آرمانملي- زينب مختاري: بازار سرمايه پس از طي يک دوره کوتاهمدت ريزش شاخصها در روزهاي گذشته، هفته جديد را با رشدي شگفتانگيز آغاز کرد. بهگونهاي که در طول تنها دو روز (يکشنبه و دوشنبه) بيش از 30 هزار واحد رشد شاخص را نشان داد. همچنين بورس در روز گذشته نيز روند رشد خود را ادامه داد. اگرچه رشد نزديک به چهار هزار واحدي روز گذشته در قياس يا رشد دو روز قبل از آن، چندان چشمگير به نظر نميرسد اما اين به معناي آن است که نه تنها بازار سرمايه در حال فاصلهگرفتن از معاملات هيجانيست بلکه همين ميزان نيز به تنهايي رشدي محسوس ارزيابي ميشود. «آرمانملي» در گفتوگو با حميد ميرمعيني- کارشناس بازار سرمايه- به بررسي روند معاملات بورس در چند روز گذشته و افقهاي پيش روي آن در آينده پرداخته است که در ادامه مي خوانيد.
تحليل شما از روند جهشي معاملات در بازار سرمايه طي روزهاي گذشته چيست؟
روز دوشنبه شاخص کل حدودا 5/4 درصد رشد را تجربه کرد که در نهايت کمک کرد تا از آغاز همين هفته از روز شنبه تا دوشنبه مجموعه شاخص کل حدود 30 هزار واحد رشد داشته باشد. بايد توجه داشته باشيم که اين روند پس از التهاباتي است که طي هفته گذشته شاهد آن بوديم که افت بسيار عميقي را در بازار به وجود آورد و به تبع آن هم اصلاحي در بورس ايجاد شد. از سوي ديگر، به نظر ميرسد کاهش تنشها يا حتي شايد بتوانيم بگوييم يک نوع خوشبيني که بين فعالان بازار سرمايه و فعالان اقتصادي نسبت به آينده کمتنشتر بهويژه در سياست خارجي ايجاد شده، در رفتار سرمايهگذاران تاثير گذاشت و باعث شد نقدينگي که در هفته گذشته ترسيده و وحشتزده شده بود، دوباره به سمت بازار سرمايه روانه شود. اين بازگشت نقدينگي، تقاضاهاي جديدي را شکل داد. با توجه به اينکه بسياري از سهامي که کاهش قيمت داشتند تا حدود 20 تا 23 درصد افت را تجربه کرده بودند، بهواسطه قيمتهاي پايين، جذابيت زيادي ايجاد کردند. بنابراين در طول اين چند روز با توجه به تقاضاي بسيار خوبي که در بازار آماده بود و اکثر نمادها با صف خريد مواجه بودند، شاهد رشد تقاضا بوديم.
رشد شاخص کل در روز دوشنبه بسيار بيسابقه بوده است. شما اين رخداد بازار سرمايه را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
روز دوشنبه، هم حجم معاملات، گردش قابل توجه بالاي 5000 ميليارد تومان را داشت و ما شاهد انجام معاملات خرد بوديم و هم رشد شاخص بسيار قابل توجه بود که اين رشد را ما تا کنون به اين صورت تجربه نکرده بوديم. بالاخره اين بحث خوشبيني سياسي که بين همه فعالان اقتصادي ايجاد شده اولين عامل موثر بود. دومين عامل بازميگردد به مصوبه هيات دولت در خصوص تجديد ارزيابي افزايش سرمايه از محل تجديد ارزايابي داراييها که بهويژه براي بعضي از شرکتها قابل توجه است به طوري که باعث ميشود خيلي از آنها از دايره شمول ماده 41 قانون که بحث تداوم فعاليت است خارج شوند. همچنين در برخي ديگر از شرکتها باعث ميشود که ترازنامههاي آنها شفافتر و بهروزتر شود. همچنين براي برخي از اين شرکتهايي که مشمول تجديد ارزيابي داراييها ميشوند، يک سري پتانسيلها و ظرفيتهاي جديدي را براي فعاليت از طريق دريافت تسهيلات يا تامين ماليهاي جديد ايجاد ميکند. عامل سوم را هم ميشود گفت گزارشهاي 9 ماههاي هست که دارد به مرور زمان منتشر ميشود و عملکرد سودآوري شرکتها را به نحو مناسبي نشان ميدهد. اين سه عامل، مهمترين عواملي بود که باعث شد جريان نقدينگي دوباره به سمت بازار سرمايه ما هدايت شود .
