آرمان ملي- سهيل ثابت: پس از کش و قوسهاي فراوان بالاخره نتيجه بررسي صلاحيت نامزدهاي انتخابات مجلس يازدهم مشخص شد و همانطور که انتظار ميرفت رد صلاحيتهاي گستردهاي از نامزدهاي طيف اصلاحطلب شکل گرفت و حتي برخي کانديداهاي مستقل و تعدادي از نمايندگان فعلي مجلس نيز تاييد صلاحيت نشدند. با اين رويکرد تقريبا تکليف اصلاحطلبان براي انتخابات پيش رو مشخص شد و اين مهم آشکار گشت که گويا قرار نيست که اصلاحطلبان در مجلس آينده سهم قابل توجهي داشته باشد و شرايط به گونهاي پيش ميرود که جريان مقابل در انتخابات پيروز شود. اين در حالي است که جداي از بحث رد صلاحيتها شرايط جامعه به لحاظ اقتصادي و اجتماعي به نحوي نيست که رويکرد مثبت و مطلوبي به انتخابات داشته باشد. اکنون اين رويکرد در جامعه ساري و جاري است که پس از 2 دوره حضور گسترده در انتخابات مجلس و رياست جمهوري اتفاق و تحول چنداني در شرايط زندگي مردم رخ نداده يا دستهايي در کار بوده که مسئولان آنطور که بايد به اهداف از پيش تعيين شده نرسند پس تفاوتي نميکند که در اين انتخابات نيز شرکت کنيم يانه. با اين حال اصلاحطلبان تلاش خود را براي ترغيب افکار عمومي و حمايت از خود در انتخابات ادامه ميدهند. براي بررسي عملکرد شوراي نگهبان در رد صلاحيت اصلاحطلبان، رويکرد جامعه به انتخابات و احتمال ارائه ليست انتخاباتي از سوي اصلاحطلبان، «آرمان ملي» با علي صوفي دبيرکل حزب پيش رو اصلاحات و فعال سياسي اصلاحطلب به گفتوگو پرداخته است که ميخوانيد:
با توجه به عملکرد اخير شوراي نگهبان در رد صلاحيت گسترده کانديداهاي اصلاحطلب رويکرد اين جريان براي مشارکت در انتخابات پيش رو چگونه خواهد بود؟
من معتقدم اصلاحطلبان بر مبناي راهبردي که اعلام کرده بودند جلو ميروند. راهبرد اصلاحطلبان نيز ارائه ليست اصلاحطلبي خواهد بود نه ليست ائتلافي؛ لذا به هيچ وجه از هويت اصلاحطلبي خودمان تنزل نخواهيم کرد. از طرف ديگر به هر ميزان که در انتخابات کانديدا داشته باشيم ليست خواهيم داد. اين راهبردي بود که قبلا اعلام شده بود و اکنون نيز مصوبه شوراي عالي سياستگذاري است. بنابر اين در راستاي اين راهبرد تکليف اصلاحطلبان مشخص است. در حال حاضر اصلاحطلبان نميتوانند ليست دهند چرا که کانديدايي برايشان باقي نمانده الا 21 نفر که عمدتا هم ناشناس هستند و معلوم نيست ميزان رايآوري آنها در کل کشور چقدر خواهد بود. در تهران نيز 14 نفر از کانديداهاي ليست اميد موجودند و شايد با کانديداهاي جديدي که آمدند بتوان ليستي 20 تا 25 نفره اصلاحطلب به مردم ارائه کرد. اين در حالي است که اصلاحطلبان در شرايط فعلي قادر به ارائه ليست سراسري نخواهند بود. از سوي ديگر رد صلاحيتهاي بيشتر با هويت اصلاحطلبي است. هر چند که قبل از آن نيز هيأتهاي اجرايي رد صلاحيتهايي داشتند که ميتوان آنها را در پاسخ به استعلاماتي دانست که صورت گرفته و برمبناي آن تعدادي از اصلاحطلبان رد شدهاند. با اين حال اميدواريم که رايزنيها و مذاکرات با شوراي نگهبان تاثير داشته باشد. چرا که اين نوع عملکرد تاثيرات بسيار منفي برجاي خواهد گذاشت. مردم که پيش از اين دلسرد بودند و فضاي انتخاباتي نيز سرد بود و اين عملکرد نيز باعث شد که فضا کاملا سردتر شود و هيچ کس رغبتي به حضور در انتخابات نداشته باشد و در نتيجه مشارکت عمومي پايين بيايد. بنابراين شرايط کشور حکم ميکند که در اين رد صلاحيتها تجديد نظر و فضا رقابتيتر شود تا شاهد مشارکت بيشتري باشيم.
