کرونا؛ تهدیدها و فرصت‌های تجاری ایران

شيوع ويروس کرونا قطعا مي‌تواند بر همه بخش‌هاي اقتصادي کشور اثر منفي بگذارد. در اين شرايط، تنها بخشي که ممکن است در آن رونق ايجاد شود، بخش پزشکي و پيشگيري‌هاي مربوط به اين ويروس است. با اين حال وضعيت کنوني قطعا بر بخش خدمات کشور، هتلداري، توريسم، حمل و نقل، صادرات و واردات و توليد اثر منفي مي‌گذارد. متاسفانه ساختار اقتصاد کشور ما به گونه‌اي‌ست که بخش خدمات از توليد ناخالص ملي سهمي 50 درصدي دارد. بخشي از ارزش افزوده‌اي که در اقتصاد کشور ايجاد مي‌شود نيز از محل مابه‌التفاوت صادرات و واردات است. معمولا همواره تراز تجاري ما مثبت بوده است. مجموع صادرات غيرنفتي و نفتي کشور سالانه 90 ميليارد دلار بوده و واردات هم حدود 50 ميليارد دلار بوده است. اين 40 ميليارد دلار هميشه به‌عنوان عامل مثبت در توليد ناخالص ملي کشور اثر مي‌کرده است. اکنون با توجه به کاهش صادرات نفتي اگر ويروس کرونا بر صادرات غيرنفتي کشور هم اثر بگذارد قطعا ما اين عامل مثبت را در توليد ناخالص ملي کشور از دست مي‌دهيم. آخرين آمار نشان مي‌دهد توليد ناخالص ملي ما روزانه حدود يک ميليارد و 200 ميليون دلار است و بعضا پيش‌بيني مي‌شود که مي‌تواند تا 300 ميليون دلار در روز بر اقتصاد ملي کشور تاثير منفي بگذارد. مصرف داخلي به شدت در حال کاهش و بخش خدمات نيز تقريبا در آستانه تعطيلي‌ست و قطعا صادرات و واردات کشور را تحت تاثير قرار مي‌دهد. بايد دعا کنيم که اين ويروس زودتر کنترل شود و مشکلات کشور به حداقل برسد. از طرف ديگر با توجه به اينکه در بسياري از کشورها ادعا شده است که بيماري از طريق مسافران ايراني به آنها منتقل شده است، لذا ممکن است محدوديت‌هايي براي ما قائل شوند؛ ضمن اينکه الآن امکان رفت و آمد تجار کشور فراهم نيست و همين روند مي‌تواند براي کشور تبعات داشته باشد. همچنين با توجه به اينکه فصل دارد عوض مي‌شود و اندک‌اندک به تابستان مي‌رسيم نياز است براي صادرات کالاهاي خاص اين فصل مذاکرات تجاري صورت گيرد که نيازمند تبادل نمونه کالايي و مذاکرات حضوري و عقد قرارداد است. اما اينکه کشورهاي رقيب ما بتوانند بازارهاي منطقه‌اي ما را تصاحب کنند يا خير، بستگي به آمادگي آنها دارد؛ چين که يکي از رقباي ما در منطقه بوده به شدت درگير همين ويروس است و احتمال اينکه صادرات آن کاهش پيدا کند بسيار بالاست. از طرفي ترکيه هم با توجه به اينکه درگير جنگ در سوريه است، ما موقعيت آن را خيلي مساعد نمي‌دانيم که بتواند مشکل جدي ايجاد کند؛ ضمن اينکه ترکيه از ترس احتمال ورود اين ويروس مرزهاي خود را با بسياري از کشورها از جمله عراق بسته است. همچنين ظرفيت‌ها و پتانسيل‌هايي که ما در زمينه شوينده و ضدعفوني‌کننده‌ها داريم کمتر کشوري در منطقه دارد. با توجه به اينکه يکي از بزرگترين توليدکنندگان الکل، اتانول و شوينده‌ها هستيم، مي‌توانيم در اين زمينه حرفي براي گفتن داشته باشيم. به هر روي ما خيلي نگران اينکه کشورهاي رقيب، بتوانند بازار ما را در کشورهاي همسايه بگيرند نيستيم.