نزديک به دو و نيم ماه از رايگيري چهارمين دوره انتخابات رياستجمهوري افغانستان ميگذرد با اين وجود بنبست اعلام نتايج همچنان ادامه دارد و آخرين نشست براي حل اين بحران نيز با اعتراض نامزدها و بدون نتيجه به پايان رسيد. کميسيون انتخابات افغانستان روز يکشنبه نشستي را با حضور نامزدهاي انتخابات رياستجمهوري، ناظران انتخاباتي، احزاب، جامعه مدني، سفيران کشورهاي خارجي و نماينده سازمان ملل متحد در کابل براي بيرون رفت از بنبست کنوني برگزار کرد که اين نشست پس از چند ساعت گفتوگو بين طرفها بدون نتيجه پايان يافت.
بنبستي که شکسته نشد
کميسيون انتخابات افغانستان اين نشست را با هدف شفافسازي عنوان کرد و گفت که پيرامون موضوعات چالشبرانگيز و نحوه عملکرد کميسيون اطلاعات ارائه خواهد کرد و نامزدان معترض حضور در چنين نشستي را تنها مقيد به حضور نمايندگان سازمان ملل متحد براي رفع بن بست اعلام کرده بودند. حواعلم نورستاني، رئيس کميسيون انتخابات در آغاز اين نشست ضمن ارائه اطلاعات درباره روند کاري کميسيون از نامزدان معترض خواست که به آنها اجازه دهد روند بازشماري آرا در هفت استان باقي مانده تکميل شود. وي تأکيد کرد که آراي بيومتريک شده براي کميسيون خط قرمز است و آنها وظيفه خود را بيطرفانه و صادقانه انجام دادهاند. اما مشکل اصلي 300 هزار راي است که تيم ثبات و همگرايي آن را تقلبي خوانده و از کميسيون ميخواهد بدون درنگ آن را باطل اعلام کند اما کميسيون اين خواسته آنها را رد کرده و خواهان بررسي آن است. محمد حنيف دانشيار، يکي از اعضاي کميسيون انتخابات افغانستان تاکيد داشت که بازشماري و بررسي آرا از طرف کميسيون کار قانوني بوده و آنها براساس قانون حق دارند آراي مراکز مشکوک را بازشماري و بررسي کند. اسدا... سعادتي، معاون تيم ثبات و همگرايي اما تاکيد داشت که 300 هزار راي مورد اختلاف در دستگاه بيومتريک ثبت نشده و خارج از زمان آغاز و پايان انتخابات استفاده شده است. سخنان سعادتي در جريان بحث چند بار قطع شد و وي نيز کميسيون را متهم کرد که ميخواهد تقلب را به کرسي بنشاند. سرانجام وي با اعتراض نشست را ترک کرد و به کميسيون هشدار داد که اين عملکرد آنها پيامد سنگيني خواهد داشت. محمد حنيف دانشيار، عضو کميسيون مستقل انتخابات در اين باره گفت: «ما مجبور هستيم در يک چارچوب حقوقي از قبل تعيين شده کار کنيم. ممکن است حالا نظراتي پيدا شود که در راستاي بهبود انتخابات باشد، اما در اين مقطع زماني ممکن نيست که ما نظرات جديد را شامل پروسه انتخابات کنيم.» شماري از دستههاي انتخاباتي، کميسيون مستقل انتخابات را به نقض قانون انتخابات متهم کردند. اين نشست با تنشهاي لفظي ميان اعضاي کميسيون و شماري از نمايندگان نامزدان انتخابات همراه شد و سرانجام نمايندگان تيم عبدا... عبدا... دلايل مطرح شده از سوي کميسيون انتخابات را خلاف قانون خواندند و اين جلسه را ترک کردند. نماينده تيم دولتساز به رهبري محمد اشرف غني تيم ثبات و همگرايي را متهم کرد که روند انتخابات افغانستان را به گروگان گرفته و با زورگويي ميخواهد قانون و مسيز انتخابات را به نفع خود تغيير دهد. داود سطان زوي، از کميسيون انتخابات خواست که نتايج ابتدايي را اعلام کند و آنهايي که نتيجه را نميپذيرند به کميسيون رسيدگي به شکايات انتخاباتي ارجاع دهد. در عين حال تظاهرات تيم ثبات و همگرايي عليه کميسيون انتخابات که آنها را متهم به حمايت از تيم دولتساز ميکند، در استانهاي مختلف افغانستان ادامه دارد. آنان ديروز در استانهاي «سمنگان» و «هرات» تظاهرات کرده و از کميسيون انتخابات خواستند 300 هزار راي غيربيومتريک شده را باطل اعلام کنند.
