آرمان ملي: انتخابات محل تضارب آرا، افکار و عقايد جريانات و گروههاي سياسي است و هر اندازه که به همه جريانات اجازه داده شود که در انتخاباتهاي گوناگون حاضر شوند و به تبيين برنامههاي خود در جهت اقناع افکار عمومي و رايآوري بپردازند؛ قطعا شاهد انتخاباتي رقابتي با مشارکت حداکثري مردم خواهيم بود. با اين وجود شوراي نگهبان رويکرد ديگري را برگزيده و به رد صلاحيت گسترده اصلاحطلبان پرداخته است. همين رويکرد باعث شده تا اصلاحطلبان براي انتخابات پيش رو حتي نتوانند به ليست 30 نفره نيز برسند. گرچه پيش از اين مطرح ميشدکه نفراتي چون شهيندخت مولاوردي يا علي مطهري سرليست اصلاحطلبان خواهند بود، اما با توجه به اتفاقات اخير احتمالا بايد منتظر سرليستي حجتالاسلام مجيد انصاري يا مصطفي کواکبيان باشيم. هر چند که هنوز بايد منتظر بررسي اعتراضات از سوي شوراي نگهبان و بازگشت احتمالي برخي چهرهها به عرصه رقابت بود.
ارائه ليست؛ آري يا نه؟
«هرجايي که معنا و مفهوم انتخابات شکل بگيرد در آن شرکت ميکنيم»؛ اين جمله کليدي رويکرد همه اصلاحطلبان نسبت به انتخابات پيش روي مجلس در دوم اسفند است. اما پرسش اينجا است که با توجه به اين رد صلاحيتهاي گستردهاي که شوراي نگهبان نسبت به طيف اصلاحطلب صورت داده آيا اساسا معنا و مفهومي براي انتخابات در جايي شکل خواهد گرفت که اصلاحطلبان بتوانند در آن به کنش و نقشآفريني بپردازند؟ اينکه رئيسجمهور نسبت به اين شکل و شيوه رد صلاحيتها در انتخابات واکنش نشان ميدهد و ميگويد: «به مردم نگوييم که در برابر يک صندلي مجلس 17 نفر، 170 و يا1700 نفر کانديدا هستند، ببينيم از چند جناح 1700 نفرکانديدا هستند؟ 17 نفر از چند جناح، از يک جناح؟ اينکه انتخابات نميشود. مثل اينکه در مغازهاي از يک جنس، 2 هزار عدد وجود داشته باشد» و علي جنتي فرزند دبير شوراي نگهبان در انتقاد به اين رويکرد نتيجه را از پيش روشن ميبيند، نشان دهنده آن است که کمتر جايي براي اصلاحطلبان بهوجود خواهد آمد تا در آن معنا و مفهوم انتخابات شکل بگيرد. آنچه مسلم است اصلاحطلبان از انتخابات مجلس ششم در سال 78 به اين سو هيچگاه نتوانستهاند آنطور که بايد و شايد کانديداهاي مدنظر خود را وارد عرصه انتخابات کنند و همواره با نيروهاي درجه 2 و 3 به عرصه رقابت پا گذاشتهاند. اما امروز انتخابات براي اصلاحطلبان از دو جهت با ادوار گذشته تفاوت دارد. نخست اينکه آنها بسيار پيش از اين اعلام کردهاند که در هر صورت با کانديداهاي اصلاحطلب و شناسنامهدار وارد انتخابات خواهند شد. نکته دوم نيز اينکه در انتخابات پيش رو حتي آنهايي که جزو نيروهاي درجه 2 و 3 اصلاحطلبان بودند نيز رد صلاحيت شدند و آنها با خلأ چهرههاي تاثيرگذار مواجهند. با اين وجود هنوز هستند کساني که معتقدند با اين بضاعت اندک نيز ميتوان ليست بست و مردم را براي حضور در انتخابات و حمايت از اصلاحطلبان ترغيب کرد. ليستي متشکل از تاييد صلاحيت شدگان ليست فراکسيون اميد به اضافه ديگر اصلاحطلبان تاييد صلاحيت شده که گرچه به 30 نفر نميرسند، اما ميتوانند ليستي 20 نفره ارائه کنند.
