یخ بی‌تحرکی در قبال کولبران کی آب می‌شود؟

چند سالي مي‌شود که با آغاز فصل سرما، کوه‌هاي غرب کشور آبستن حوادثي تلخ براي مرزنشينان و به دنبال آن تمام مردم ايران است و هر چند وقت يک بار خبري مبني بر مرگ يک انسان در مسيرهاي صعب‌العبور کوهستاني مخابره مي‌شود. دليل؛ کولبري! مرگ يک انسان به هر نحوي که باشد ضايعه‌اي تلخ به حساب مي‌آيد. جان انسان به خودي خود ارزش بالايي دارد و خداوند هم در قرآن از گرامي بودن ابناء آدم سخن گفته است. وَ لَقَد کَرَّمنا بَني‌آدَم؛ ما بني‌آدم را گرامي داشتيم. (اسرا-70). حال اينکه جان يک نوجوان 14 ساله گرفته شود خود حديثي تلخ براي سوگواري خواهد بود و اگر دليل اين اتفاق، کولبري از سر نياز باشد و يخ زدن در ميان برف و سرماي کوهستان باشد که ديگر اگر کسي از اين غصه بميرد رواست. به گزارش ايسنا: چهارشنبه 27 آذر بود که محمدباقر محمدي رئيس جمعيت هلال احمر استان کردستان اعلام کرد که به دنبال برف و کولاک در مسير گردنه ته‌ته اورامان، سه نفر از کولبران گرفتار سقوط بهمن شده‌اند که دو نفر از آنها جان خود را از دست داده و يک نوجوان 14 ساله نيز مفقود شده است.

يخ بي‌تحرکي در قبال کولبران

محمدي همچنين اظهار کرد: از صبح روز سه‌شنبه 26 آذر عمليات امداد براي نجات جان سه نفر گرفتار در برف و کولاک در گردنه ته‌ته شروع شد که طي آن دو نفر از اين افراد توسط امدادگران هلال‌احمر پيدا شدند. متاسفانه يک نفر از حادثه‌ديدگان که مرد و 17ساله بوده است، هنگام جابه‌جايي و انتقال به پايين جان خود را از دست داد و يک نفر ديگر هم که مرد و 35 ساله است تحويل بيمارستان سروآباد شد. همان وقت رئيس جمعيت هلال‌احمر استان کردستان تاکيد کرده بود که: عمليات نجات براي جان يک نوجوان 14 ساله که مفقود شده است به طور جدي ادامه دارد. اميدواري براي زنده يافتن فرهاد 14 ساله ثمري نداشت و سرانجام جسد بي‌جان و يخ‌زده اين نوجوان پيدا شد. با مخابره خبر درگذشت اين کولبر 14 ساله و عکسي از او که مشت گره‌شده‌اش هنوز باز نشده بود موجي از ناراحتي و درد را براي بسياري از مردم ايجاد کرد و شبکه‌هاي اجتماعي و رسانه‌ها پر شدند از اين عکس و خبر تاثربرانگيز. مرگي ديگر به خاطر کولبري و آن هم براي انتقال کفش و تلويزيون! در سال‌هاي گذشته با شليک‌هايي که مرزبانان براي مبارزه با قاچاق و يا از ترس حضور اشرار انجام مي‌دادند برخي کولبران کشته مي‌شدند. موضوعي که با تذکر رهبر انقلاب اسلامي تقريبا متوقف شد و مدت‌هاست خبري از مرگ کولبران با گلوله شنيده نمي‌شود. حضرت آيت‌ا... خامنه‌اي رهبر انقلاب اسلامي روز 8 ارديبهشت 98 در ديدار با کارگران درباره مبارزه با قاچاق کالا فرمودند: «مراد من از قاچاق، فلان کوله‌بر ضعيف نيست که به آن طرف [مرز] مي‌رود و چيزي برمي‌دارد و با کول خود به اين طرف [مرز] مي‌آورد. اينها که چيزي نيست. اينها اهميتي ندارد و با آن مبارزه هم نشود اشکالي ندارد. من قاچاق‌هاي سازمان يافته بزرگ را مي‌گويم. [اينکه] ده‌ها و صدها کانتينر اجناس گوناگون قاچاق وارد کشور شود.»

کمتر از چهار درصد!

