مواد آلودهکننده هوا شامل مونوکسیدکربن، دیاکسید گوگرد، اکسیدهای نیتروژندار، هیدروکربنهای سوخته نشده، ذرات ریز معلق، برمید سرب، سایر ترکیبات سربی و ... است.از جمله گروههای در معرض خطر در آلودگی هوا؛ کودکان، سالمندان، مادران باردار و مبتلایان به بیماریهای قلبی و ریوی هستند که بیشتر از افراد دیگر آسیب میبینند.آلایندههای موجود در هوا با حمله به سلولهای بدن عوارض نامطلوبی را بجا میگذارند. در هوای آلوده مقدار زیادی رادیکال آزاد وجود دارد که میتواند به سلولهای بدن آسیب بزند.در مقابل آنتیاکسیدان مولکولهایی هستند که جلوی عمل رادیکالهای آزاد را گرفته و مانع از تخریب سلولهای حیاتی بدن میشوند. مصرف بیشتر آنتیاکسیدان زمینهای را فراهم میکند که بدن بهراحتی رادیکالهای آزاد مضر را از بین ببرد. ویتامینهای C , E، کاروتنوئیدها، سلنیوم و پلیفنولها که عموما در منابع گیاهی وجود دارند منابع آنتیاکسیدان طبیعی هستند. محصولاتی که برای جلوگیری از عوارض آلودگی هوا پیشنهاد میشود مصرف شوند:
مغزها
عملکرد عمده ویتامین E نقش آنتیاکسیدانی آن است. این ویتامین نسبت به شرایط طبخ مقاومت بیشتری دارند، روغنها غنیترین منبع این ویتامیناند که با پختن از بین نمیروند ولی با سرخکردن تخریب میشوند. جوانه غلات و حبوبات و انواع مغزهای خام (گردو، بادام، بادامزمینی و ...) منبع خوب ویتامین E طبیعی هستند.
میوهها و سبزیها
سبزیها و میوههای تازه، غنی از ویتامین C، کارووتنوئیدها و انواع پلیفنلهای طبیعی هستند که همگی خواص آنتیاکسیدانی قوی دارند و میتوانند بدن را از آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد هوای آلوده حفظ کنند.ویتامین C نسبت به حرارت، نور و محیط قلیایی بسیار حساس است، مهمترین منابع ویتامین C عبارتتداز: مرکبات، فلفل سبز، کلمبروکلی، گلکلم، کلمبرگ، گوجهفرنگی، سبزیجات برگی شکل سبز (سبزی خوردن)، اسفناج، کیوی، طالبی، توتفرنگی و سیبزمینی و از اینرو بهتر است میوهها و سبزیها برای حفظ ویتامینهای موجود در آنها تا حد امکان بهصورت خام و تازه مصرف شوند.بنابراین باید در برنامه روزانه حتما از تمامی سبزیها و میوههای فصل مصرف شود و برای کلیه افراد خانواده تاکید بر مصرف سبزی و میوه به شکل تازه در شرایط آلودگی است.همچنین سیب منبع غنی پکتین است. پکتین مادهای مفید که سرب را از بدن دفع میکند. سایر منابع غنی از پکتین عبارتنداز: مرکبات (پرتقال، نارنگی، لیمو و گریپفروت)، توتفرنگی، هویج و غلات سبوسدار. مصرف روزانه میوههای حاوی پکتین برای کاهش خطرات آلودگی هوا مناسب است. بنابراین توصیه به مصرف حداقل یک سیب در طول روز
است.
ماهی
مصرف ماهیهای روغنی که سرشار از اسیدهای چرب امگا۳ هستند، میتواند در کاهش تنگی نفس و اثرات زیانبار ترکیبات التهابآور مفید باشد. توصیه میشود از سرخ کردن ماهی اجتناب کنید و آن را در صورت امکان بخارپز، آبپز یا تنوری مصرف کنید. افزودن انواع چاشنیها (آبلیمو، آبنارنج و ...) به ماهی بخارپز و تنوری یا آبپز موجب بهبود طعم و مزه آن میشود.