سرليست اصلاحطلبان
پيش از اعلام نتايج احراز صلاحيتها از سوي شوراي نگهبان و رد صلاحيت گسترده اصلاحطلبان گمانهزنيهايي پيرامون ليست و سرليست آنها در تهران مطرح بود و در اين ميان نامهايي نيز به ميان ميآمد. از شهيندخت مولاوردي و مجيد انصاري تا علي مطهري و الياس حضرتي، اما رد صلاحيتها موجب شد تا اصلاحطلبان در سرليستهاي خود نيز تجديد نظر کنند. بر اين اساس بهنظر ميرسد که اگر اصلاحطلبان مبادرت به دادن ليست کنند، نفراتي همچون حجتالاسلام مجيد انصاري، مصطفي کواکبيان و سهيلا جلودارزاده سرليست آنها باشند. نفراتي که شايد راي دهندگان تمايل چنداني به آنها نداشته باشند. مجيد انصاري، مصطفي کواکبيان و سهيلا جلودارزاده اشخاص ميانهرويي هستند که تاکنون سخنان و موضعگيريهاي چندان چشمگير و جنجالي نداشتهاند و همواره بر مدار ميانهروي عمل کردند. همين رويکرد نيز باعث شده تا بسياري آنها را در مقام سرليست اصلاحطلبان نپذيرند.
مجيد انصاري يا کواکبيان؟
يک فعال سياسي اصلاحطلب اظهارداشت: راهبرد اصلي اصلاحطلبان اين است که صرفا در حوزههايي اقدام به ارائه ليست کنند که چهرههاي شاخص اصلاحطلبان حضور داشته باشند و در تهران با اين وضعيت پيشبيني ميشود که تنظيم ليست کامل سي نفره بسيار سخت باشد و احتمالا اصلاحات ليستي کمتر از سي نفر را ارائه خواهند کرد. باشگاه خبرنگاران نوشت؛ احمد شريف درباره احتمال سرليستي ائتلاف اصلاحطلبان در انتخابات گفت: نام برخي از افراد از جمله مجيد انصاري و کواکبيان براي سرليستي جبهه اصلاحطلبان مطرح است. اين عضو شوراي هماهنگي جبهه اصلاحات ادامه داد: البته اين احتمال وجود دارد که در فرايند مجدد بررسي تاييد صلاحيتها برخي ديگر از دوستان هم تاييد شوند، اما به طور کلي در مجموعه اصلاحطلبان تاکنون هيچ بحثي درباره سرليست نشده و هنوز به طور قطعي مشخص نيست که وضعيت سرليستي به چه صورت خواهد بود. دبيرکل حزب همبستگي دانش آموختگان ايران در خصوص ليست اصلاحطلبان افزود: مانند دوره قبل، بحث ائتلاف قبل از انتخابات مطرح نخواهد شد که از اعتدالگرايان و برخي اصولگرايان معتدل هم در ليست اصلاحات گنجانده شود و صرفا کانديداي اصلاحطلب در ليست قرار خواهند گرفت. وي اظهارکرد: در تهران يکسري از اصلاحطلبان تاييد شدند؛ اما هنوز به طور قطعي بحثي در اين باره صورت نگرفته و در جلسه شوراي عالي در اين باره بحث خواهد شد. اين فعال اصلاحطلب درباره ليست اصلاحطلبان در شهرستانها نيز عنوان کرد: در شهرستانها و کلانشهرها هم ساختار شوراي عالي سياستگذاري تشکيل شده که تحت عنون شوراي سياستگذاري اصلاحطلبان استانها تصميمگيري کرده و چون شناخت بيشتري از نامزدهاي اصلاحطلب در شهرستان دارد نام آنها را به شوراي عالي سياستگذاري در تهران اعلام ميکند، اما چون با رد صلاحيتهاي گسترده مواجهيم کار معرفي کانديداي اصلاحطلب مشکل شده است. شريف تصريح کرد: در همه جريانهاي سياسي تصميمات به صورت اقتضايي اتخاذ ميشود يعني اقتضاي زمان است که تعيين ميکند چه راهبردي در پيش گرفته شود، اما کليت اين است که ما در انتخابات شرکت خواهيم کرد، اما ممکن است در برخي شهرستانها کانديدا نداشته باشيم. بايد ديد که چه تعداد از نامزدهاي ما تاييد صلاحيت شدند تا بتوان درباره آنها تصميمگيري کرد.