ابهام در علت تلفات پرندگان مهاجر تالاب میانکاله
تلفات مشکوک صدها قطعه پرنده مهاجر زمستانگذران در تالاب بينالمللي ميانکاله، با رد شدن احتمال ابتلا به آنفلوآنزا ، نيوکاسل يا ديگر بيماريهاي فصلي از سوي دامپزشکي مازندران، علت مرگ اين پرندگان را در ابهام و گمانهزنيهاي متناقض قرار داده است. اگرچه محيطزيست به همراه دامپزشکي مازندران مسموميت ناشي از جلبک و پلانگتونها را به عنوان يکي ديگر از سناريوهاي احتمالي دخيل در مرگ پرندگان وحشي تالاب ميانکاله دنبال ميکنند، ولي با توجه به تجربه تلخ آتش زدن بيش از 300 هکتار از اراضي جنگلي پناهگاه حياتوحش ميانکاله توسط تالابخواران و زمينخواران منطقه، اين بار نيز برخي نگاهها به سمت صيادان و شکارچيان غيرمجاز به عنوان همدستان زمينخواران نشانه رفته است. بر اساس اعلام دامپزشکي مازندران از اواخر روز چهارشنبه هفته گذشته لاشه تعداد زيادي پرندگان مهاجر در ميانکاله توسط مردم محلي و گارد حفاظت اين منطقه مشاهده و طي روزهاي پنجشنبه و جمعه در مجموع هزار و 300 قطعه لاشه جمعآوري و امحا شده و صدها قطعه لاشه هم روز شنبه جمعآوري شده و در مجموع تاکنون تلفات از مرز 2 هزار قطعه گذشته است. بيشتر اين پرندگان از نوع چنگر معمولي، اردک اردهاي، سرحنايي، باکلان و برخي ديگر از گونههاي پرندگان مهاجر و بومي بودهاند. مسئولان محيطزيست مازندران اعلام کردهاند که در کنار بررسي سناريو مسموميت ناشي از جلبک و پلانگتونها در تلفات دستهجمعي پرندگان وحشي در تالاب بينالمللي ميانکاله، برخي ديگر از سناريوها از جمله احتمال دست داشتن صيادان و شکارچيان غيرمجاز و حتي تالابخواران را در دست بررسي دارند و در صورت به دست آمدن سرنخي در اين زمينه قطعا با همکاري دستگاه قضا با اين متخلفان برخورد ميشود. يگان حفاظت محيطزيست و کارشناسان دامپزشکي مازندران که در منطقه حضور دارند ميزان تلفات را حدود چهار هزار قطعه تخمين ميزنند.
باز شدن پرونده مختومه
به نظر ميرسد تلفات مشکوک پرندگان زمستانگذران تالاب بينالمللي ميانکاله طي چند روز گذشته با رد شدن بيماريهاي فصلي، بايد پرونده مرگ تعداد زيادي از اين پرندگان در دهه 80 را پيشروي مسئولان محيطزيست مازندران باز کند؛ پروندهاي که بدونمشخص شدن علت مرگ آن پرندگان مختومه شد ولي اکنون ميتواند براي پرونده جديد و يافتن سرنخ راهگشا باشد. پرونده پيشين تلفات مرگبار پرندگان وحشي در تالاب ميانکاله پس از رد شدن ابتلا بيماري آنفلوآنزا و نيوکاسل از سوي کارشناسان وقت دامپزشکي استان مازندران، تنها با طرح احتمال مسموميت و بدون پيگيري علت مسموميت بسته شده بود.
سناريوهاي چندگانه
يک دامپزشک معتمد اداره کل محيطزيست مازندران به ايرنا گفت : براي شناسايي علت مرگ دستهجمعي پرندگان وحشي در تالاب ميانکاله سناريوهاي مختلفي براي بررسي آزمايشگاهي و علمي از بيماري آنفلوآنزا، نيوکاسل و ساير بيماران ويروسي گرفته تا مسموميتها در دست بررسي قرار دارد. بهرنگ اکرامي افزود: بر اساس آزمايش اوليهاي که از سوي دامپزشکي استان انجام شده، فرضيه بيماري آنفلوآنزا و نيوکاسل به عنوان بيماران مرگبار فصلي تا حد زيادي رد شده است، ولي ساير گزينهها از جمله بيماريهاي ويروسي، مسموميت ناشي از ريختن فضولات، بقاياي سموم کشاورزي و رهاسازي فاضلاب نيز در دست بررسي قرار دارد و نتايج را آزمايشگاه مشخص خواهد کرد. وي ادامه داد: همچنين کالبد شکافي از لاشه پرندگان براي به دست آوردن اطلاعات دقيق نيز در دست بررسي است و حداقل نتايج اوليه تمام اين بررسيها به طور دقيق تا هشتم بهمن ماه مشخص شده و در اختيار مردم و کارشناسان زيستمحيطي قرار ميگيرد.