شیر و لبنیات
شیر، دفع ادرار و مدفوع و مواد آلاینده را تنظیم میکنند. هر وقت میزان باکتریهای مفید بر اثر ورود سرب و موادآلاینده به بدن کم شود، عمل دفع هم با مشکل مواجه میشود و این مواد در بدن باقی میمانند. لبنیات غنی شده با باکتریهایی بهنام پروبیوتیک، سطح باکتریهای مفید را در روده انسان تعادل میبخشد.کلسیم موجود در شیر، منجر به کاهش جذب سرب و همه فلزات سنگین موجود در هوای آلوده میشود. توصیه میشود در شرایط آلودگی هوا از شیر کم چرب استفاده شود، زیرا دریافت اسیدهای چرب اشباع موجود در فرآوردههای لبنی پرچرب میتواند در سیستمایمنی را تضعیف کرده و موجب گسترش بیماریهای ریوی در هوای آلوده شود.توصیههای کلی برای داشتن برنامه غذایی مناسب که زیانهای آلودگی هوا را به حداقل برساند:
حداقل ۴۰۰ گرم سبزی و میوه تازه طی روز باید مصرف شود.
سبزیها را بیشتر بهصورت تازه و خام مصرف کنید، چون ویتامینهای آن بهخصوص ویتامین C بیشتر حفظ میشود.
روزانه از شیر و مواد لبنی کمچرب مثل ماست و پنیر کم چرب به مقدار کافی مصرف کنید.
حداقل ۲ بار در هفته ماهی مصرف کنید.
از انواع مغزهای خام در برنامه غذایی روزانه استفاده کنید.
روزانه حداقل دو لیوان شیر یا ماست مصرف شود.
شیمی درمانی استاندارد میشود
رئیس مرکز مدیریت پیوند و درمان بیماریهای وزارت بهداشت از بهرهبرداری از سامانه سیمای سرطان در آیندهای نزدیک خبر داد و گفت: با اجرای این کار هم خدمات شیمیدرمانی استانداردسازی شده و هم مصرف داروهای شیمیدرمانی بهینه میشود.دکتر مهدی شادنوش با اشاره به برنامه ملی مدیریت سرطان، گفت: یکی از اجزای این برنامه مدیریت بهینه منابع مربوط به سرطان است که یکی از مهمترین ارکان آن مصرف بهینه داروهای بیماران سرطانی است. بر همین اساس سامانهای با عنوان سامانه سیمای سرطان راهاندازی شده و همه مراکز درمان سرطان از طریق این سامانه با یکدیگر در ارتباط خواهند بود. از طرفی قرار است این مراکز با داروخانههای توزیعکننده داروهای سرطان هم ارتباط داشته باشند و بر اساس نیاز بیمار، میزان مورد نیاز داروی بیماران به مراکز ارائه دهنده خدمات سرطان، ارائه شود. در این صورت دارو در مراکز درمانی به میلیگرم برای بیماران محاسبه شده و مشخص میشود که یک بیمار چند میلیگرم دارو مصرف کرده است.وی افزود: تمام خدمات مربوط به سرطان از تشخیص زودهنگام گرفته تا تشخیص، درمان و خدمات مراقبتی، حمایتی و تسکینی سرطان وارد سامانه سیمای سرطان شده و ثبت و
به یکدیگر متصل میشوند.شادنوش ادامه داد: در حوزه سرطان استانداردسازی خدمت شیمیدرمانی از یکطرف و مصرف بهینه داروهای شیمی درمانی از سوی دیگر به کمک سامانه سیمای سرطان امکان پذیر میشود؛ بهطوریکه دارو در مراکز درمانی به میلیگرم برای بیماران محاسبه شده و مشخص میشود که یک بیمار چند میلیگرم دارو مصرف کرده است.