حسن بهشتيپور در گفتوگو با «آرمان ملي» مطرح کرد
سفر بنعلوي نشان از اهميت
تحولات منطقه و نقش ايران
گروه ديپلماسي: شايد سفر مقامات سلطاننشين عمان به ايران بهعنوان يکي از کشورهاي دوست ايران در منطقه، همواره با اين گمانه که حامل پيام يا پيامهايي براي جمهوري اسلامي ايران است, همراه بوده است. بر اين اساس سفر اخير بنعلوي اين گمانه مجددا تقويت ميکند. اما اين بار موضوع امنيت منطقه خليجفارس و رفع تنش ميان ايران و عربستان که از گزينههاي مطرح در مذاکرات مقامات دو کشور است، بيشتر از گذشته قوت گرفته است. با توجه به شرايط منطقه حالا بايد ديد سفر اخير وزير خارجه عمان به ايران داراي چه نتايجي خواهد بود. در اين رابطه حسن بهشتيپور، تحليلگر مسائل بينالملل ميگويد: بنعلوي، وزير خارجه عمان حامل پيامي براي ايران است. حالا اين پيام يا از طرف شخص سلطان قابوس حاکم عمان است يا ميتواند از سوي طرفهاي آمريکايي که در موارد متعدد انجام شده، باشد. همچنين ميتواند حامل پيامي از سوي مقامات کشورهاي عربي منطقه از جمله عربستان سعودي يا امارات باشد. در موضوع بحث منطقه پيشتر ايران طرحي را ارائه کرده بود تا يک همکاري همهجانبه بين کشورهاي منطقه خليجفارس شکل بگيرد. بر اين اساس براي کمک به صلح و ثبات از طريق برقراري انعقاد پيمانهاي امنيتي - بهجاي اينکه به کشورهاي فرامنطقه اتکا شود- بين خود توافقنامه هشتجانبه يعني بين ايران و عراق و 6 کشور عرب منطقه يا هر تعدادي که آمادگي داشته باشند، تفاهم يا توافقي صورت گيرد. از اين طريق ميتوان به صلح و امنيت در منطقه خليج فارس يا درياي عمان کمک کرد. در ادامه اين گفتوگوي کوتاه را ميخوانيد.
چه مشکلاتي بر سر راه تنشزدايي در منطقه وجود دارد؟
مشکل عمده اين است که بين ايران و عربستان سعودي و امارات متحده عربي اختلافنظرهايي در مورد موضوعات مختلف وجود دارد؛ بهويژه در مورد يمن و آينده اين کشور. اين موضوع مانع از آن شده است تا طرحي را که ايران مطرح کرده است مورد پيگيري همهجانبه قرار گيرد. البته گامهايي در مورد حلوفصل مشکلات بين ايران و امارات برداشته شده است و تا جايي که بنده اطلاع دارم پيشرفتهايي هم داشته است. همچنين در مورد ايران و عربستان هم کارهايي صورت گرفته است، اما هنوز به نتايج دقيقي نرسيده است. اکنون به احتمال زياد يکي از دستورکارهاي آقاي بنعلوي در سفر به تهران ميتواند بحث امنيت در خليجفارس و درياي عمان و همکاريهاي منطقهاي و متمرکز روي مساله يمن باشد. چون يمن همسايه عمان در غرب اين کشور است. کشور عمان ميتواند در ايجاد ثبات در يمن کمک کند. اگر يک توافق همهجانبه در مورد يمن ايجاد شود، کمک خواهد کرد که طرح امنيت در خليجفارس سريعتر شکل بگيرد. من اميدوارم اين سفر و مجموع اقداماتي که صورت ميگيرد کمک کند جنگ در يمن پايان يابد؛ چراکه بيش از پنج سال است مردم يمن در درد، رنج و سختترين شرايط بهسر ميبرند. کشورهاي منطقه ميتوانند با همکاري يکديگر اين مشکلات را برطرف کنند.
با توجه به اينکه کشورهاي غربي و حتي غيرغربي مثل ژاپن با بهانه امنيت در منطقه حضور نظامي در خليجفارس را مطرح کردهاند، همکاري منطقهاي تا چه اندازه ضرورت پيدا ميکند؟
ضرورت اين موضوع از هر زمان ديگري بيشتر است. البته بايد توجه داشته باشيم در خود ژاپن هم در مورد اعزام نيرو به منطقه اختلافنظر وجود دارد. اين گونه نيست که همه احزاب حاکم يا احزاب مخالف ژاپن يکدست موافق حضور نظامي در منطقه باشند. منتها چون ژاپن نفت عمده خود را از منطقه خليجفارس تامين ميکند، نگران آينده امنيت صادرات نفت است؛ از اين روي چنين طرحي را مطرح کردهاند. از سوي ديگر در اظهارات وزير دفاع فرانسه در اجلاس امنيتي بحرين، گزافهگوييهايي مبنيبر بحث مشارکت کشورهاي اروپايي در تامين امنيت منطقه مطرح شده است و آمريکاييها نيز بحث ناتوي عربي و مشارکت در تامين امنيت منطقه را مطرح کردهاند. همه اين طرحها وجود دارد. اما واقعيت اين است که کشورهاي منطقه ميتوانند از طريق همکاريهاي دو يا چندجانبه و انعقاد پيمانهاي امنيتي، صلح و ثبات در منطقه را برقرار کنند. منتها پيشزمينه آن اين است که مشکلات جنگ در يمن يا عراق و کشورهاي ديگر حل و فصل شود تا بتوان چنين اقداماتي را سازماندهي کرد. به هر حال بنعلوي در چند سالي که به ايران آمده، حامل پيام يا از طريق سلطان عمان يا از طرف کشورهايي مثل آمريکا و کشورهاي منطقه بوده است. بنابراين ممکن است اينبار از سوي آمريکا هم حامل پيامي باشد.