اظهارنظرهاي غيرعلمي
عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد چالوس درباره ارتباط دادن تلفات پرندگان به مسموميت ناشي از مصرف جلبک يا پلانگتون گفت: تمام اظهارنظرهايي که در اين ارتباط تاکنون از سوي کارشناسان زيستمحيطي مطرح شده، فرضيه و فاقد پشتوانه علمي است. اکرامي افزود: تا زماني که نتيجه آزمايش مشخص نشود، نميتوان اظهارنظر دقيقي در مورد مرگ دستهجمعي پرندگان وحشي در ميانکاله داشت، چراکه تعدادي از گونههاي موجود در اين تالاب به دليل مشکوکي از بين رفتند و اکثر گونههاي موجود از اين حادثه مشکوک جان سالم به در بردند. وي تاکيد کرد: در شرايطي که هنوز نتايج آزمايشي مشخص نشده، ميتوان پيرامون اين موضوع سناريوهاي مختلفي را پيشرو قرار داد، ولي هيچ يک از اينها نميتواند از پشتوانه علمي برخوردار باشد و در حد اظهارنظر شخصي يا شايعات باقي ميماند. اين دامپزشک درباره دست داشتن شکارچيان غيرمجاز براي سودجويي بيشتر هم با رد اين گمانهزني توضيح داد: شايد احتمال مسموميت ناشي از ريختن فضولات يا حتي بقاي سموم کشاورزي در داخل تالاب ميانکاله از سوي برخي افراد ناآگاه در اين تلفات دخالت داشته باشد، ولي اينکه شکارچي بخواهد براي شکار بيشتر دست به اين کار بزند، خيلي دقيق نيست، چراکه بيشتر گونههاي غيرشکاري در اين حادثه تلف شدهاند. وي اضافه کرد: اگر تلفات ناشي از مسموميت سموم باشد، پرندگان شکاري که از لاشه اين پرندگان استفاده ميکنند نيز بايد دچار اين مسموميت شده باشند که تاکنون اين اتفاق رخ نداده است. مديرکل محيطزيست مازندران هم به ايرنا گفت: بررسي موشکافانهاي را براي رسيدن به علت مرگ مشکوک چندهزار بال پرنده وحشي زمستانگذران در تالاب بينالمللي ميانکاله از سوي کارشناسان در دست اقدام قرار داريم و تا پايان و رسيدن به نتيجه قطعي اين کار ادامه خواهد يافت. حسينعلي ابراهيميکارنامي افزود: براي بررسي دقيقتر اين حادثه تلخ زيستمحيطي علاوهبر کارشناسان دامپزشکي و زيستمحيطي استان مازندران، کارشناساني از سازمان محيطزيست به همراه سازمان دامپزشکي کشور نيز به تالاب بينالمللي ميانکاله دعوت شدهاند تا اين پرونده هر چه سريعتر به نتيجه برسد. وي ادامه داد: فرضيه اوليه ما براي اين تلفات، بيماري فصلي آنفلوآنزا و حتي نيوکاسل بود که ميتوانست نگراني زيادي را در استان مازندران به عنوان قطب توليد طيور ايجاد کند. اما خوشبختانه بررسي آزمايشي ابتلا به اين بيماري را رد کرد و پس از آن ساير گزينهها از جمله احتمال مسموم کردن آب از سوي برخي شکارچيان و صيادان غيرمجاز در دست بررسي قرار گرفت که همچنان اين کار را ادامه ميدهيم. اين مسئول گفت: اگر سرنخي مبني بر دست داشتن شکارچيان غيرمجاز در اين ارتباط وجود داشته باشد، قطعا ما اين پرونده را در اختيار دستگاه قضايي قرار ميدهيم تا با متخلفان برخورد قانوني شود.
جمعآوري هزار و 800 لاشه
مديرکل محيطزيست مازندران همچنين گفت: تاکنون لاشه هزار و 800 قطعه پرنده وحشي در تالاب بينالمللي ميانکاله جمعآوري و دفن بهداشتي شد و پيشبيني ميشود تعداد تلفات بيش از اين آمار باشد. ابراهيمي افزود: نيروهاي يگان حفاظت محيطزيست تا پايان پاکسازي لاشه پرندگان در منطقه ميمانند. وي گونههاي تلف شده را چنگر معمولي، فلامينگو، کشيم بزرگ، کشيم گردن سياه، باکلان،کاکايي، اردک ارده اي، اردک سرحنايي اعلام کرد. تالاب بينالمللي ميانکاله بيش از 40 هزار هتکار مساحت دارد که سالانه بيش از يک ميليون و 500 هزار پرنده با 150گونه در اين تالاب به سر ميبرند.