پس از اين اظهارات براي همه مشخص شد که سياست کلي نظام مقابله با چند کولبري که از سر فقر و ناچاري کالايي را از آن سوي مرزها به کشور وارد مي‌کنند نيست آن هم در حالي که بنا بر آماري که در سال 94 منتشر شده سهم کولبران در قاچاق کالا چيزي کمتر از چهار درصد است و به قول رهبر انقلاب اسلامي براي مبارزه اساسي با قاچاق بايد به سراغ دانه‌درشت‌ها و آنهايي که کانتينري قاچاق مي‌کنند رفت نه چند کولبر بي‌دفاع غيرسازمان‌يافته. شايد بتوان جلوي شليک گلوله به کولبران را گرفت اما با برف و کولاک و سرما و مسير صعب‌العبوري که کولبران با آن مواجهند را چگونه مي‌توان مبارزه کرد؟ هر بار که خبري از مرگ کولبران منتشر مي‌شود برخي مسئولان با دادن وعده‌هايي از سازماندهي آنان و يا حتي ايجاد مشاغل جايگزين برايشان سخن مي‌گويند اما تا فاجعه بعدي نه خبري از ساماندهي مي‌شود و نه مشاغل جايگزين. در همين زمينه عبدالرضا رحماني‌فضلي وزير کشور 8 بهمن 96 در پنجمين جلسه شوراي توسعه و امنيت پايدار شرق و غرب کشور با اشاره به ساماندهي کولبري در استان‌هاي هدف گفت: طرح ساماندهي کولبري با مشورت دستگاه‌هاي مرتبط در دولت تهيه و تصويب شد که بر اساس اين طرح هر فردي با فعاليت در قالب اين طرح مي‌تواند درآمد مکفي داشته باشد. وزير کشور همچنين از ابلاغ طرح کولبري به استانداران هدف خبر داد و گفت: استانداران اجراي اين طرح را جدي بگيرند. با اجراي اين طرح ضمن حفظ کرامت انساني ديگر شاهد مشکلات گذشته براي کولبران نخواهيم بود. از طرفي محسن مددي مديرکل آموزش فني و حرفه‌اي آذربايجان غربي روز 31 تير 98 در يک نشست خبري از ايجاد کميته مشترک در بين استان‌هاي درگير با کولبري خبر داد و خاطرنشان کرد: در صورت موافقت سازمان مرکزي در راستاي ايجاد مشاغل جايگزين کولبري از طريق ارائه آموزش‌هاي مهارتي گام‌هاي ويژه‌اي در پنج استان درگير معضل کولبري برداشته خواهد شد. برخي معتقدند فقدان بازارهاي مرزي يکي از دلايلي است که مي‌تواند در افزايش اشتغال مناطق مرزي موثر باشد. بازارچه‌هاي مرزي البته مي‌تواند برخي حساسيت‌ها را ايجاد کند که لازم است با دقت درباره آن تصميم‌گيري شود. ضمن اينکه در نوار شرقي کشور هم رفت و آمد به دوسوي مرز براي انتقال کالا وجود دارد، اما واژه کولبري با نوار غربي کشور درآميخته و رفت و آمد از کوه‌ها و مناطق سخت را به ذهن مي‌آورد. نوار غربي کشور به دليل شرايط خاصي که در کشور عراق وجود داشته و هنوز هم دارد، از حساسيت بيشتري برخوردار بوده است. هر چه باشد،‌ رفت و آمد به دو سوي مرز و از راه‌هاي سخت نشان دهند فشار اقتصادي سنگيني است که به مردم مناطق مرزي وارد شده است و مسئولان بايد هر چه زودتر کاري انجام دهند که ديگر شاهد اين مسائل نباشيم.

نمايندگان مجلس و کولبرها

تعدادي از نمايندگان مجلس هم در سال‌هاي گذشته سخناني در حمايت از کولبران مطرح کرده‌اند اما هنوز که هنوز است هيچ اتفاق خاصي در حمايت از کولبران صورت نگرفته و اصلا اين موضوع در نظر گرفته نمي‌شود که کولبري مناسب با کرامت انساني نيست و براي کساني که از سر فقر به اين شغل (اگر بتوان نام آن را شغل گذاشت) روي مي‌آورند بايد شرايط و مشاغلي فراهم شود که چنين کار خطرناکي را در کوه‌هاي صعب‌العبور و سرد غربي و کوه و بيابان‌هاي پرخطر شرقي انجام ندهند. سياست کلي نظام در مواجهه با کولبران را پيش از اين رهبر انقلاب مشخص کرده‌اند که نبايد برخوردي با اين افراد صورت گيرد حال بايد مسئولان به فکر جايگزين‌هايي براي کولبري باشند تا ديگر شاهد مرگ فرهادهاي ديگري به خاطر کولبري نباشيم. به راستي چند فرهاد ديگر بايد از سرما يخ بزنند تا شايد يخ بي‌تحرکي مسئولان در حل مشکلات کولبران آب شود؟