دانـسـتـنـی ها

ضرورت تجویز قطره ویتامین A و D برای کودکان
تجویز قطره ویتامین A و D به نوزادان از ۱۵ روزگی بدو تولد تا دو سالگی ضروری است. مدیر موسسه سلامت عمومی و تغذیه کشور با بیان این مطلب افزود: همچنین این روزها که چاقی مساله روز است و از اثر چربی‌های اشباع شده بر بیماری‌های قلبی صحبت می‌شود، ممکن است عده‌ای مصرف روغن را بیش از حد کاهش دهند، اما توجه به تغذیه نوزادان و کودکان و مصرف این چربی‌ها برای آنان که مراحل رشد را می‌گذرانند، ضروری است.ربابه شیخ‌الاسلام اظهارداشت: در یک تغذیه مناسب و متعادل، می‌توانیم ۳۰ درصد از کل نیاز انرژی خود را از چربی‌ها دریافت کنیم و نوزادان حتی تا ۶۰ درصد انرژی خود را می‌توانند از چربی‌ بگیرند، چون در این سنین سلول‌های مغزی در حال رشد هستند و غلاف تمام رشته‌ای عصبی نیاز به چربی دارد.مدیر موسسه تغذیه و سلامت عمومی کشور با بیان اینکه شیر مادر چربی مورد نیاز نوزاد را تا 6 ماهگی به‌طور کامل تامین می‌کند، ادامه داد: توصیه‌های مهم در تغذیه نوزاد استفاده از شیرمادر از بدو تولد و تغذیه انحصاری وی تا 6 ماهگی است، یعنی تا 6 ماه کودک به هیچ غذای دیگری احتیاج ندارد حتی آب احتیاج ندارد و کلیه نیاز خود را می‌تواند از شیر مادر به‌دست آورد، البته نوع چربی‌های موجود در شیر مادر به نوع تغذیه مادر بستگی دارد و اگر مادر در نوع چربی که مصرف می‌کند نکات لازم را رعایت و کمتر از چربی‌های اشباع شده استفاده کند و روغن‌های جامد را کنار بگذارد، فرمول شیر او متناسب‌تر می‌شود.شیخ‌الاسلام افزود: کودک بعد از ۶ماهگی غذای کمکی از جمله شیر دریافت می‌کند، اما شیر به‌تنهایی برای تغذیه کافی نیست ولی باز توصیه مهم این است که تا یک‌سالگی در هر وعده غذایی اول مادر به او شیر بدهد و بعد غذای کمکی، چون غذای کمکی هر چه باشد نمی‌تواند بهتر از شیر مادر باشد. به گفته وی، کودک بعد از یک‌سالگی بیشتر غذا می‌خورد و تا پایان ۲ سالگی هم از شیر مادر تغذیه می‌شود، اما نگاه به غذای کودکی که به‌شدت در حال رشد است اهمیت ویژه دارد، علاوه بر رشد سریع، جنب‌وجوش بچه‌ها و تحرک زیادی که دارند نیاز آنها را به مواد دارای انرژی زیادتر می‌کند، برای همین اگر کودک وزن مناسب قد خود را ندارد نباید هیچ‌گونه محدودیتی در مورد مصرف غذا و چربی داشته باشد.شیخ‌الاسلام کارت پایش رشد را ابزار مناسبی دانست که پزشک و مادر کودک را به آسانی از چگونگی تغذیه کودک آگاه می‌کند، زیرا به گفته وی دوران کودکی دوران بسیار مهمی است و ۶۰ درصد رشد مغزی کودک تا ۶ سالگی صورت می‌گیرد.وی تاکید کرد: روش تغذیه کودک و نوع غذاهایی که برای او انتخاب می‌کنیم نیز از اهمیت ویژه برخوردار است چون ذائقه او در همین دوران شکل می‌گیرد، اگر کودک براساس کارت پایش رشد چاق است باید بدانیم که بازی‌های کودکانه او را به‌جای نشستن پای تلویزیون و کارتون دیدن به بازی‌هایی پرتحرک تغییر دهیم.شیخ‌الاسلام افزود: تنوع و تعادل در تغذیه کودکان فراموش نشود و باید ذائقه آنها از ابتدا با انواع سبزی‌ها، سیفی‌ها و میوه‌ها آشنا شود، مصرف سبزی و میوه تازه، ریزمغذی‌های مهمی را به بدن کودک می‌رساند و سیستم ایمنی او را تقویت می‌کند.

