تلاش دولت برای برگزاری انتخابات رقابتی
آرمان ملي: انتخابات مجلس و عملکردهاي شوراي نگهبان در رد صلاحيت يک جناح باعث شده تا اظهار نظرات متفاوتي در اين خصوص شکل گيرد. از سخنان رئيسجمهور که از انتخابات يکسويه گلايه دارد و مشارکت حداکثري مردم را در حضور همه جريانات سياسي در انتخابات ميداند تا آيتا... جنتي و کدخدايي دبير و سخنگوي شوراي نگهبان که با رد سخنان روحاني معتقدند که رئيسجمهور نبايد با اين سخنان مردم را نگران کند. با اين حال تفاوت نگرشها و سلايق باعث شده تا هرکس بنابر يافتههاي خود انتخابات پيش رو را تحليل کند، اما آنچه مشخص است انتخابات نبايد محلي براي تسويه حسابهاي شخصي و جرياني باشد.
مواضع ملي يا جناحي
در بررسي صلاحيت نامزدهاي انتخابات مجلس يازدهم بيش از 90 نفر از نمايندگان فعلي مجلس نيز رد صلاحيت شدند. اين در حالي است که برخي از نيروهاي موثر در مجلس کنوني همچون علي مطهري، محمود صادقي، الياس حضرتي و محمدرضا تابش صلاحيتشان احراز نشده و به گفته فيضا... عربسرخي و با استناد به آمار وزارت کشور در 158 حوزه انتخابيه، ديگر رقابتي وجود ندارد.
اعتراض به رد صلاحيتها
حسن روحاني از جمله موثرترين افرادي است که به اين موضوع وارد شده و بخشي از سخنان خود درجلسه هيات دولت را نيز به اين موضوع اختصاص داده است: «همه آنهايي که در اين انتخابات نقش داريد از شما خواهش ميکنم، آن جايي که روشن است تا صلاحيت فردي رد شود، آن را رد کنيد، اما آن جاهايي که نامشخص است يا احتمالات ضعيف است، مردم را ناراحت نکنيد، به مردم نگوييم که در برابر يک صندلي مجلس 17 نفر، 170 و يا1700 نفر کانديدا هستند، ببينيم از چند جناح 1700 نفرکانديدا هستند؟ 17 نفر از چند جناح، از يک جناح؟ اينکه انتخابات نميشود. با يک جناح نميشود، کشور را اداره کرد. کشور متعلق به همه است.» اگرچه سخنان رئيسجمهور در راستاي ايجاد مشارکت حداکثري مردم در انتخابات آتي مجلس بوده است، واکنش سخنگوي شوراي نگهبان را به نحوي برانگيخت که او اين سخنان را همگامي با پروژههاي ضد ملي و در واکنش به رد صلاحيت داماد رئيسجمهور دانسته و در توئيتر خود اينگونه آورد: «جنجال براي تاييد افراد فاقد صلاحيت تازگي ندارد، اما پيشگامي رئيسجمهور در اين پروژه ضدملي تاسفبار است. البته نميدانستيم عدم تاييد بستگان به معني حذف جناحهاي ديگر است.» پس از رئيسجمهور، علي لاريجاني نيز دلايل بيان شده در مورد رد صلاحيت نامزدهاي انتخاباتي از جانب شوراي نگهبان را دستمايه سوء استفاده بيگانگان دانسته و در نطق پيش از دستور خود ميگويد: در رد صلاحيت بعضي نمايندگان فعلي و نمايندگان ادوار از جانب سخنگوي شوراي نگهبان مطلبي در رسانهها منتشر شد که علت رد صلاحيتها را عمدتا مربوط به سوءاستفادههاي اقتصادي ميدانست. اين مطلب درست نيست، چرا که نامههاي هيات نظارت به نمايندگان و علتهاي ذکر شده در اين نامهها به بندهايي اشاره دارد که مربوط به بحث اقتصادي نيست. البته بعضي اينگونه بوده است، چرا بايد مطلب درست منعکس نشود که بيگانگان از آن سوءاستفاده کرده و نظام متهم به فساد شود؟ در ادامه روند تعديل رد صلاحيتهاي بيرويه، صبح ديروز نيز حسن روحاني در جلسه هيات دولت با اشاره به خطبههاي مقام معظم رهبري در نماز جمعه تهران و تاکيد ايشان بر مساله قدرت ملي و توانمند شدن گفت: «بزرگترين قدرتي که خداوند در کشور ما قرار داده است قدرت ملي و مردمي است و مردم ايران بزرگترين قدرت ما هستند و هيچ قدرتي بالاتر از حضور، ايستادگي، فداکاري و اتحاد مردم نداريم. هر کجا با مشکل مواجه شديم، با حضور، اتحاد و وفاق مردم از اين مشکلات عبور کرديم. هيچ نهاد غير انتخابي در کشور وجود ندارد و همه نهادها و مسئولان مشروعيت خود را از اراده و خواست مردم کسب ميکنند. لذا به همين دليل است که مردم را پاي صندوق راي دعوت ميکنيم والا چه لزومي دارد که اکثريت مردم در انتخابات شرکت کنند. از اين رو رضايت خاصه و رضايت يک جناح و يک قوم ما را به جايي نميرساند و بايد رضايت عامه مردم را مدنظر قرار دهيم و بر اين اساس اقدام و حرکت کنيم. بايد همه پاي صندوق آرا حضور پيدا کنند و درست است که بايد با دقت افرادي که شرايط لازم را دارند، برگزينند، اما نبايد هدف را فراموش کنيم و هدف اصلي حضور اکثريت قاطع مردم پاي صندوق آرا است و الا ميتوان انتخاباتي مانند بعضي از کشورها حتي برخي از کشورهاي اروپايي با حضور 15 و 20 درصدي مردم برگزار کرد، اما چنين انتخاباتي مورد رضايت ما نيست و هيچ وقت نخواستيم که در انتخابات حضور مردم کمرنگ باشد. بدون ترديد تنها عامل ايجاد چنين شرايطي وجود فضاي رقابتي است و مردم بايستي به سلامت، امنيت و رقابتي بودن انتخابات اطمينان داشته باشند». اين بار نيز سخنان رئيسجمهور بيپاسخ نماند و آيتا... جنتي با گلايه از اظهارات اخير رئيسجمهور نسبت به بررسي صلاحيتها، متذکر شد: «در شرايط فعلي، کشور نياز به آرامش و اميد آفريني دارد و آقاي رئيسجمهور نبايد اظهاراتي داشته باشد که خداي نکرده افکار عمومي را نگران کند يا موجب ياس مردم و مورد سوء استفاده دشمنان قرار گيرد. شوراي نگهبان از تاييد يا رد صلاحيت هيچ فردي منتفع يا متضرر نميشود و برايش اين جناح يا آن جناح فرقي ندارد و فقط به مر قانون عمل ميکند.»
صيانت از قانون اساسي
تمام اين واکنشها به سخنان رئيسجمهور در حالي است که برخي از سياسيون از رئيسجمهور به عنوان رياست قوه مجريه و در راستاي صيانت از قانون اساسي درخواست کردند به اين موضوع رسيدگي کند. حسين مرعشي از اعضاي شوراي سياستگذاري اصلاحطلبان در گفتوگو با ايلنا و با اشاره به موضوع رد صلاحيتهاي اصلاحطلبان براي انتخابات مجلس يازدهم اينگونه ميگويد: «معمولا با ماده 28، دوستان ما را ردصلاحيت ميکنند. دوستان اصلاحطلب تمام حسن نيت خود را براي با شکوه برگزار شدن انتخابات نشان دادند، اما وسيعترين ردصلاحيت تاريخ انقلاب مانع کار اصلاحطلبان شد. اين انتخابات براي دولت روحاني يک محک و آزمايش خواهد بود و هيچ دولتي بعد از انقلاب نبوده است که تا اين اندازه نيروهاي نزديک به آن براي انتخابات مجلس ردصلاحيت شوند. ما هيچ وقت اين حد ردصلاحيت را پيشبيني نميکرديم و در اين زمينه هيچ رايزني جدي با شوراي نگهبان نداشتيم. از رئيسجمهور به عنوان مجري و پاسدار قانون اساسي درخواست ميکنيم که به اين مساله توجه و اعتراض کند». اگرچه اصلاحطلبان و افراد نزديک به رئيسجمهور اکثريت رد صلاحيت شدگان را تشکيل ميدهند، سخنان رئيسجمهور نوعي مواضع ملي براي افزايش مشارکت در انتخابات مجلس پيش روست.
