اصلاحات مالیاتی برای کاهش شکاف طبقاتی

پايه‌هاي مالياتي در لايحه اصلاح قانون ماليات‌هاي مستقيم در حال بررسي و اصلاح است و به گفته يک اقتصاددان، اين اصلاحات ضروري است تا موجب افزايش درآمد پايدار دولت شود و شکاف طبقاتي که اکنون در وضعيت نامناسب و نگران‌کننده قرار دارد، کاهش يابد. به گزارش ايسنا، لايحه اصلاح قانون ماليات‌هاي مستقيم با سه هدف محوري اعم از ساماندهي معافيت‌ها و مشوق‌هاي مالياتي، اجراي سيستم ماليات بر مجموع درآمد اشخاص حقيقي و برقراري ماليات بر دارايي براي بررسي و تصويب به دولت ارسال شده که پايه‌هاي مالياتي جديدي در راستاي اهداف ذکر شده در آن تعيين شده که شامل ماليات بر عايدي املاک، ماليات سالانه خودروهاي شخصي، ماليات سالانه املاک مسکوني، درآمد املاک، درآمد کشاورزي، درآمد حقوق، درآمد مشاغل، ماليات بر درآمد اشخاص حقوقي و حقيقي و درآمد اتفاقي است. يکي از اين پايه‌هاي مالياتي جديد، ماليات بر دارايي است که شامل سه نوع ماليات اعم از ماليات بر عايدي املاک، ماليات بر خانه و خودروهاي لوکس مي‌شود. گفتني است؛ به‌منظور بهبود توزيع درآمد، ماليات سالانه املاک مسکوني گران‌قيمت تعيين شده که شامل املاکي مي‌شود که مجموع ارزش آنها بيش از 50 ميليارد ريال باشد. همچنين به منظور کاهش نوسانات اخلال‌زا در بازار خودرو، مالکان خودروهاي شخصي که مجموع ارزش خودروهاي آنها بيش از پنج ميليارد ريال باشد. وحيد شقاقي‌شهري در اين زمينه، اظهارکرد: اگر اين پايه‌هاي مالياتي در لايحه اصلاح قانون ماليات‌هاي مستقيم تصويب شود، موجب افزايش درآمد پايدار دولت، کاهش شکاف طبقاتي که اکنون در وضعيت نامناسبي قرار دارد، شفافيت گردش مالي افراد و بازتوزيع ثروت در اقتصاد مي‌شود. او با بيان اينکه اين پايه‌هاي مالياتي تعيين شده در لايحه اصلاح ماليات‌هاي مستقيم در تمام دنيا وجود دارد، گفت: در گذشته به اين پايه‌هاي مالياتي به‌دليل حضور درآمدهاي نفتي احساس نياز نبود، اما اکنون که 40 درصد از بودجه عمومي دولت که وابسته به نفت بود را نداريم، دولت مجبور به اصلاح لايحه ماليات‌هاي مستقيم و در نظر گرفتن اين پايه‌هاي مالياتي جديد شد. به گفته اين کارشناس اقتصادي، معادل 50 هزار ميليارد تومان معافيت‌ مالياتي داريم که خروجي شفافي از اين معافيت‌ها نداريم و بخشي از آنها فسادزا هستند. اگر معافيت‌هاي فسادزا فاش شوند، هم مي‌توانند موجب شفاف‌سازي در اقتصاد شوند و هم اينکه درآمدزايي قابل توجهي براي دولت داشته باشند.

ماليات بر عايدي سرمايه، مانع سوداگري

او با تاکيد بر اينکه ماليات بر عايدي سرمايه مي‌تواند مانع سوداگري افراطي شود، خاطرنشان کرد: معمولا ماليات بر عايدي سرمايه براي مصرف‌کننده واقعي اتفاق نمي‌افتد بلکه اين نوع ماليات براي جلوگيري از سوداگري‌هاي افراطي است. نظام مالياتي نياز به اصلاحات جدي دارد تا شکاف درآمدي که نفت آن را پر مي‌کند با ماليات پر شود. شقاقي‌شهري با بيان اينکه معافيت‌هاي گسترده مالياتي داشتيم و داريم که هدفمند نيستند و هيچ گزارشي حاصل از اثربخشي اين معافيت‌ها نداريم، گفت: بايد اين معافيت‌ها ساماندهي شوند و برخي از آنها نيز بايد اصلاح يا حذف شوند. اثربخشي معافيت‌ها مشخص شود تا در مواردي که معافيت‌ها اثربخشي نداشتند.

لزوم توسعه پايه‌هاي مالياتي جديد

اين کارشناس اقتصادي ادامه داد: در دنيا حدود 500 پايه مالياتي وجود دارد در حاليکه در کشور ما حداکثر 50 پايه مالياتي وجود دارد؛ بنابراين لازم است که ما به سمت توسعه پايه‌هاي مالياتي جديد برويم. يکي از اين پايه‌هاي مالياتي مهم، ماليات بر مجموع درآمد خانوار يا اشخاص است. وقتي ماليات بر مجموع درآمد تصويب شود، حسن آن اين است که شفافيت را ارتقا مي‌دهد و هم مي‌تواند جلوي فرار مالياتي را بگيرد. علاوه‌براين، به کاهش شکاف طبقاتي و بهبود توزيع درآمد نيز، کمک کند. او در پايان دليل افزايش بيش از اندازه شکاف طبقاتي را نبود پايه مالياتي ماليات بر ثروت دانست و خاطرنشان کرد: در تمام دنيا، ماليات بر دارايي وجود دارد و اين نوع ماليات، تصاعدي است. به اين صورت که هر کسي ثروت بيشتري داشته باشد مالياتي با نرخ بيشتر پرداخت مي‌کند. اگر اين پايه مالياتي تصويب شود منجر به شفافيت مي‌شود. زيرا، براي تعيين ميزان ثروت بايد به گردش مالي افراد و دارايي‌هايي که افراد دارند ورود کنند.