چالش ايران و اروپا بر سر فعالسازي مکانيسم حل اختلاف برجام از سوي کشورهاي اروپايي برجام همچنان ادامه دارد و جمهوري اسلامي طي اخطاري شديد اللحن به اروپا اعلام کرده که ادامه اين روند و ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت تبعات زيادي براي اروپا خواهد داشت. وزير امور خارجه ايران نيز در مجلس شوراي اسلامي اعلام کرد که اگر اروپا پرونده ايران را به شوراي امنيت ارجاع دهد، جمهوري اسلامي از معاهده منع اشاعه هستهاي (NPT) خارج خواهد شد. پس از اين هشدار ظريف، روز جمعه مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا اعلام کرد که بازه زماني فرايند حل اختلاف با اجماع طرفين تمديد شده و اروپا قصد ندارد برجام را نابود کند. آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان نيز طي سخنراني خود در مجمع جهاني اقتصاد گفت که «توافق ناقص» بهتر از «نبود توافق» است. حال پس از اين کش و قوسها، محمد جواد ظريف در گفتوگو با نشريه آلماني اشپيگل اعلام کرده است که تمام تبعات ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت بر عهده اروپاست. وزير امور خارجه ايران، اطاعت بيچون و چراي اروپاييها از آمريکا را يک فاجعه دانست و گفت: اروپاييها توان ايستادن در برابر ترامپ را ندارند اما در برابر ايران، تلاش دارند نقش يک نهاد قدرتمند را ايفا کنند. وزير امور خارجه در پاسخ به پرسشي درباره اقدام احتمالي اروپاييها بعد از مهلت 30 روزه براي ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت و اعمال تحريمهاي سازمان ملل گفت: اروپاييها فاقد دلايل قانوني براي توسل به چنين سازوکاري هستند. آنها به دليل آنکه «اروپايي و چشم آبي هستند» نميتوانند چيزي را به شوراي امنيت ارجاع کنند. ظريف افزود: «فقط ما نيستيم که اينگونه فکر ميکنيم، روسها و چينيها نيز همين نظر را دارند. اروپاييها بايد خود را آماده يک نبرد بزرگ کنند». او درباره انتظاراتش از اتحاديه اروپا نيز گفت: براي اروپا فاجعه است که تسليم بيچون و چراي آمريکا شود. آنها به ما ميگويند متاسفيم، نميتوانيم کاري کنيم. اروپاييها توان ايستادن در برابر ترامپ را ندارند اما در برابر ايران، تلاش دارند نقش يک نهاد قدرتمند را ايفا کنند. وزير امور خارجه ايران درباره واکنش ايران به اعمال دوباره تحريمهاي سازمان ملل گفت: حسن روحاني رئيسجمهوري ايران در نامهاي به شرکاي توافق(برجام) اقدامات ايران را تشريح کرد. ظريف با پافشاري خبرنگار اشپيگل براي توضيح بيشتر در اين زمينه براي خوانندگان اين رسانه آلماني، اضافه کرد: خوانندگان شما بايد بدانند که اروپاييها مسئول همه پيامدهاي آن خواهند بود. کريستيانه هوفمان، خبرنگار هفتهنامه اشپيگل از محمدجواد ظريف، پرسيده است که همدردي و همبستگي مردم در عزاداري قاسم سليماني کوتاه بوده و معترضان بلافاصله بعد از شليک موشک سپاه به هواپيماي اوکرايني به خيابانها آمدند. وزير خارجه ايران گفت: مردم حق دارند اعتراض کنند، چون بسياري از عزيزان خود را در سانحه سقوط هواپيما از دست دادند. بسياري از دانشجويان دوستان و نزديکان خود را از دست دادند. واکنش آنها احساسي بود. اشپيگل در ادامه از ظريف پرسيد: چرا دولت روحاني پس از سه روز به مردم حقيقت را گفت؟ ظريف تاکيد کرد: کشور در وضعيت بسيار دشواري قرار گرفته بود. 32 سال پيش آمريکا هواپيماي مسافربري ايران را سرنگون کرد و آنها تابهحال به طور رسمي از ما عذرخواهي نکردهاند. افسر آمريکايي که مسئول شليک به هواپيماي ايران بوده حتي مدال افتخار هم گرفت. اما مامور ايراني که به هواپيماي اوکرايني شليک کرد در زندان بسر ميبرد.
معناي خروج از ان.پي.تي
او همچنين در پاسخ به پرسشي درباره تهديد ايران براي خروج از ان.پي.تي (پيمان منع کنترل تسليحات هستهاي) گفت: اين موضوع نيز در نامه رئيسجمهوري قيد شده است. خبرنگار اشپيگل پرسيد آيا اين بدان معناست که ايران در مسير ساخت بمب حرکت خواهد کرد؟ ظريف پاسخ منفي داد و گفت: نه؛ تصميم ما براي خودداري از ساخت بمب ناشي از ان.پي.تي نيست و به دليل مسائل اخلاقي و اعتقادهاي راهبردي جمهوري اسلامي است. وقتي اشپيگل پرسيد که آيا ترور سردار سليماني تغييري در اين ملاحظات راهبردي ايجاد کرده است، ظريف پاسخ منفي داد و افزود: اعتقادهاي اخلاقي بستگي به رفتارهاي غيراخلاقي ديگران ندارد. خبرنگار اشپيگل در ادامه اين موضوع را مطرح کرد که گروهي در ايران باور دارند سلاحهاي هستهاي تنها راه ايران در دفاع از خود در برابر آمريکاست و آنها ممکن است اکنون دلايل بيشتري داشته باشند؛ ظريف پاسخ داد: رهبر ايران فتوايي را صادر کرده که سلاحهاي کشتار جمعي را منع ميکند.