تعریف شورای امنیت اقدام آمریکا را تروریستی میداند
آرمان ملي: ترور سردار سليماني در بامداد جمعه 13 دي ماه 1398 واکنشهاي بينالمللي زيادي را به دنبال داشت و افکار عمومي اين اقدام آمريکا را محکوم کردند. به همين دليل ايالات متحده ميکوشد اقدام خود را مشروع جلوه دهد و مقامات اين کشور اظهار نظرهايي در اين خصوص داشتهاند. جمهوري اسلامي ايران اما اين حمله را صددرصد تروريستي ميداند. معاون حقوقي رئيسجمهور در اين باره ميگويد: «ترور فرماندهان نظامي مقامات رسمي يک کشور مستقل عضو ملل متحد توسط دولت آمريکا، نقض آشکار موازين حقوق بينالملل است. با توجه به انجام عمليات اجرايي ترور در خاک عراق، اين اقدام نقض حاکميت ملي و تماميت ارضي عراق قلمداد ميشود و سازمان حقوقي دولت با همکاري دستگاههاي ذيربط ابعاد حقوقي اين ضايعه بزرگ را پيگيري ميکند». «آرمان ملي» در گفتوگو با دکتر مهدي ذاکريان، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بينالملل به بررسي اين موضوع پرداخته است که در ادامه ميخوانيد:
عمليات تروريستي آمريکا عليه سردار سليماني، تبعات بينالمللي براي اين کشور داشته است و ايالات متحده ميکوشد تا اقدام خود را «مشروع» بنامد. از منظر حقوق بينالملل اين اقدام آمريکا چگونه تعبير ميشود؟
اين اقدام حتما تروريستي تلقي ميگردد. در شوراي امنيت سازمان ملل متحد قطعنامهاي به نام «قطعنامه 2004» وجود دارد. در اين قطعنامه مفهوم تروريسم تعريف شده است. مطابق با تعريف تروريسم در اين قطعنامه، اقدام به ايجاد رعب وحشت در يک کشور ديگر يا در يک سازمان بينالمللي، يا وادار کردن يک کشور يا يک سازمان بينالمللي به انجام يا ترک فعلي تروريسم خوانده ميشود. عملي که آمريکاييها انجام دادند، تمام شرايط لازم براي استفاده از واژه «تروريسم» درباره آن را دارد؛ چرا که اولا آنها با قصد به شهادت رساندن سردار سليماني حمله را انجام دادند، ثانياً اين حمله عليه يک شهروند صورت گرفته و طي نبرد به سردار سليماني حملهور نشدهاند. در آن لحظه سردار سليماني در حال عمليات نظامي نبوده و به عنوان يک شهروند عادي تلقي ميشود. ايشان به دعوت دولت ثالث براي مشاوره نظامي به عراق سفر کرده بود و آمريکاييها با نيت به شهادت رساندن به او حملهور شدند تا در دل دولتمردان ايران براي انجام يک اقدام يا ترک يک فعاليت، رعب و وحشت ايجاد کنند. اين اقدام آمريکا در ترور سردار سليماني، خط به خط هماني است که در قطعنامه 2004 شوراي امنيت سازمان ملل متحد در تعريف تروريسم آمده است. بنا بر همان قطعنامه دولت آمريکا به هيچ وجه حق نداشت اين کار را انجام دهد و کاري که آمريکاييها انجام دادند مجرمانه تلقي ميشود.