تاثیر ویروس HIV بر عملکرد مغز کودکان
مطالعات نشان می‌دهد ویروس HIV موجب اختلال در رشد عصبی شده و بر نحوه یادگیری، استدلال و عملکرد مغز کودک تاثیر می‌گذارد. در حال حاضر اکثریت زیادی از کودکان صحرای آفریقا مبتلا به ویروس HIV هستند. در حالیکه درمان ضدویروسی فوری موسوم به ART تضمین می‌کند که کودکان قرارگرفته در معرض HIV کمتر با نتایج مرگبار روبه‌رو می‌شوند، اما مطالعات نشان می‌دهد این ویروس همچنان می‌تواند بر مغز آنها تاثیر گذارد. در این مطالعه، محققان دانشگاه ایالتی میشیگان عملکرد عصبی - روانشناختی سه گروه از کودکان ۵ تا ۱۱ ساله را بررسی کردند: کودکانی که قبل از تولد مبتلا به HIV شده و تحت درمان با ART بودند، آنهایی که در معرض ویروس HIV بودند اما HIV منفی بودند؛ و آنهایی که هیچوقت در معرض HIV قرار نگرفته بودند. محققان متوجه شدند کودکان مبتلا به ویروس HIV حتی با وجود انجام درمان‌های اولیه و مراقبت‌های خوب پزشکی، با چالش‌های جدی عصبی - شناختی مواجه بودند. «مایکل بویوین»، سرپرست تیم تحقیق، در این باره می‌گوید: «ما دریافتیم کودکان مبتلا به ویروس HIV در زمینه برنامه‌ریزی و فکرکردن با مشکلاتی روبه‌رو هستند که تفاوت‌شان در این زمینه با سایر کودکان به مرور زمان افزایش می‌یابد چراکه این مهارت‌ها در کودکان عادی در طی سال‌های مدرسه رشد می‌کند.» محققان عنوان می‌کنند احتمالا انجام اقدامات درمانی بلافاصله از ۶ ماهگی این گروه از کودکان کافی نیست و فقط به زنده و سالم‌تر ماندن آنها در مقایسه با کودکان بیماری که تحت درمان قرار نگرفته‌اند، کمک می‌کند. از این‌رو محققان بر انجام اقدامات درمانی زودتر به‌منظور بهبود نتایج بلندمدت عصبی شناختی تاکید دارند.

مکمل‌های دارویی حاوی کلسیم
نایب‌رئیس انجمن داروسازان ایران گفت: رژیم غذایی غنی از لبنیات بهترین راه برای به‌دست آوردن کلسیم مورد نیاز بدن است، اما برای برخی افراد مصرف مکمل‌های کلسیم می‌تواند گزینه مناسبی باشد. سیدعلی فاطمی درباره مکمل‌های دارویی اظهارکرد: اهمیت کلسیم برای سلامتی، به‌ویژه سلامت دندان و استخوان‌ها بر کسی پوشیده نیست. اگرچه رژیم غذایی مناسب (غنی از لبنیات) بهترین راه برای به‌دست آوردن کلسیم مورد نیاز بدن است، اما در صورت ناکافی بودن کلسیم در رژیم غذایی، مصرف مکمل‌های کلسیم می‌تواند گزینه مناسبی باشد.وی افزود: بعضی افراد به‌دلیل ابتلا به بیماری زمینه‌ای خاص، ممکن است ناچار باشند تا مقدار دقیقی از کلسیم را دریافت کنند که این کار تنها با مصرف لبنیات یا غذاهای حاوی کلسیم امکان‌پذیر نیست و حتما باید مکمل‌های حاوی مقدار مشخصی از کلسیم را به شکل قرص یا کپسول مصرف کنند. فاطمی بیان کرد: افرادی که رژیم‌های غذایی خاص را دنبال می‌کنند (مانند رژیم وگان)، کسانی که به‌دلیل عدم تحمل لاکتوز، مصرف فرآورده‌های لبنی خود را محدود کرده‌اند، کسانی که مقادیر زیادی پروتئین یا سدیم مصرف می‌کنند (این باعث می‌شود تا بدن مقدار بیشتری کلسیم دفع کند)، افرادی که به پوکی‌استخوان مبتلا هستند، بیمارانی که در حال درمان طولانی مدت با کورتیکواستروئیدها (کورتون‌ها) هستند کسانی هستند که باید حتما از مکمل‌های دارویی حاوی کلسیم استفاده کنند. او در پایان گفت: مصرف مکمل‌های دارویی حاوی کلسیم برای مبتلایان به بیماری‌های روده‌ای خاص که توانایی جذب کلسیم آنها کاهش پیدا می‌کند (مانند بیماری التهابی روده یا سلیاک) مناسب است.