بورس به ريل روان خود بازميگردد
آرمان ملي- امير داداشي: خبر شهادت سپهبد قاسم سليماني که روز جمعه کشور را به شوک و بهت فرو برد، روز شنبه آثار رواني خود را بر اقتصاد هم نشان داد. چنانکه بهدنبال اين اقدام کينهتوزانه و نابخردانه ايالات متحده، شاخص بازار سرمايه ايران هفته جاري را با ريزش کمسابقه 16 هزار واحدي آغاز کرد. اتفاقي که به نظر ميرسد ريشه در رفتار هيجاني معاملهکنندگان دارد و نميتواند تداوم چنداني داشته باشد. در اين زمينه «آرمان ملي» گفتوگويي با بهروز خدارحمي، تحليلگر بازار سرمايه انجام داده است که در ادامه ميخوانيد.
بورس هفته جاري را با افت بيسابقه 16 هزار واحدي شاخص آغاز کرد. آيا غير از خبر ناگوار شهادت سپهبد سليماني، عامل ديگري در بازگشت شاخص بورس به کانال 360 هزار واحد تاثير داشت؟
اتفاقي که روز گذشته در بازار سرمايه رخ داد، صرفا هيجاني بود. صرف نظر از خبر ناگوار شهادت سپهبد حاج قاسم سليماني که از روز جمعه همه را به شوک فرو برد، هيچ متغير بنيادين و يا اقتصادي ديگري در تخليه 16 هزار واحدي شاخص بورس طي يک روز وجود نداشت. تصور من اين است که روز جمعه که بازار تعطيل بود، عملا تحليلگران بورس، فرصتي نداشتند تا با تحليلهاي خود براي منفي و مثبتشدن سهام شرکتهاي مختلف بايد و نبايد تعيين کنند. بر اين اساس، تحليلگران ديروز اين فرصت را پيدا کردند تا قضاوت خود از بازار را در اختيار سرمايهگذاران بگذارند. حال اوجگيري رفتارهاي هيجاني باعث شد تا يک رکورد در بازار سرمايه ثبت شود.
آيا ميتوان گزاره «شنبه سياه» را براي اين شرايط بورس عنوان کرد؟
روز گذشته بازار سرمايه به دو دليل نمره قبولي را کسب کرد و از اين پس فعالان بازار بايد با اعتماد به نفس بيشتري به خريد و فروش سهام مشغول شوند. روز جمعه عدهاي اعتقاد داشتند براي گرفتن شوک رواني بازار بهتر است که سازمان بورس در معاملات نماد يک روز وقفه بيندازد؛ خوشبختانه با تدبير مديران ارشد بورس اين پيشنهاد به اجرا گذاشته نشد. اين امر نشان ميدهد بازار سرمايه ما به آنچنان بلوغي رسيده که در بدترين شرايط پيشبيني هم سرمايهگذاران و مشارکتکنندگان بازار را از نعمت نقدشوندگي محروم نميکند. اين اولين دليلي است که ميتوان به آن اشاره کرد و اتفاق ديگر هم به بعد حمايت حقوقيها بازميگردد که ديروز يک رکورد خاصي در اين زمينه ثبت شد. يعني بهرغم اينکه شاخص بازار سرمايه با افت 16 هزار واحدي مواجه شد، اما معاملات رکودي نبودند. در اين روز تابلوي معاملات عدد نزديک به 3000 ميليارد تومان معامله را نشان ميداد. پيش از اين معمولا در زماني که بازار هيجاني ميشد، نقدشوندگي و پشتيباني آن هم به حداقل ميرسيد، اما اين بار بايد به بازار نمره قبولي داد.
آيا اکنون هيجانات بازار تخليه شده است؟
بخش عمدهاي از تخليه هيجانات ديروز اتفاق افتاد و اميد من اين است که با جمعشدن صف بازارگردانها، ديري نميپايد که بازار روي ريل روان خود قرار ميگيرد و معاملات همچون قبل شکل ميگيرد.
