85 درصد اسباببازيهاي در دسترس خشونتزا هستند
مجيد ابهري:
85 درصد اسباببازيهاي در دسترس خشونتزا هستند
متخصص آسيبشناسي و رفتارشناسي گفت: 85 درصد اسباببازيهايي که اين روزها در بازار موجود است، خشونتزا هستند. بازيهايي که عموما از طريق فضاي مجازي در اختيار بچههاست، خشونت را ترويج ميکند. مجيد ابهري، آسيبشناس و رفتارشناس در گفتوگو با مهر درباره موضوع پايين آمدن آستانه تحمل در تمام سطوح جامعه گفت: خشونت به عنوان يک واکنش رفتاري محصول مجموعهاي از فرآيندها است. در اين ميان يک فرآيند فردي است و فرآيند ديگر، اجتماعي و محيطي است. وي ادامه داد: در فرآيند شخصي وقتي فردي در مهارت و مديريت هيجانهاي رفتاري خود داراي ضعف و در کنترل رفتار خود ناتوان باشد، خشونت ايجاد ميکند و تبديل به فردي ميشود که در مقابل هر کنشي يک واکنشي نشان ميدهد. وي درباره اينکه چه مواردي در محيط ميتواند اين هيجانات را تقويت کند، گفت: از آلودگي هوا تا سر و صدا و گراني و تورم و هر نوع مشکلي که از محيط زاده ميشود ميتواند در اين فرد برانگيختگي ايجاد کند و در نهايت به مجموعه اعمالي منتهي شود که ما در دسته خشونت قرار ميدهيم. حال هر چه اين موارد بالاتر برود آستانه تحمل فرد پايينتر ميآيد و هر چه آستانه تحمل کمتر شود رفتار خشن فيزيکي يا زباني زياد ميشود تا جايي که فرد ميتواند به جرم و جنايت هم دست بزند و در يک لحظه عمل وي به قتل ديگري منتهي شود. وي درباره عمده علت خشونتهاي خانگي و نوعي بيحوصلگي رواني در مقابل يکديگر در ميان افراد خانواده نيز بيان کرد: امروه خانوادهها اکثرا دچار روابط موزاييکي شدهاند. درست است که کنار يکديگر قرار دارند اما گويي با يکديگر ارتباطي ندارند مگر ژنتيکي و خوني. شما نگاه کنيد به اينکه زمان گفتوگو در خانواده به 17 دقيقه در روز رسيده است. در اين 17 دقيقه جايي براي حل مشکلات خانواده وجود ندارد؛ پدر خسته به خانه ميرسد، مادر با کوچکترين بهانه دنبال پرخاشگري است، فرزند در مدرسه مديريت رفتار نياموخته است و بازيهايي که در جامعه در دسترس کودکان و نوجوانان است مملو از خشونت است. اين رفتارشناس و جامعهشناس با انتقاد از اسباببازيها و بازيهايي که اين روزها در دسترس است، گفت: 85 درصد اسباببازيهايي که اين روزها در بازار است، خشونتزا هستند، يعني يا تفنگ است يا شمشير يا در هر حال يکجوري براي انجام آن بازي بچه به هيجان بالا و خشونت نياز دارد. بازيها نيز که عموما از طريق فضاي مجازي در اختيار بچههاست، خشونت را ترويج ميکند. بعد از آن فيلمها و سريالها حاوي قتل است يا حاوي صحنههاي اکشن. اخبار جنگ و کشتار هم که در دسترس است. ابهري درباره سود و زيانهاي فضاي مجازي که اين روزها در اختيار کودکان و نوجوانان است نيز بيان کرد: وفتي بسترسازي فرهنگي در جامعه صورت نگرفته باشد- که در جامعه ما صورت نگرفته است- با آمدن فضاي مجازي به جامعه و گسترش آن شاهد يک سونامي ميشويم که وارد جامعه شده است. امروزه فضاي مجازي ما به راحتي خشونتها را توسط گروههايي به جوانان ياد ميدهد. بنابراين روشهاي نزاع را ميتوانيد در اين فضا ياد بگيريد. بسياري از فيلمهايي که در اين فضا بازديد فراوان ميخورد فيلمهايي هستند که حاوي نوعي خشونت کلامي يا رفتاري است.
آموزش مهارتهاي زندگي
وي در پاسخ به اين پرسش که روند رو به اصلاح چه ميتواند باشد، گفت: براي اصلاح اين مسيرها گرچه کار بسيار سختي در پيش است اما نبايد نااميد بود. در اين راستا بايد مجموعهاي از روشها را به کار برد. در وهله اول بايد مهارتهاي زندگي را از مدرسه و سنين پايين به بچهها آموزش داد. مدرسه جاي خوبي براي تمرين اين نوع مهارتهاست. در مدرسه بايد تمرين رفتارهاي ضدخشونت اجرا شود. بعد از آن بايد به خانوادهها آموزش داد که روشهاي با آرامش و متانت رفتاري را در سبک تربيتي خود به کار بگيرند. گام بعدي اصلاح فيلمها و سريالهاي ماست که بايد به مسير اصلي خود بازگردند. اين روشها يکباره نميتواند رخ دهد و معجزه کند بلکه بايد آهسته و کند روشها را اجرا کنيم و به کاهش خشونت در جامعه اميدوار باشيم. ابهري با تاکيد بر اينکه خانواده، مدرسه و صدا و سيما سه رکن مهم در آموزش يک نسل هستند، بيان کرد: در کنار اين سه رکن حتما لازم است از ورود بازيها و اسباببازيهاي خشن به جامعه جلوگيري کنيم. خانوادهها بايد ياد بگيرند کمتر بچهها را پاي کارتونهاي شبکههاي ماهوارهاي بنشانند که عمومشان براي جذب مخاطب قهرمانهايي خشن يا قهرمانهايي با رفتارهاي هيجاني دارند. اين رفتارشناس با اشاره به اينکه اگر همه حرکتهاي اصلاحي همزمان با هم پيش برود ميتوان به اصلاح اميدوار بود، گفت: در کنار همه اينها بايد گفت اصليترين عامل بروز خشونت رفتاري در جامعه مشکلات اقتصادي است. در واقع مشکلات اقتصادي باعث ميشود آستانه تحمل افراد کاهش پيدا کند. در اين شرايط دولت حتما بايد بستههاي حمايتي براي افراد فاقددرآمد يا فاقددرآمد کافي را به صورت واقعي اجرا کند. در کنار آن بايد روحيه نشاط را در جامعه بالا برد. نشاط اجتماعي و ابزار آن بايد به صورت رايگان و ارزان در اختيار مردم باشد. به وسيله نشاط ميشود با هر خشونتي مبارزه کرد و جلوي هر گفتوگوي ناخوشايندي را گرفت. وي در پايان به زوجها توصيه کرد براي کاهش خشونت در ميان خانواده دست به انتخابهاي درست بزنند و اظهار کرد: همسانگزيني و آموزش مهارتهاي زندگي قبل از ازدواج ميتواند از خشونتهاي زناشويي جلوگيري کند.
