آيا مجلس يازدهم که هر دو طيف معتقدند بايد متحول شود، کارآمد شود، تخصصيتر شود، جوانگراتر شود، اقتصاديتر شود و... با اين چهرههايي که کانديدا شدها ند، قرار است تحقق پيدا کند يا آن دسته گمنامها و کمتر شناخته شدهها در قالب جريان سوم اين تحول را رقم خواهند زد؟ خوان اول انتخابات مجلس يازدهم به پايان رسيد، 7 روزي که کانديداهايي از سراسر کشور از راست تا چپ، از ميانه رو تا تندرو، از شناخته شده تا گمنام، شناسنامه به دست خود را به ستادهاي انتخاباتي رساندند و نام خود را در ليست کانديداهاي پارلمان يازدهم به ثبت رساندند. اگر از گمنامها و کمتر شناخته شدههايي که نامشان در اين ليست چند هزار نفري به ثبت رسيده عبور کنيم، در ميان اسامي شناخته شدهاي که از طيفها و گروههاي سياسي مختلف وارد عرصه شدند به نام خاص، شوکه کننده و به عبارتي سورپرايز انتخاباتي برنخواهيم خورد. از راستها که گويي نمايندگان دورههاي هفتم، هشتم و نهم خود را به صف کرده بودند و حتي چندان به ويترين جوانگرايي که از آن دم ميزدند پايبند نشدند تا اصلاحطلبان که مدعي بودند چهره شاخص دارند اما اندک شمار در صحنه حضور يافتند. سوال اما آنجاست که آيا مجلس يازدهم که هر دو طيف معتقدند بايد متحول شود، کارآمد شود، تخصصيتر شود، جوانگراتر شود، اقتصاديتر شود و... با اين ليست از کانديداها قرار است تحقق پيدا کند يا آن دسته گمنامها و کمتر شناخته شدهها در قالب جريان سوم اين تحول را رقم خواهند زد؟
مانع سر راه مجلس
حسين کمالي دبيرکل حزب اسلامي کار، که گلايه جدي از سازوکار نظارتي انتخابات مجلس دارد، معتقد است نظارت حاکم بر انتخابات بسياري از چهرههاي شاخص را براي حضور در انتخابات بيرغبت کرده است. وي در گفتوگو با خبرآنلاين ميگويد «سازوکارها باعث شده است که بسياري از چهرههاي شاخص و اثرگذار اصلاحطلب حاضر به کانديداتوري نشوند. در چنين شرايطي نميتوان انتظار تشکيل مجلسي پويا و کارآمد را داشت». اين چهره سياسي اصلاحطلب تاکيد ميکند؛ «در سازوکار فعلي کانديداها را برمي گزيند و سپس به مردم ميگويد حالا از بين اين گزينههاي باقي مانده راي بدهيد، که سازوکار درستي نيست.» کمالي البته نقدي هم به اصلاحيه قانون انتخابات دارد که برمبناي آن پايه تحصيلي کانديداها بالاتر رفته است. وي ميگويد «براساس مصوبه مجلس، افرادي ميتوانند کانديد شوند که تحصيلات عاليه داشته باشند، همين شرط يک سد و ممنوعيت در مقابل کانديداتوري برخي چهرههاي کارآمد است. همين هاست که سبب ميشود به جاي مجلس کارآمدي مجلسي شکل بگيرد که بيشتر درگير اختلافات و درگيريهاي سياسي است». کمالي گويا اميد چنداني به ليست اصلاحطلبان هم ندارد که تاکيد ميکند «اصلا بستن ليست و اينکه چه کسي سرليست باشد مهم نيست، با اين افرادي که ثبت نام کردهاند و نظارت استصوابي که وجود دارد بعيد است ليستي بسته شود که نتيجه آن مجلسي کارآمد باشد.»