برخي معتقدند در سال 94 نيز رد صلاحيتها وجود داشت و ليست اصلاحطلبان را کسي نميشناخت، اما با حضور مردم و حمايت رئيس دولت اصلاحات اصلاحطلبان حداقل در تهران پيروز شدند؛ از ديد شما در شرايط فعلي نميتوان همان رويکرد را پيش گرفت؟
شرايط امروز مردم با سال 94کاملا متفاوت است. در آن زمان مردم اميدوار بودند همچنان که توانستند دولت را از تندروها بگيرند اگر بتوانند مجلس را نيز از تندروها بگيرند؛ هماهنگي و همراهي مجلس و دولت ميتواند در حل مشکلات و خروج جامعه از بحرانهايي که آن زمان وجود داشت کمک کند. لذا مردم اين آمادگي و اميدواري را داشتند که مجلس از دست افراطيون و تندروها خارج گردد. از اين جهت نگاه نميکردند که اصلاحطلبان چه ليستي و با چه کيفيتي از افراد ارائه ميدهند بلکه به تقويت دولت بر آمده از راي خود فکر ميکردند. اين اميدواري وجود داشت و اين انگيزه را براي مردم بهوجود آورده بود که بيايند و راي دهند. اما از سال 96 به بعد اوضاع جامعه به نحوي پيش رفت که باعث شد مردم 2 بار براي اعتراض و ابراز نارضايتي و نگراني از دولت و مجلس به خيابانها بيايند. اين نشان دهنده يأس، نااميدي و سرخوردگي مردم بوده است. همين مساله باعث شده اين پيشبيني صورت گيرد که مردم در انتخابات شرکت نخواهند کرد و يا مشارکتشان به حداقل خواهد رسيد. البته اين مساله بهويژه براي اصلاحطلبان تهديد محسوب ميشود. چون اگر مردم در انتخابات شرکت نکنند آنها براي پيروزي در انتخابات پشتوانهاي نخواهند داشت. اکنون ميطلبد که اصلاحطلبان با برنامهاي عملياتي، قابل اعتماد و قابل توجه مردم و افراد سرشناس و شاخصي که ميتوانند تضمين اجراي اين برنامهها باشند جلو بيايند. در غير اين صورت حضور اصلاحطلبان در انتخابات خودبهخود منتفي ميشود.
با اين حساب اگر شوراي نگهبان نيز در رويکرد خود در رد صلاحيت اصلاحطلبان تجديد نظر کند بازهم اصلاحطلبان با بحران مشارکت مردم روبهرو خواهند بود؟
بله؛ بازهم متغير انتخاب کنندگان همچنان غير قابل کنترل است و نميتوان مثل سابق روي آن حساب باز کرد. اما در عين حال با راهبردي که اصلاحطلبان اعلام کردند که به هر ميزان که کانديدا داشته باشيم ليست خواهيم داد؛ تجديد نظر شوراي نگهبان باعث خواهد شد که اصلاحطلبان کانديداهايي را در کشور داشته باشند. گرچه که ميزان ثبت نامشان هم کم بوده اما ممکن است در سراسر کشور ليست نيم بندي ببندند و پشت آن با هويت اصلاحطلبي از مردم براي حضور در انتخابات و راي به ليست اصلاحطلبان دعوت کنند تا انتخابات به حدي معنادار شود.