارگاههاي کوچک را داشتهاند تلقي شود. در روزهايي که انواع کالاهاي بهداشتي نظير ماسک، مواد شوينده و ضدعفونيکننده، الکل، ژلهاي شستشو، دستکش و مواردي از اين قبيل پس از غذا به نياز نخست مردم تبديل شده است، ايجاد خطوط توليد جديد اين اقلام اميد را به جامعه باز ميگرداند. ضمن آنکه هر خط توليد جديد به معناي جذب کارگران جديد است. از همين رو ميتوان نيمه پر ليوان را هم در اين روزهاي آشفته نگاه کرد. در حالي که بسياري از افراد با رکود در مشاغل خود روبهرو هستند و يا برخي کارگران بيکار ماندهاند، ايجاد خطوط توليد انواع اقلام بهداشتي ميتواند عده ديگري را سر کار ببرد و در آستانه سال جديد اميد را به خانههاي آنان بياورد. در اين ميان وزير صنعت نيز اعلام کرده است که کارخانجات توليد اقلام بهداشتي به صورت سه شيفت فعال شدهاند تا با افزايش توليد، نياز بازار را پوشش دهند. اين امر نيز نه تنها ميتواند به معناي جذب کارگران جديد باشد بلکه از سوي ديگر به معناي رونق توليد اقلام بهداشتي و افزايش ظرفيت توليد براي صادرات پس از اتمام بحران کروناست. کشور از هماکنون ميتواند گام بلندي را براي کسب بازار اقلام بهداشتي در سالهاي آينده بردارد. اقلام بهداشتي بدون شک يکي از نيازهاي هميشگي در جهان است که در صورت نفوذ کالاهاي ايراني و تثبيت آنها در بازار کشورهاي ديگر، رونق خطوط توليدي کالاهاي بهداشتي در کشور تضمين خواهد شد.
ابتکار عمل کسب و کارهاي کوچک
تهران در اين روزها، خلوتترين اسفندماه خود را در سالهاي اخير پشت سر ميگذارد. شهرهاي ديگر کشور که بهويژه آمار مبتلايان به کرونا در آنها زياد است نيز روند مشابهي را طي ميکنند. اين بيتحرکي بازارها در حالي رخ ميدهد که در آستانه عيد نوروز همواره خيابانها و کوچهها مملو از مردمي بود که در هياهوي شبهاي عيد مشغول خريد کفش، لباس، لوازم خانگي، آجيل، ميوه و ديگر مايحتاج نوروز بودند. با اين حال ترس از کرونا اغلب مردم را خانهنشين کرده است. در اين ميان در حالي که برخي مغازهداران با نگراني از آينده، روزهاي بيرونق بازار را نظاره ميکنند، برخي ديگر ابتکار عمل را به دست گرفتهاند با استفاده از بسترهاي فناورانه جديد، به فروش خود رونق بخشيدهاند. از سطح شهرها خبر ميرسد که برخي فروشگاههاي عرضه لوازم منزل، کفش، لباس و انواع و اقسام کالاهاي مورد نياز مردم، اقدام به طراحي گزينه خريد غيرحضوري کردهاند که اتفاقا توانسته است مشتريان زيادي را جذب کند. اين گزينه همچنين در بسياري از سوپرمارکتها نيز فعال شده است و با سفارشهاي تلفني ميتوانيد کالاي مورد نياز خود را در منزل تحويل بگيريد تا نيازي به خروج از خانه نداشته باشيد. اين شيوه اگرچه پيش از اين نيز اجرا شده بود اما با اين حال در روزهاي اخير گسترش چشمگيري داشته و طرفداران زيادي پيدا کرده است. همچنين فضاي موجود، کار پيکها را هم تا حد زيادي رونق بخشيده است. پيکها نه تنها همچنان در بخش نقل و انتقالات مرسولهها به شيوه پيشين فعالتر شدهاند بلکه همين فروشگاهها نيز براي تحويل کالا به مردم اقدام به استخدام پيک کردهاند که از اين منظر نوعي اشتغالزايي نيز تلقي ميشود. از همين رو اگرچه کرونا بهعنوان يک اپيدمي خطرناک موجب خانهنشيني مردم و حتي ضربه به کسب و کارهاي زيادي شده است اما از سوي ديگر اگر به نيمه پر اين ليوان نگاه کنيم، توانسته است بسياري از ظرفيتهاي خاموش را هويدا و فعال کند.