مجلس کارآمد با حذف باتجربهها؟
حجتالاسلام سيدمحمد غروي، عضو جامعه مدرسين نيز معتقد است شکلگيري مجلسي که فقط چهرههاي جوان در آن حضور داشته باشند عملا امکانپذير نيست و نبايد جوانگرايي را در اين مسير تعريف کرد. وي با تاکيد براينکه بدون شک پتانسيل جوانان بالاست و بايد از آنها بهره گرفت اين را هم بايدگفت که «اين موضوع يک خطر هم دارد، تجربه جوانان محدود است و اين ميتواند مشکل ساز شود. نميتوان مجلس را با نيروهاي کم تجربه چينش کرد، درست آن است که ترکيب مجلس ترکيبي از جوانان و افراد باتجربه باشد.»اين چهره شاخص اصولگرا تاکيد ميکند «منظور ما از باتجربه افراد از کار افتاده نيست، افراديست که بتوانند جايگاه و شان مجلس را در کنار جوانان متخصص و کارآمد حفظ کنند. نبايد افراد پخته را کنار زد و کشور را به دست جوانان داد به هر دوي اين نيروها نياز است.»وي برهمين اساس ميگويد «از الان نميتوان درباره کارآمدي و پويايي مجلس بعدي اظهارنظر کرد، بايد منتظر تاييد صلاحيتها و راي آوريها باشيم تا ببينيم چه کساني به پارلمان ميروند».
دردسرهاي ليستي رأي دادن
سيدمحمد غرضي هم از ديگر سياسيوني است که معتقد است اعتبار مجلس خدشه دار شده است. وي تاکيد ميکند «مجلس کارآمد مجلسي است که در آن حقوق مردم بر حقوق دولت و خواص ارجحيت داده شود، نه اينکه همه امتيازات را به نهادها و دولت بدهيم. آنوقت که ديگر نامش مجلس يا قوه قانونگذاري نيست». وي با تاکيد براينکه مجلس از شان قانونگذاري دور شده است، گفت «احزاب هم ديگر حرف مردم را نميزنند، احزابي که بايد واسطه بين مردم و نهادها باشند حرف مردم را منتقل نميکنند و نميزنند. بلکه آنچه بيان ميشود حرف همين گروههاست. آنهم احزاب و گروههايي که شناسنامه دار نيستند. نتيجه اين چنين شرايطي بر کارکرد مجلس هم تاثيرگذار خواهد بود». غرضي نسبت به راي دادن ليستي مردم هم هشدار ميدهد و تاکيد ميکند «اگر قرار باشد بازهم مردم ليستي راي بدهند مجلسي شکل خواهد گرفت که پويا نيست، قوي نيست، کارآمد نيست. بايد به افراد راي داد نه ليستها، افرادي که توانايي آنها اثبات شده باشد. غرضي ميگويد «اگر ليستها چه چپ چه راست راي بياورد، همان داستان جنگ و سازش در مجلس شکل خواهد گرفت. از قديم گفتهاند که چپ نميتواند دولت نگه دارد راست هم نميتواند ملت نگه دارد. در چنين شرايطي به نظر من قوه قانونگذاري تبديل به سيستمي اداري خواهد شد و بدون شک مجلس يازدهم شبيه مجلس دهم خواهد شد».
مسير متفاوت مجلس يازدهم؟
اما حميدرضا ترقي عضو حزب موتلفه که حزبش تاکيد بر جوانگرايي دارد، معتقداست امکان تحقق مجلس جوان وجود دارد. وي گفته است «تعداد کانديداهاي جوان اين دوره از انتخابات زياد هستند، اميدواريم مجلس آينده تلفيقي از نيروهاي جوان و باتجربه باشد. معتقدم در مجلس فقط نميتوان به نيروي جوان تکيه کرد، استفاده از افراد باتجربه در امر قانونگذار حتما در کارآمدي و توانمندتر شدن مجلس تاثيرگذار است». ترقي که ميگويد مجلس يازدهم متفاوت از مجلس دهم خواهد بود، تاکيد ميکند «مجلس يازدهم مجلسي پويا، کاربلد و ولايي خواهد شد که در مسير تحقق بيانيه گام دوم حرکت ميکند». ترقي برهمين اساس پيشبيني ميکند «ليست اصولگرايان بايد با حضور چهرههايي توانا، حرفه اي، انقلابي بسته شود که مشکلات مردم را اولويت بدانند. درچنين شرايطي شکل گيري مجلس کارآمد دور از انتظار نيست».