چگونه ویروس کرونا اقتصاد جهان را آلوده می‌کند؟

مسافرت یکی از دلایل اصلی شیوع بیماری‌های عفونی در جهان است. امروزه، جهانگردی(صنعت گردشگری) به‌عنوان یک تجارت جهانی بزرگ محسوب می‌شود که 4/10 درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی و همچنین 10درصد از اشتغال جهانی را به خود اختصاص می‌دهد.
باید چه کار کرد؟
به نظر نمی‌رسد که رشد جهانگردی از رشد اقتصادی کمتر باشد. سازمان جهانی گردشگری سازمان ملل رشد 3 تا 4 درصدی را برای صنعت توریسم در سال 2020 پیش‌بینی می‌کند این در حالی است که میزان سفرهایی که در سه ماهه اول سال جاری در سراسر جهان انجام شده است، بسیار زیاد و گسترده بوده است. همه این آمارها مربوط به قبل از شیوع ویروس جدید کرونا بود که از چین آغاز شد و پس از آن با سرعت بسیار زیادی بیش از 20 کشور جهان را درگیر کرد. مقامات کشور چین و سایر کشورهایی که درگیر این ویروس شده‌اند، پس از آموختن درس‌های زیاد برای مقابله با شیوع سارس در سال 2003 این بار بسیار سریع‌تر از آنچه تصور می‌شد برای مقابله با کرونا به اقدامات شدیدو گسترده‌ای دست زدند. به همین خاطر است که تاثیرات سفر به کشور چین و از این کشور به سایر نقاط دیگر جهان بسیار ویران‌کننده و زیان آور بوده است. بیشتر خطوط هوایی پروازهای خود به سمت چین و یا از این کشور را لغو کرده و یا در موارد بسیاری دیده شده است که این پروازها به میزان چشمگیری کاهش یافته است. خطوط هوایی ایرکانادا از جمله این دسته بوده‌ است. از طرف دیگر کشور روسیه نیز مرز زمینی خود را برای سفر به چین بسته و هنگ‌کنگ هم کشتی‌های مرزی و راه‌آهن خود را به مقصد چین تعطیل کرده است. سوالی که مطرح است این است که پس از ویروس سارس، ویروس کرونا چه تاثیری بر روند گردشگری در جهان خواهد گذاشت؟
تاثیر بر گردشگری
از زمان شیوع ویروس سارس تاکنون، سازمان بهداشت جهانی درگیر شدن نزدیک به 8 هزار و 96 مورد با این ویروس و 776 کشته در 26 کشور جهان را تایید کرده است. ویروس سارس که از اواخر فوریه سال 2003 کشف شد و پنج ماه بعد به سایر نقاط گسترش پیدا کرد و جمعیت زیادی را درگیر کرد. این در حالی است که ویروس کرونا برای اولین بار در دسامبر سال 2019 ظاهر شد اما ظرف دو ماه از کل مواردی که درگیر سارس شده بودند، فراتر رفت. به تازگی نیز میزان تلفات کرونا از سارس پیشی گرفته است. متخصصان بیماری‌های عفونی پیش‌بینی کرده‌اند که این ویروس طرف مدت 7 ماه به پایان برسد در حالی که ده‌ها هزار نفر انسان را در این بازه زمانی درگیر خواهد کرد. سارس موجب کاهش 4/9 میلیون نفر مسافر بین‌المللی برای گردش به نقاط مختلف جهان شد و در نتیجه سرمایه‌ای نزدیک به 30 تا 50 میلیارد دلار را که می‌توانست به واسطه گردشگری ایجاد شود، از بین برد. این میزان خسارت مربوط به زمانی می‌شد که در سال 2002، چین به‌عنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری و مسافرتی در جهان کمتر از 38 میلیون نفر گردشگر را پذیرا می‌شد و تنها 17 میلیون نفر را از کشور چین به دیگر نقاط جهان می‌فرستاد. این میزان با آمارهای رفت و آمد سفر به چین در شرایط کنونی بسیار ناچیز و جزئی به نظر می‌رسد. در حال حاضر آمارها از ورود 142 میلیون گردشگر به کشور چین در سال 2019 حکایت دارد و گفته می‌شود که 134 میلون نفر نیز از چین به خارج ازاین کشور سفر کرده‌اند و حدود 5/5 میلیارد سفر در داخل این کشور انجام شده است. محدودیت‌های شدید مسافرتی که دولت چین برای شهروندان خود وضع کرده است و هشدارهای شدیدی که از سوی دفاتر امورخارجه از جمله کانادا برای جلوگیری از سفرهای غیرضروری به چین و همه سفرهای داخلی به استان هوبئی که ووهان به‌عنوان پایتخت آن و بزرگترین شهرش محسوب می‌شود هم به خاطر نگرانی از گستردگی بیش از حد مسافرت‌ها در این کشور است که می‌تواند اقتصاد هر گوشه از جهان را به میزان زیادی تحت تاثیر قرار دهد و تقریبا این تاثیر در هر بخش از اقتصاد نیز احساس خواهد شد. واکنش بازار به ویروس کرونا بسیار سریع بوده است. طوری که قیمت سهام شرکت‌های بزرگ هواپیمایی، خطوط کروز و شرکت‌های گردشگری چندین درصد کاهش یافته است. با اعلام وضعیت اضطراری سازمان بهداشت جهانی برای عموم مردم جهان، گلوریا گوارا، رئیس‌ و مدیرعامل شورای جهانی سفر و جهانگردی از تشدید این ویروس و تاثیر اقتصادی مخربی که می‌تواند در حوزه‌های مختلف داشته باشد، ابراز نگرانی کرده است و اعلام کرده مواردی مانند بسته شدن فرودگاه‌ها، لغو پروازها و بسته شدن مرزها می‌تواند تاثیر بیشتر این شیوع بر اقتصاد را چندین برابر و نگران کننده‌تر سازد.