اثرگذاري اين بازگشت نقدينگي به بازار سرمايه روي کدام نمادها بيشتر بوده است؟
اين روند عمدتا روي نمادهاي شاخصساز خود را نشان داده و اين تغييرات عمده و تقاضاها دارد در اين بخش اتفاق ميافتد که خود، يک عامل خيلي خوب است که مردم به سمت سهام ارزنده رفتند و آن سهمها دارند بازار سرمايه را به سمت بالا و مثبت رشد ميدهند. اين اتفاق خوبي است که به جاي اينکه بسياري از سهمهايي که قبلا رشد ميکردند و شايد خيلي از آنها داراي يک حباب قيمتي بودند، الآن تقريبا بازار به سمت سهمها و نمادهايي رفته که عمدتا جزو نمادهاي ارزنده بازار به حساب ميآيند. سهامي که در حقيقت با ريسک پايينتر و بازده معقولتر به حساب ميآيند.
آيا اين روند رو به رشد شاخص کل را پايدار ميدانيد؟
واقعيت اين است که رشد پايدار در گروي ثبات سياسي و اقتصاديست. به هر حال ما شاهد تنشهاي گاه و بيگاه در سياستهاي داخلي و خارجي هستيم که اينها آثار خيلي معنادار و قابل توجه روي اقتصاد و فعاليتهاي اقتصادي دارند. بنابر اين آن رشد پايدار به نظر من خيلي نميتواند با اطمينان بالايي اتفاق بيفتد. به هر حال ما اتفاقات، رويدادها يا حوادث خاصي را طي روزهاي آينده هم شاهد خواهيم بود کما اينکه در گذشته هم شاهد بودهايم. بالاخره امکان داشت بازار خيلي خوشبين بوده و ناگهان اتفاق خاصي افتاده و به همان نسبت بدبين شده است. بنابراين اين رشد پايدار واقعا در گروي ثبات سياسي و اقتصادي است.
اين خوشبيني سياسي و اقتصادي در چه صورتي تداوم خواهد يافت؟
اگر اين خوشبيني نسبت به کاهش تنشهاي سياسي بهويژه عرصه بينالمللي ادامه پيدا کند و اين منجر شود به اينکه مذاکراتي را انجام دهيم و نهايتا اين مذاکرات منجر به کاهش تحريمها شود، نتايج مطلوب خواهد بود و ما اميدواريم که اين رشد پايدار اتفاق بيفتد. در اين صورت اقتصاد ما از آن محدوديتهاي ناشي از تحريم نجات پيدا ميکند؛ حالا چه از طريق افزايش درآمدهاي نفتي و چه کاهش محدوديتهاي صادرات، يا از لحاظ دسترسي به مواد اوليه و قطعات، يا تجهيزات توليد، اينها هر کدام روي پويايي و رشد اقتصادي کشور اثرگذار است. اين رشد اقتصادي حتما عاملي براي رشد سودآوري شرکتهاي بورسي و عمده شرکتها خواهد شد و اينها تاثير خود را روي رشد پايدار و رشد شاخص خواهد گذاشت. اينها همه منوط به اين است که ما در آينده شاهد ثبات اقتصادي و سياسي باشيم. دستيابي به ثبات اقتصادي هم در واقع با توجه به ترکشها و آثار نامطلوبي که در اين چند سال، تحريمها روي اقتصاد ما گذاشته منوط به اين است که در آينده، سياستگذاريهاي اقتصادي ما سياستگذاريهاي مناسبي باشد و دولت بتواند از آن طريق، اقتصاد را روي ريل توسعه هدايت کند.