ترور؛ دیوار بتنی مقابل دیپلماسی
توئيت دونالد ترامپ مبني بر اينکه «ايرانيان در هيچ جنگي پيروز نشدهاند و در هيچ مذاکرهاي شکست نخوردهاند»، در کنار ارسال پيام محرمانه از طريق وزارت خارجه سوئيس به ايران، گمانهزنيها پيرامون احتمال پيشنهاد مذاکره از سوي ترامپ پس از ترور شهيدسپهبد قاسم سليماني را افزايش داده است. اين توئيت که اتفاقا توئيتي قديمي بوده و از سوي رئيسجمهور آمريکا مجدداً تکرار شده، حدود هشت ماه پيش با همين جملهبندي نوشته شده بود و پيشنهاد او مبني بر مذاکره حتي در شرايطي که سردار سليماني ترور نشده بود نيز جدي گرفته نشد. از سوي ديگر، توئيتهاي رئيسجمهور آمريکا از زمان انتشار خبر ترور مصرف داخلي داشته و براي اقناع افکار عمومي اين کشور نوشته شده است؛ چرا که از سوي مقامات دولت باراک اوباما، قريب به اتفاق دموکراتهاي کنگره و تعداد زيادي از انديشمندان آمريکايي اقدام ارتش آمريکا به جنگافروزي تشبيه شده بود و افکار عمومي در اين کشور نگران آغاز جنگي جديد بودند. به همين دليل ترامپ براي کاهش نگرانيها توئيت قديمي خود را بازنشر کرد تا اعلام کند تقاضا براي مذاکره از سوي آمريکا هنوز مطرح است. اين ادعا جز مصرف داخلي کاربردي ندارد، زيرا کمتر کسي ميتواند تصور کند که آمريکاييها بالاترين مقام نظامي ايران و مسئول بخش خارجي نيروهاي مسلح ايران را ترور کردهاند و بعد جمهوري اسلامي بپذيرد پاي ميز مذاکره بنشيند. چند ماه قبل که اولين بار اين توئيت مطرح شده بود، نه شهادت سردار سليماني اتفاق افتاده بود و نه مردم ايران تا اين اندازه از آمريکا خشمگين بودند، با اين حال درخواست دولتآمريکا جدي گرفته نشد و طبيعي است امروز که هم بحث ترامپ مطرح است و هم افکار عمومي ايران تا اين اندازه حساس شدهاند، مذاکرهاي شکل نگيرد. امروز بيش از آنکه مسأله مذاکره يا حل و فصل تخاصم با آمريکا مطرح باشد، سؤال اين است که واکنش ايران به اين اتفاق چه خواهد بود. جزئياتي از پيام محرمانه سوئيس نيز تاکنون منتشر نشده، اما بايد تصريح کرد که هر پيامي از جانب آمريکا، الزاماً صلحطلبانه نيست. زماني که چنين لطمه سنگيني به ايران زده شده، ميتوان تأکيد کرد که خوشبينترين جريانهاي سياسي يعني مدافعان رابطه با آمريکا نيز در اين شرايط زمينه طرح مسأله مذاکره را مناسب نميدانند. درهاي ديپلماسي از مدتها پيش بسته شده و اگر قرار بود ديپلماسي حلّال مسائل تهران و واشنگتن باشد، زماني که رئيسجمهور ايران به نيويورک سفر کرده بود و آقاي ترامپ و آقايروحاني در يک ساختمان و در فاصله چندمتري يک ديگر قرار داشتند، نتيجه ميداد. اکنون اقدام تروريستي آمريکا و شهادت فرمانده ارشد نظامي ايران به مثابه ديواري بتني در برابر ديپلماسي قرار گرفته است و نميتوان اميدي به تغيير فضا در کوتاهمدت يا حتي ميانمدت داشت.