مرگ صدها هزار نفر به‌خاطر آنفلوآنزا
نگرانی‌های ناشی از افزایش شیوع ویروس کرونا، زمانی که آمارها از مرگ بین 291 هزار نفر تا 646 هزار نفر در سطح جهانی بر اثر بیماری‌های تنفسی ناشی از آنفلوآنزا خبر می‌دهند و در حالی که هیچ وضعیت هشدار اضطراری به خاطر آنها داده نمی‌شود، به خوبی توجیه می‌شوند. در کشور کانادا نزدیک به 251 مورد ویروس سارس دیده شد که از این تعداد 43 مورد مرگ را در برداشت با این حال، هزینه آن برای اقتصاد کانادا 25/5 میلیارد دلار و از دست رفتن 28000 شغل بود. در آن زمان، چین به‌عنوان یک بازار گردشگری برای کانادا به حساب می‌آمد که سالانه کمتر از 100 هزار بازدیدکننده داشت و این میزان به دلیل شیوع سارس 25 درصد کاهش پیدا کرد. امروز، چین به‌عنوان دومین بازار بزرگ در خارج از کشور کانادا است که نزدیک به 800 هزار ورودی داشته و بالاترین نرخ بازار برای هر سفر در این کشور عددی نزدیک به 2 هزار و 800 دلار برآورده شده است. بسته به میزان و مدت زمان محدودیت‌ها و هشدارهایی که داده می‌شود، میزان ضرر و زیان‌های کنونی ناشی از کرونا به نسبت سال 2003 می‌تواند تقریبا دو برابر شود. این درد و ضرر می‌تواند در هر صنعتی احساس شود زیرا که زنجیره تامین صنعت گردشگری شامل همه چیز می‌شود، از کشاورزی و ماهیگیری گرفته تا بانکداری و صنعت بیمه وصنعت جهانگردی را تحت پوشش قرار می‌دهد. با همه اینها سخت‌ترین ضربه در این حوزه به صنعت اسکان، خدمات غذایی و آشامیدنی و تفریحی و سرگرمی و همچنین حمل و نقل و خدمات مسافرتی وارد خواهد شد. در حالی که خطوط هوایی ایرکانادا، کرایه بلیت‌های لغو شده به مقصد چین و پروازهای مربوط به این کشور را بازپرداخت می‌کند، وخطوط هوایی دیگر ممکن است تنها هزینه‌های تغییر هزینه پروازها را تمدید کرده و یا اعتبار پروازهای بعدی را تامین کنند. با این همه این اقدام ممکن است برای پروازهای متصل از پکن یا شانگهای و شهرهایی که معمولا توسط شرکت‌های هواپیمایی آمریکای شمالی به خدمت گرفته می‌شوند، انجام نشود. شمار زیادی از هتل‌ها نیز از تغییر و یا لغو هزینه‌های رزرو اتاق در چین که برای چند هفته آتی برنامه‌ریزی شده است، نیز چشم‌پوشی کرده‌اند. با این همه بسیاری از مسافرانی که به چین پرواز داشته و یا از این کشور قصد سفر به کشور دیگری را داشته‌اند، ممکن است نتوانند تمام پول خود را بازیابی کنند، حتی اگر بیمه بوده باشند. این امر به خاطر آن است که بیشتر بیمه‌نامه‌های مسافرتی بیماری‌های همه‌گیر و مسری را به‌عنوان دلیلی برای کنسلی، تحت پوشش قرار نمی‌دهند.