چرا آمريکا به رغم غير قانوني بودن اين مسأله، ترجيح داد اين عمل را که نوعي تروريسم دولتي است، انجام دهد؟
آمريکاييها بارها مرتکب عملياتهاي تروريستي شدند و افراد زيادي را کشتهاند. آنها براي مشروعيت بخشيدن به اقدام خود ميخواهند ترور ناجوانمردانه سردار سليماني را با کشته شدن امثال ابوبکر بغدادي يا بنلادن مقايسه کنند. مسأله اين است که برخي از اين کشته شدگان نظير البغدادي يا بنلادن رسماً و بر اساس نظر مجامع بينالمللي جرمشان اثبات شده بوده و از نظر سازمانهاي بينالمللي تروريست تلقي ميشدند اما سردار سليماني نه در دادگاهي بينالمللي و نه در سازمان ملل اينگونه خوانده نميشد. اينکه خود آمريکاييها تصميم بگيرند کسي را تروريست بخوانند و بعد هم او را ترور کنند، مشروعيت قانوني و اخلاقي ندارد. سردار سليماني عمليات مستشاري نظامي انجام ميداد اما به گواه سران منطقه اين عملياتها براي مبارزه با گروه تروريستي داعش بوده است. او جان بسياري از شهروندان آمريکايي، شهروندان عراقي، شهروندان اروپايي و سربازان ناتو را نجات داده و قضيه با آنچه آمريکا روايت ميکند، در تضاد است.
مايک پمپئو در تماس با وزراي خارجه ديگر کشورها تلاش کرده که اقدام تروريستي ارتش ايالات متحده را مشروع جلوه دهد. به نظر شما اين اقدامات تا چه اندازه ميتواند در موضعگيري کشورها تأثيرگذار باشد؟
ما نبايد انتظار داشته باشيم که واکنش کشورهاي ديگر اخلاقي يا حقوقي باشد. واکنش آنها متکي بر حفظ وضع موجود است. آنها خواهان ثبات و عدم آغاز جنگ هستند. آنها در واکنشهاي خود احتمالاً جملاتي در راستاي جلب رضايت آمريکا و جملاتي در راستاي آرام کردن ايران به کار خواهند برد. البته اين به آن معني نيست که کشورهاي ديگر عمل آمريکا را «تروريستي» ندانند يا اقدام آمريکا را تأييد کنند. بلکه از آنجايي که به دنبال پيشگيري از يک درگيري محتمل هستند، اينگونه موضعگيري خواهند کرد. در مورد آقاي پمپئو نيز ما از مکالمه ميان او و وزراي خارجه ديگر کشورها آگاه نيستيم اما قطعاً بسياري از کشورها عمل ترامپ را نکوهش خواهند کرد چرا که نتيجه اين امر قطعا ناامني منطقه است.
فکر ميکنيد دبيرکل سازمان ملل که آقاي ظريف در نامهاي ايشان را خطاب قرار داده و شوراي امنيت اين سازمان چه واکنشي به اين ترور داشته باشند؟
دبيرکل سازمان ملل شخصاً امکان قضاوت را ندارد. او ميتواند گروهي را براي بررسي مسأله تعيين کند يا مطابق ماده 91 در شرايط خاصي خود گزارشي به شوراي امنيت سازمان ملل ارجاع دهد تا توجه را به موضوع صلح و امنيت جهاني جلب کند. موضوع ديگري که ميتواند رخ دهد اين است که شوراي امنيت مسأله را بررسي کند. ايران بايد درخواست دهد که درخواست داده و بعد يک عضو شوراي امنيت را در دستور جلسه قرار دهد. اينکه انتظار داشته باشيم نتيجه محکوميت آمريکا باشد، بعيد است. اين شورا رکن سياسي سازمان ملل است و رکني حقوقي و قضايي نيست. بر مبناي نظم جهاني تصميم ميگيرد و معمولا در اين جور موارد سعي ميکنند همانطور که پيشتر عنوان شد، نظم موجود را حفظ کنند.
به نظر شما پاسخ ايران به اين ترور چه خواهد بود؟
عمليات آمريکا تروريستي بوده و اگر ايران اقدامي را متقابلا انجام دهد همانطور که از سوي مسئولان ما عنوان شده مستدل، منطقي و نظامي خواهد بود. آمريکا بايد منتظر پاسخ محکمي از سوي ايران باشد و اين حق ايران است. آنها يکي از مسئولان ايران را در خاک کشوري ثالث ترور کردهاند. حق ايران براي پاسخ به چنين عملي محفوظ است.
