آرمان ملي - محمدحسين لطفالهي: در مقاطع مختلفي از تاريخ، آمريکا کوشيده است تا با ترسيم چهرهاي جنگطلب از جمهوري اسلامي براي ايجاد اجماع جهاني عليه ايران اقدام کند؛ تلاشي که گاهي موفق و گاهي ناموفق بوده است. از سال 1397 و با خروج ايالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک، دولت ترامپ با اتخاذ رويکرد «فشار حداکثري» عليه ايران تلاش کرد تا از يک سو با اعمال فشار بر ديگر کشورها و از سوي ديگر با راهاندازي پروپاگاندا، اجماعي عليه جمهوري اسلامي ايجاد کرده و تهران را وادار به نشستن بر سر ميز مذاکرهاي کند که سرانجامش توافقي باخت - برد باشد. در پرونده هستهاي به رغم تأييد 15 باره ايران به تعهدات برجامي از سوي آژانس بينالمللي انرژي اتمي، ايالات متحده تأکيد دارد که روند طي شده از سوي تهران صلح آميز نيست و جمهوري اسلامي در حال فريب دادن ديگر کشورهاست. اتهام زني پيرامون وجود تأسيسات مخفي هستهاي در ايران از جمله اقداماتي است که در اين راستا از سوي ايالات متحده و برخي متحدان منطقهاي اين کشور نظير اسرائيل صورت گرفته است.
يکي ديگر از موضوعاتي که از سوي آمريکا در خصوص ايران مطرح ميشود؛ اصرار براي خطرناک نشان دادن برنامه موشکي جمهوري اسلامي است. آمريکا ميخواهد با ايجاد پيوند ميان پرونده هستهاي و پرونده موشکي، نگرانيهايي را براي ديگر کشورها از جمله کشورهاي اروپايي ايجاد کند و بحرانهايي را در روابط ديپلماتيک ايران و ديگر کشورها به وجود آورد. اين شيوه و سياست در روزهاي اخير بار ديگر، از سوي آمريکا مورد استفاده قرار گرفته و برخي رسانههاي آمريکايي، موشکهاي ايراني را «موشکهايي با قابليت حمل کلاهکهاي هستهاي» معرفي ميکنند. بر اساس قطعنامه 2231 شوراي امنيت سازمان ملل متحد و به گفته محمدجواد ظريف، جمهوري اسلامي منعي در ساخت و توسعه موشکهاي بالستيک ندارد و تنها محدوديتي که براي برنامه موشکي ايران تعريف شده، پرهيز از ساخت «موشکهايي با قابليت حمل کلاهکهاي هستهاي» است. نشريه آمريکايي «نشنال اينترست» در اين باره مينويسد: «تلويزيون دولتي ايران به تازگي از موشک بالستيک ميانبرد سجيل در يک پايگاه زير زميني رونمايي کرده است. اين موشک 59 فوتي قابليت حمل سلاحهاي هستهاي را داشته و اگر ايران به سمت ساخت اين کلاهکها برود، ميتواند از اين سلاحها استفاده کند؛ مسالهاي که نشان ميدهد ايران حتي پيش از ساخت سلاح هستهاي به دنبال توسعه موشکهاي خود بوده است». البته اين تنها نشنال اينترست نبوده که نسبت به رونمايي از موشک سجيل واکنش نشان داده و فابيان هينز، محقق مؤسسه جيمز مارتين که در زمينه منع گسترش سلاحهاي هستهاي فعاليت ميکند نيز در اين باره در توئيتر تأکيد ميکند: «سؤالات زيادي پيرامون جزئيات موشک سجيل وجود داشت؛ نگاهي به ابعاد موشک سجيل باعث شگفتي است». به نوشته نشنال اينترست، جمهوري اسلامي در حال حاضر بيش از 55 هزار موشک زمين به زمين دارد که عمده اين موشکها از نوع «شهاب»، «فاتح» و «قيام» هستند و برد مفيد آنها در حدود 550 مايل است. «سجيل» يکي از مدرنترين و دوربردترين موشکهاي ساخت ايران است که برد مفيد آن به بيش از 1250 مايل ميرسد و با استفاده از اين موشک، جمهوري اسلامي ميتواند خاورميانه، آسياي شرقي، اروپاي شرقي و غرب آفريقا را هدف قرار دهد.
اهداف سياسي و تبليغاتي آمريکا
صباح زنگنه، تحليلگر مسائل بينالملل معتقد است اين روند جنگطلب نشان دادن ايران که از سوي ايالات متحده آمريکا دنبال ميشود، نوعي «فرار رو بهجلو» است. او به «آرمان ملي» ميگويد: «کاخ سفيد از زماني که به صورت يکجانبه از برنامه جامع اقدام مشترک خارج شد و اين توافق مهم بينالمللي را در آستانه نابودي قرار داد، از سوي بسياري از کشورهاي اروپايي و حتي روسيه و چين مورد سرزنش قرار گرفته است، به همين دليل تلاش ميکند تا با طرح ادعاهايي نظير غير صلح آميز بودن فعاليتهاي هستهاي ايران يا توسعه موشکهاي با قابليت حمل کلاهک هستهاي از سوي جمهوري اسلامي، راهي براي توجيه اقدامات خود در قالب راهبرد فشار حداکثري بيابد». به گفته صباح زنگنه، بسيار اهميت دارد که دستگاه سياست خارجي جمهوري اسلامي هم پاسخي مستدل و حقوقي به اين ادعاهاي آمريکا داده و هم از نظر رسانهاي با اين پروپاگانداي جنگطلبانه و تنشزاي ايالات متحده مقابله کند. اين استراتژي آمريکا و مقابله ايران با اين استراتژي از آن رو حائز اهميت است که هر چند کشورهاي اروپايي به ويژه انگلستان، آلمان و فرانسه در موضوع پرونده هستهاي اختلافاتي جدي با آمريکا دارند و تلاش ميکنند به هر طريق ممکن برنامه جامع اقدام مشترک را زنده نگه دارند، اما در موضوع پرونده موشکي ايران شرايط متفاوتي حاکم است و کشورهاي اروپايي همگام با آمريکا در اين زمينه ايران را محکوم ميکنند. امانوئل مکرون در ژانويه 2020 در همين باره ميگويد: «ما ميخواهيم توافق هستهاي با ايران را به برنامه موشکي بالستيک آن گسترش دهيم... با اين حال، هر کاري بتوانيم براي جلوگيري از بيثبات شدن منطقه انجام ميدهيم». هايکو ماس، وزير امور خارجه آلمان نيز در اين باره تصريح ميکند: «آلمان و آمريکا در اين مورد که ايران برنامه موشکهاي بالستيک خود را نبايد مانند روال سابق ادامه دهد و بايد از سوريه خارج شود وحدت نظر دارند». پيشتر و در حاشيه مذاکرات برجام نيز تلاشهاي زيادي صورت گرفت که موضوع توسعه موشکي ايران نيز در ذيل توافق هستهاي مطرح شود و ايران تعهد دهد، که آزمايشهاي موشکي خود را کنار بگذارد. با اين وجود پافشاري هيأت ايراني در مخالفت با اين موضوع سبب شد تا در نهايت، در قطعنامه 2231 به يک توصيه بسنده شود و شوراي امنيت سازمان ملل متحد از جمهوري اسلامي بخواهد که از توليد، توسعه و آزمايش موشکهايي با قابليت حمل کلاهک هستهاي خودداري کند.