چرا سعودی برآشفته است؟

روز پنجشنبه مالزي ميزبان يک اجلاس مهم با حضور کشورهاي اسلامي بود که برگزاري اين اجلاس با انتقاد و نارضايتي عربستان سعودي همراه بود؛ چراکه رياض برگزاري اين اجلاس را کاري موازي و خطري براي رهبري خود در کنفرانس اسلامي مي‌داند. به‌خصوص اينکه ابتکار ماهاتيرمحمد نخست وزير مالزي براي برگزاري اجلاس کوالالامپور با استقبال ويژه قطر و ترکيه برگزار شده است. دو کشوري که در حال حاضر روابط خوبي با عربستان سعودي ندارند و به نوعي جزء رقباي رياض به شمار مي‌روند. يکي ديگر از اتفاقات جنجالي در همين راستا حضور نيافتن عمران خان در اجلاس کوالالامپور بود که عربستان با فشارهايش مانع حضور نخست وزير پاکستان در اين اجلاس شد. پاکستان کشوري است که به کمک‌هاي مالي نياز دارد و با توجه به جمعيت کارگري که در عربستان و هم در کشورهاي حاشيه خليج فارس مانند امارات، کويت و بحرين دارد مجبور شد تا با فشارهاي عربستان از حضور در اين اجلاس خودداري کند، چراکه درآمد ارزي پاکستان وابسته به اين کارگراني است که در کشورهاي مختلف مشغول به کار هستند. بنابراين نيازمندي به درآمدهاي ارزي براي پاکستان يک مساله حياتي در جهت اداره امور کشور به شمار مي‌رود و به راحتي نمي‌تواند از آن چشم پوشي کند. در همين رابطه اردوغان نيز به مساله تهديدکردن پاکستان توسط عربستان سعودي اشاره کرد و اظهار داشت که رياض، اسلام‌آباد را تهديد کرده بود اگر در نشست مالزي شرکت کند، 4‌ميليون کارگر پاکستاني را اخراج خواهد کرد. موضوع خارج کردن دارايي‌هاي عربستان از بازار و بانک مرکزي پاکستان از ديگر مواردي بود که رئيس‌جمهور ترکيه بدان اشاره کرد، اما تهديدهاي عربستان تنها عليه پاکستان نبود چراکه طبق خبرها عربستان براي عدم برگزاري اين نشست فشارهايي را بر ماهاتير محمد وارد کرده بود. در دوره نجيب رزاق نخست وزير قبلي مالزي او همواره خواستار روابط نزديک با عربستان بود که وي را متوجه انتقادهايي مي‌کرد و حتي متهم به دريافت پول از رياض نيز مي‌شد که در حال حاضر نيز به اتهام فسادهاي گسترده تحت محاکمه قرار دارد. از زمان روي کار آمدن ماهاتير محمد وي سعي کرد تا سطح روابط خود با رياض را مانند دوره قبل ادامه ندهد و مقداري فاصله بگيرد. اين موضوع سبب شد تا عربستان نيز ناراضي شود و از کيفيت روابط دو کشور کاسته شود به اين دليل که رياض همانند دوران تصدي نخست وزير قبلي نتوانست از امتيازهايي که قادر بود به‌دست آورد برخوردار شود. يکي ديگر از سناريوهايي که سعودي‌ها درباره اجلاس کوالالامپور آن را محتمل مي‌دانند تحرکات ترکيه براي راه‌اندازي يک نهاد موازي است که چنين موضوعي براي رياض به هيچ‌وجه خوشايند نيست، البته تشکيل نهاد جديد چندان محتمل نيست، چراکه از ديرباز چنين مساله‌اي مطرح بوده و آنچه که بيشتر کشورهايي چون ايران، ترکيه، پاکستان و مالزي را تحت تاثير قرار داده سلطه عربستان سعودي بر سازماني چون همکاري اسلامي است چون اين 4 کشور قادر نيستند منافع خود را در اين سازمان به رهبري عربستان به پيش ببرند و چنين شرايطي در منطقه موجب تشديد تنش‌ها بين ايران و عربستان، قطر و عربستان، ترکيه و عربستان و غيره شده است. يکي از مواردي که مي‌تواند موجب همگرايي کشورهاي مسلمان شود پيشنهادي بود که رئيس‌جمهور اسلامي ايران در ميزگرد اولويت‌هاي توسعه و چالش‌ها در اجلاس کوالالامپور مطرح کرد که آن بنيانگذاري رمزارزها بين کشورهاي اسلامي بود که نخست وزير مالزي نيز به‌دنبال تحقق آن بود. پيشنهاد ديگر در راستاي حمايت از نوآوري و توسعه در فناوري‌هاي نوين با ايجاد صندوق سرمايه‌گذاري مشترک خطرپذير بود که متاسفانه بعيد به‌نظر مي‌رسد که کشورهاي اسلامي ظرفيت تحقق چنين اهدافي را داشته باشند. مالزي نيز که خود يکي از طرفداران اين طرح به شمار مي‌رود بيشتر در گفتار به آن علاقه‌مندي نشان داده و به‌دليل منافع اقتصادي، طرف‌هاي اصلي تجاري خود يعني آمريکا، چين، ژاپن و غيره را در اولويت قرار داده است.