عدمهمخوانی سهمیههای بنزینی با معیارهای کارشناسی
آرمانملی- زینب مختاری: افزایش قیمت بنزین از آبانماه امسال، فشار اقتصادی بر خانوارها را افزایش داد. دولت نیز در راستای ثبات قیمت حملونقل، اقدام به تخصیص سهمیههایی به ناوگانهای تاکسی، وانتبار و مواردی از این دست کرد. اما درخواست برای تخصیص سهمیه همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، دونرخیشدن بنزین نیز از منظر کارشناسان اقتصادی میتواند روزنهای برای ایجاد فساد باشد. اکنون نمایندگان مجلس درصدد هستند این موارد را در لایحه بودجه 99، تعدیل کنند. «آرمانملی» در همین باره با رضا پدیدار- رئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران- گفتوگو کرده است که در ادامه میخوانید.
یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه اظهار کرده که مجلس تلاش میکند در بودجه سال آینده بنزین را تکنرخی کرده و قیمتی میانه 1700 تا 2000 تومان برای آن در نظر بگیرد؛ آیا در صورت تصویب مجلس، دولت این نرخ را خواهد پذیرفت؟
اختیار دولت که در دست نمایندگان مجلس است و دولت در حقیقت فقط کار کارشناسی را انجام میدهد. اما در این زمینه با توجه به اینکه مطالعاتی قبلا در بخشهای مختلف انجام شده بود و نتایج آنها نیز به دولت رفت اما نهایتا منجر به تصمیم سران سه قوه شد، الآن دیگر اظهار نظر کردن بیمورد است؛ مثلا خود ما در کمیسیون انرژی مطالعه کرده بودیم و در بخشهای دیگری نیز این مطالعات صورت گرفته بود. حالا هم فرض کنید چنین اظهار نظری انجام شده است؛ مطالعاتی هم که ما انجام داده بودیم، اما در نهایت گفتند مصلحت این بوده است که روسای سه قوه تصمیم بگیرند و قیمت بنزین را یک شبه تغییر بدهند و سهمیهبندی کنند. این است که واقعا من خودم از اظهار نظر عاجزم. در حال حاضر چنین پیشنهادی جایگاه منطقی ندارد. اگر قرار است کار کارشناسی انجام بگیرد باید برود در بدنه کارشناسی، مطالعات اقتصادی شود، به سازمان برنامه و بودجه برود و این سازمان آن را در دولت مطرح کند و بعد دولت مصوبه خود را در اختیار مجلس بگذارد و بعد مجلس آن را تصویب کند و در آخر هم به مرحله اجرا در بیاید.
این نماینده مجلس تصریح کرده است که نمایندگان در این باره کار کارشناسی انجام دادند و بر این اساس، بنزین 2000 تومانی میتواند درآمدهای دولت را هم پوشش دهد. این رقم چقدر با کارشناسیهای شما تطابق دارد؟
اصلا هیچ تطابقی ندارد؛ ما اصلا روحمان هم خبردار نیست که چنین کاری دارد در مجلس صورت میگیرد. حداقل این بود که مجلس میخواست این کار کارشناسی را انجام دهد، به بخش خصوصی، اتاق بازرگانی، انجمنهای تخصصی و یا موارد مشابه رجوع میکرد و میپرسید که مطالعات شما چه بوده است؟ مطالعاتتان را بیاورید و با مطالعات مجلس تطبیق دهید. ولی چون این صورت نگرفته من نمیتوانم نظری اظهار کنم. من نمیدانم و اصلا قادر به پاسخگویی نیستم! چون هر کار کارشناسی که قرار باشد ابعاد اقتصاد ملی را در بر بگیرد باید از سمت پایین به سمت بالا حرکت کند اما وقتی از بالا به سمت پایین حرکت میکند، ما دیگر دستبسته هستیم. الآن هم من هیچ نظری ندارم. مجلس به تنهایی اقدامی انجام داده است. اگر مجلس آمده بود و در این کار کارشناسی که میخواست انجام دهد از نمایندگان بخش خصوصی، تعاونی، دولتی، پارلمان بخش خصوصی، اتاق بازرگانی، انجمنهای تخصصی و همه این اقشار دعوت میکردند که بیایند و مطالعات قبلی خود را بیاورند و درباره آن بحث کنند و مثلا تولیدکنندگان و صادرکنندگان را میآوردند و بررسی میکردند که چه تاثیری در اقتصاد آنها خواهد گذاشت، آن وقت من میتوانستم
بگویم نقطه نظر ما چه بود، نقطه نظر مجلس چیست و نقطه نظر دولت چه بوده است. اینها را تطبیق میدادیم و مردم مقایسه میکردند. اما وقتی هیچکدام اینها نیست من چه میتوانم بگویم.
