مشکل تکراری و کلاف سردرگم آلودگی هوا

همه مي‌دانند که 60درصد از آلودگي‌هاي شهرها از جمله تهران متعلق به وسايل نقليه و 30 درصد متعلق به موتورسيکلت‌هايي با سيستم کاربراتوري بسيار آلوده‌کننده است. تعداد اين موتورها در سال‌هاي اخير افزايش يافته است، آنها به سبب سوخت ناقص و مصرف بالاي سوخت نقش بسيار عمده‌اي در آلودگي شهر تهران دارند. 40 درصد از آلودگي تهران نيز به دليل مصارف گاز‌خانگي و روانه‌شدن آلودگي از اطراف شهر و استان البرز است، زيرا باد غالب در استان تهران بادي از سوي شمال‌غرب و استان البرز است. عامل اصلي آلودگي‌هوا در تمام شهرهاي ايران خودروها هستند و در حدود پنج سال است که 10کلانشهر ايران همانند شهر تهران از مشکلات آلودگي‌هوا رنج مي‌برند. به عنوان مثال در شهرهاي مشهد و اراک مانند تهران شاهد آلودگي‌هوا نبوديم، اما اکنون اين شهرها نيز وارد فهرست آلوده‌ترين شهرهاي ايران شدند. دليل گسترش ميزان آلودگي در کشور افزايش بي‌رويه تعداد خودرو است. بسياري از خودروهاي ترددکننده در سطح شهرها ساخت داخل هستند، سيستم احتراق استاندارد ندارند و موجب آلودگي هوا مي‌شوند. از سوي ديگر موتور اين خودروها نيز ميزان حرارت ‌هواي شهرها را بالا برده و آلودگي و گرماي مضاعف ايجاد کرده‌اند. افزايش گرما سبب افزايش تاثير آلاينده‌ها مانند مونوکسيد‌کربن يا گازهاي ازتي مي‌شود. بنابراين تردد خودروهاي غيراستاندارد يک معضل همگاني در تمام شهرهاي ايران به ويژه شهرهاي بزرگ است. دست‌هاي پشت‌پرده از اقتصاد سوءاستفاده مي‌کنند و اين عامل مهم آلودگي‌هوا در کلانشهرهاست. آنها اجازه تحول در صنعت خودرو و برداشتن عوارض‌خودرو را نمي‌دهند. مديران دولتي خود در توليد ‌داخلي به صورت مستقيم يا غيرمستقيم دخيل هستند و بنابراين در راستاي رفع معضل خودروها اقدامي نمي‌کنند. از ارائه برنامه جامع کاهش آلودگي هواي تهران 15 سال گذشته است، براساس اين طرح خودروهاي فرسوده بايد با نو جايگزين شوند. در حال‌حاضر خودروهاي صفر کيلومتر داخلي از استاندارد‌هاي لازم برخوردار نيستند و ميزان بالايي آلودگي توليد مي‌کنند. بنابراين تبديل خودروهاي‌فرسوده به جديد دردي از مشکل آلودگي‌شهرها دوا نمي‌کند. را‌ه‌حل واردات خودروهاي باکيفيت و ارزان به کشور و لغو کامل عوارض‌ورود خودروها توسط دولت است. متاسفانه عوارض‌خودرو سال‌هاست محل سوداندوزي شده است، اما اکنون نياز است دولت در يک طرح ضربتي پنج‌ساله به مردم خودرو خارجي ارزان و با کيفيت بدهد. ضرورتا اين کار به منزله واردات نيست و مي‌توان اين خودروها را در کارخانه‌هاي‌داخلي مونتاژ کرد و با قيمت کم و مناسب يا وام خريد خودرو به مردم فروخت. با اين تدبير مي‌توان ظرف پنج سال تمام خودروهاي‌فرسوده و همزمان اتوبوس‌ها و کاميون‌هاي فرسوده را جايگزين کرد. متاسفانه اکنون عوارض واردات خودروهاي هيبريدي 10 برابر شده‌ و از ساخت خودروهاي برقي نيز اصلا حمايت نمي‌‌شود. اين در صورتي است که دولت برحسب سي‌سي مصرف يا قدرت موتور مي‌تواند بسياري از موتورسيکلت‌ها را الزام به استفاده از برق به عنوان سوخت کند. علاوه بر اين سيستم سرويس ادارات را نيز مي‌توان مجددا فعال کرد. در هنگام اجراي سيستم سرويس ادارات هر اتوبوس حداقل 40 نفر از کارمندان ادارات را به محل کار مي‌رساند، اما اکنون اين 40 نفر با خودروهاي‌شخصي و به صورت جداگانه به اداره مي‌روند. همزمان با اين اقدامات کاهش مصرف سوخت منازل و دوجداره کردن پنجره‌هاي منازل از جمله اقدامات ضربتي است که دولت مسئول انجام آن به منظور کاهش معضل کنوني آلودگي‌هواست. اگر هزينه‌هاي غيرضروري را کنار بگذاريم با منابع مالي فعلي در دسترس مي‌توان اقدامات مهمي را انجام داد. بنابراين نبود منابع مالي مشکل نيست بلکه مشکل اصلي مديران و تصميمات اجرا شده آنها در جامعه است و تا هنگامي که تصميم گيرندگان خود در توليد خودروها‌ي ايراني نقش اساسي دارند هيچگاه اين تصميم عملي نخواهد شد.