سنا خواستار اعلام نتيجه انتخابات شد
مجلس سناي افغانستان اما به کميسيون انتخابات هشدار داده است که اگر نتيجه انتخابات را در زودترين فرصت اعلام نکند کشور با بحران بزرگي مواجه خواهد شد. گلالي اکبري، يکي از سناتوران افغان روز گذشته در نشست علني مجلس گفت که تاخير در اعلام نتايج انتخابات، نگراني شهروندان افغانستان را در پي داشته و کميسيون اگر نتايج اوليه را اعلام کند تظاهرات نيز پايان خواهد يافت. رحمتا... اچکزي، سناتور ديگر مجلس سناي افغانستان از کيمسيون انتخابات خواست که با بيطرفي کامل کار خود را نهايي کرده و نتيجه را اعلام کند. محمد اکبري نيز تاکيد کرد که کميسيون بايد مطابق قانون وظيفه خود را انجام داده و به بحران انتخاباتي پايان دهد. در اين وضعيت همه طرفها خواهان اعلام نتايج انتخابات رياستجمهوري نيستند. شماري از نامزدان به اعلام نتيجه اعتماد نداشته و خواستار لغو انتخابات و تشکيل دولت مشارکتي هستند.
ايجاد دولت مشارکتي خواست برخي گروهها
گلبدين حکمتيار، رهبر حزب اسلامي و يکي از نامزدان انتخابات رياستجمهوري افغانستان تاکيد ميکند که براي انتخابات شفاف و پيشبرد روند صلح به ايجاد دولت مشارکتي يا موقت نياز است. حکمتيار دولت کنوني افغانستان را عامل تداوم جنگ و مانع صلح خوانده و تاکيد کرده است که با دوام حکومت کنوني صلح ناممکن خواهد بود. وي در جمعي از هواداران خود در کابل گفت: اگر انتخابات به دور دوم برود بهتر است يا اينکه به طور کامل باطل اعلام شود اما براي انتخابات بعدي نياز به ايجاد دولت موقت خواهد بود. شوراي نامزدان انتخابات رياستجمهوري افغانستان نيز در 12 آذر ماه نشستي در کابل برگزار کرده و خواستار ايجاد دولت مشارکتي شدند. احمد ولي مسعود، از اعضاي شوراي نامزدان انتخابات رياستجمهوري افغانستان در اين نشست گفته بود: کميسيون انتخابات توانايي تفکيک آراي پاک و مخدوش را ندارد و نميتواند چالش انتخابات را رفع کند. وي پيشنهاد کرده بود که تمام نيروهاي سياسي در يک دولت مشارکتي حضور داشته باشند و اجماع سياسي را بهوجود آورند تا منجر به روند صلح در اين کشور شود. مرادعلي مراد نيز در اين نشست خواستار ايجاد دولت موقت شده و تاکيد کرده بود که انتخابات رياستجمهوري با تقلب و جانبداري، برنده نخواهد داشت. شهاب حکيمي، يکي ديگر از نامزدان انتخابات رياستجمهوري ششم مهرماه افغانستان هم در اين زمينه گفت: تنها دولت مشارکتي و فراگير ميتواند بحران را رفع و روند صلح را مديريت کند. اما رياستجمهوري افغانستان در واکنش به اين خواست شوراي نامزدان گفت که ايجاد دولت مشارکتي خلاف قانون اساسي است و اين کار در هيچ صورت عملي نخواهد بود. در چهارمين دوره انتخابات رياستجمهوري افغانستان در ششم مهر ماه امسال 15 نامزد از جمله محمد اشرف غني، رئيسجمهور کنوني اين کشور و عبدا... عبدا...، رئيس اجرايي افغانستان به عنوان رقباي اصلي با يکديگر به رقابت پرداختند اما تاکنون به دليل بروز چالشهاي مختلف فني و سياسي نتيجه آن اعلام نشده است.