شایعهای اخیرا در فضای مجازی منتشر شده بود مبنی بر اینکه قرار است از این هفته بنزین به صورت تکنرخی و با قیمت لیتری 1800 تومان به فروش برسد که البته به سرعت تکذیب شد. به نظر شما با توجه به اینکه بنزین به مساله ملتهبی در جامعه تبدیل شده است، این شایعات از کجا نشأت گرفته و انتشار مییابند؟
من این شایعه را نشنیده بودم. نمیدانم این گونه شایعات از کجا ساخته میشود. پنج نفر آدم یک خبری را در فضای مجازی درست میکنند و ترویج میدهند که هیچ مبنای خاصی ندارد و نمیدانیم ریشهاش از کجاست. بعد همین خبر را رسانههای ما میآیند در بوق و کرنا میکنند که چنین شایعهای در جامعه در جریان است! من چنین امری را نشنیده بودم و هیچکدام از دوستان من هم این را نگفته بودند. با یک سری از دوستان و فعالان اقتصادی هم که اخیرا نشست داشتیم هیچ کسی چنین موردی را مطرح نکرد. در نتیجه این یک شایعه کوچک بوده که چهار نفر دور هم نشستهاند و چیزی گفتهاند.
ارزیابی شما از درخواستهای جدید برای تخصیص سهمیه بنزین در مواردی مانند سفر یا آموزشگاههای رانندگی چیست؟
قرار نیست سهمیه جدیدی بدهند و اصلا صحبت سهمیه هم به هیچ عنوان نه در دولت و نه در مجلس، مطرح نیست. تنها موردی که اقدام شد همان تاکسیهای اینترنتی بود که گفتند به آنها سهمیه بدهیم. اما هیچ مورد دیگری را من نشنیدهام و تخصیص چنین سهمیههایی صحت ندارد و من هم آن را تایید نمیکنم.
به نظر شما در صورت فراگیرشدن سهمیههای بنزینی در بخشهای مختلف، اثربخشی سیاست اخیر دولت برای کاهش مصرف سوخت از بین نخواهد رفت؟ آیا دولت چنین سهمیههایی را میپذیرد؟
نه؛ شرایط دولت بدتر از آن است که بخواهد شروع کند به سهمیه دادن و من هم به دادن سهمیه خوشبین نیستم. شخصا هیچگونه روزنهای را در این رابطه نمیبینم. چون اصولا مبنای کارشناسی ابتدایی تخصیص سهمیهها اشتباه بوده است، پس هر تصمیم دیگری هم بعد از این بگیرند اشتباه اندر اشتباه است. به نظر من سهمیهها با معیارهای کارشناسی نمیخواند. بعد از این هم هر کاری کنند همان اشتباه اندر اشتباه خواهد بود. مگر اینکه این را به صورت جامع نگاه کنند. یعنی وقتی که میآیند سهمیه را بر اساس قیمت پایه تعیین میکنند آن را به یک مدل تبدیل کنند و بگویند مثلا بر اساس حجم موتور، موتور درونسوز، چندوجهی، چند بعدی و این مسائل که به هر ترتیب یک فرمول داشته باشد. حالا بدون برنامه بگویند از این کم کنیم و به آن اضافه کنیم از همان مواردیست که به صورت موردی دارد در فضای مجازی انتشار پیدا میکند. در جلساتی که ما شرکت میکنیم حرفی از این مسائل نیست.