گروهي از کارشناسان اعتقاد دارند که بورس در کانال 360 هزار واحد اصلاح خواهد شد و بهطور خاص امروز 8000 واحد افت ميکند و از دوشنبه روي ريل بازميگردد. آيا شما هم اين تحليل را قبول داريد؟
من اعتقاد چنداني به تحليلهاي تکنيکال ندارم. اگر قرار به اصلاح بود، پيش از اين هم بعضي از سهام رشدهاي بدون پشتوانه داشتند و فرصت کافي براي اصلاح در اختيارشان بود. يعني طي روزهاي گذشته هم ميتوانست اين اتفاق رخ دهد. همزمانشدن اين تحليل با خبر ناگواري که همه را بهتزده کرده، کار درستي نيست. ارتباطدادن هيجانات بازار به اصلاح آن يا اشاره به نفسکشيدن شاخص بورس از لحاظ بنيادين اشتباه است و ارتباط علت و معلولي بين آنها ديده نميشود. زيرا اگر قرار به تنفس بود زودتر از اينها بايد اين مهم اتفاق ميافتاد. نکته مهمتر اين است که افرادي هم که به چنين گزارهاي اعتقاد دارند، حتما ميدانند که با اصلاح نمادها هم قرار نيست تمامي شاخصها قرمزرنگ شوند. در بازه اصلاحي هم سهامي که رشد کافي نداشتهاند، ميتوانند به روند رو به رشد خود ادامه دهند. بنابراين باز هم لازم به تاکيد است که اتفاق روز گذشته بازار سرمايه از هيچ دليل و منطق بنيادي و اقتصادي پيروي نميکند و حتي دليل تکنيکال هم براي آن نميتوان يافت. فقط يک رفتار هيجاني به دنبال يک خبر ناگوار بود که افراد و عموم مشارکتکنندگان به دليل اوجگيري نگرانيها فرصت ارزيابي پيدا نکردند و نتوانستند پيشبيني درستي انجام دهند که اين اتفاق چه تاثيري بر آينده بازار ميگذارد. اگر نگاهي به گذشته بيندازيم، اين دست از اتفاقات ناگوار معمولا با سرعت بسيار بالايي روي بازارهاي ارز و طلا اثر ميگذاشتند و تخليه آن مدتها به طول ميانجاميد. حال اگر به اين بازارها بهعنوان يک بازار قرينه نگاه کنيم، متوجه ميشويم که بازار ارز در همان روز تعطيل اثر گرفت و بعد از ظهر همان روز هم اصلاح شد. چنانکه در ساعاتي از صبح بهدنبال نگرانيها قيمت به بالاي 14 هزار تومان رسيد، اما فعالان بازار خيلي زود دريافتند که اين قيمتها پايدار نيستند و نميتوانند ارزي را که در اختيار دارند با اين قيمتها بفروشند. البته اين بازار عمق زيادي ندارد و از بورس انتظار ميرود که در چنين شرايطي با طمانيه بيشتري حرکت کند. بنابراين نبايد براي تحليلها امروز و فردا تعيين کرد، هر گاه که هيجانات تخليه شود، بازار به روال عادي خود بازميگردد. تا همين هفته گذشته اگر بازار با افت 5000 واحدي مواجه ميشد، تحليلگران از آن بهعنوان ريزش شديد ياد ميکردند، در حالي که افت 16 هزار واحدي معادل تخليه شاخص در سه روز است. بنابراين در همان ابتداي هفته هيجانات تخليه شد. پس از امروز در بخش قابلتوجهي از نمادها که پشتوانه و بنياد خوبي دارند، در بخش مهمي از بازار شاهد روند صعودي خواهيم بود.
پس با اين احوال نگراني خاصي درباره خروج سرمايه از بورس و سرريز آن به سمت بازارهاي دلار و ارز وجود ندارد؟
به هيچ وجه و مطلقا نبايد نسبت به اين موضوع ابراز نگراني کرد.
