محسن کنگرلو، مشاور امنيتي در زمان نخستوزيري که به تازگي فوت کرد، يکي از اصليترين چهرههاي درگير در قضيه مکفارلين و مذاکرات پنهاني ايران و آمريکا در تهران و خريد تسليحات از آمريکا در اواسط دهه 1360 است. او چند سال پيش در مصاحبهاي درباره خريد تسليحات در سالهاي جنگ ميگويد و از کل مصاحبهاش من فقط با يک عبارت زير کار دارم: اگرچه براي خريد تسليحات، وزارت دفاع مسئول بود با اين حال، هر کس در هر جا که ميتوانست کمک ميکرد. عوامل اطلاعاتي در خارج از کشور هم داشتيم. عاملهاي حزباللهي و غيرحزباللهي داشتيم. اين عوامل کمک زيادي به جنگ و جبهه کردند. خيليها زمان شاه مسئوليت داشته و تمايل زيادي به همکاري با جمهوري اسلامي در رابطه با جنگ داشتند. توقعي هم نداشتند؛ از وزير زمان شاه تا درباري و ساواکي. مثلا آقاي دکتر مهدوي، وزير بازرگاني پيشين، تحليلهاي اقتصادي ميداد و پيشبينيهايش اکثرا درست از آب درميآمد». درباريها، ساواکيها و وزراي نظام پهلوي بيش از هر چيزي ميتوانستهاند با نظام جمهوري اسلامي خصومت داشته باشند، اما چنانکه فرد مطلع و درگير ميدان عملي نظير کنگرلو ميگويد، آنها «در رابطه با جنگ» کمک ميکردند و «توقعي هم نداشتند». وزير اقتصاد دولت در زمان شاه هم «تحليلهاي اقتصادي ميداد». پاي وطن که در ميان باشد، پاي بود و نبودش، ساواکي، وزير شاه يا درباري فراري هم که باشي، انگيزه پيدا ميکني با آنها که زندگيات را خراب يا از ايران بيرونت کردهاند، همکاري کني. کرونا هم يک جوري پاي مردم وطن را پيش کشيده است. آنها که در معرض خطر هستند، آنها که ميميرند، هموطن ما، خود ما هستند؛ آنها که کسبوکارشان با اين ويروس به مخاطره افتاده، آنها که نان شبشان را اين ويروس بريده است، هموطن ما هستند. آن کشوري که با اين ويروس وضع اقتصادياش از اينکه هست بدتر ميشود، ايران ماست. پاي وطن در ميان است. پاي وطن که در ميان باشد، ميشود بياعتمادي گذشته را براي چندمدت (حداقل تا وقتي کورنا رام شود) تعليق کرد، موقتا اعتماد کرد، بيشتر به درستي و نادرستي اخبار دقت کرد، هر نادرستي را فوروارد نکرد و جلوي هر حرف، اطلاع و ايده درستي نگفت «بله، اما خب... اون را چي ميگي؟». ناکارآمديها به جاي خود، اما فعلا پاي جان مردم در ميان است. مردم را از همراهي با دولت و مقامات بهداشتي و درماني دلسرد نکنيم. ويروس که رام شد، فرصت براي تاختن بر همه چيز و همه کس هست. آن عدهاي را که کارشان انگشت کردن در چشم مردم است، فعلا ناديده بگيريم. آنها غير از اين، کار ديگري بلد نيستند.