رفع آلودگی هوای تهران نیازمند ۱۷ هزار میلیارد تومان
معاونت حملونقل و ترافيک شهرداري تهران با انتشار برنامه جامع پيشنهادي کاهش آلودگي هوا اعلام کرد که براي کاهش آلودگي هوا در کلانشهر تهران بايد 17 هزار ميليارد تومان بودجه در نظر گرفت. شهرداري تهران برنامه پيشنهادي خود را براي کاهش آلودگي هواي تهران منتشر کرده است. طبق برنامهاي که از سوي معاونت حملونقل و ترافيک ارائه شده است، در صورت تزريق اعتبارات و همچنين همت مسئولان ميتوان، بخش قابلملاحظهاي از آلودگي هواي تهران را طي چهار سال کاهش داد.
مرگ سالانه 5000 تهراني
بنابر اين گزارش، برنامه کاهش آلودگي هوا با تاکيد بر کاهش ذرات معلق و غلظت 5/2 ميکرون تنظيم شده است و از اين رو عمده تمرکز برنامه، در کاهش توليد ذرات اوليه از منابع و ذرات ثانويه ناشي از آلايندههاي nox و voc است و اين برنامه صرفا به منابع توليد آلايندگي در داخل مرزهاي تهران ميپردازد. براساس اين برنامه که متناسب با کاهش نشر آلايندهها از منابع متحرک تنظيم شده است، پيشبيني ميشود، با سرمايهگذاري عمومي بالغ بر 17 هزار و 422 ميليارد تومان طي چهار سال نشر آلايندههاي ذرات معلق را به ميزان 55 درصد و ساير آلايندههاي گازي را به ميزان 45 درصد کاهش داد که 4400 ميليارد تومان از منابع مالي آن بايد در سال اول از سوي دولت تامين شود و مابقي منابع مورد نياز هم به صورت تسهيلات بانکي و آورده مالکان و بهرهبرداران در نظر گرفته شده است. به گزارش ايسنا، طبق مستندات برنامه جامع پيشنهادي کاهش آلودگي هواي تهران، سالانه بين 4000 تا 5000 شهروند تهراني جان خود را در مواجهه مستقيم با ذرات معلق هواي تهران از دست ميدهند و صدمه اقتصادي آلودگي هواي تهران بالغ بر 6/2 ميليارد دلار در سال يعني حدود 120 هزار ميليارد تومان تخمين زده شده است. در اين برنامه عدمتوسعه حملونقل عمومي پاک و ارزان، بارگذاري جمعيتي و وسايل نقليه بيش از حد، کيفيت پايين خودروهاي داخلي، عمر بالاي ناوگان حملونقل، واقعي نبودن قيمت حاملهاي انرژي و نقض مقررات اجرايي از دلايل ساختاري آلودگي هوا تعيين شده است. همچنين کنترل و حذف آلودگي هوا از منبع، پرداخت هزينه توليد آلودگي از سوي منابع، تامين بودجه مورد نظر از بودجههاي عمومي و تاکيد بر توسعه حملونقل عمومي و ساختار انسان محور از سياستهاي اين برنامه جامع است. بر اساس مطالعات انجام شده، کليه وسايل نقليه فارغ از نوع آن، نقش 70 درصدي در توليد ذرات معلق دارند که در اين ميان وسايل گرمايش خانگي و تجاري در توليد ذرات معلق دو درصد، نيروگاهها، پالايشگاه و صنايع 27 درصد در توليد آلايندگي نقش دارند. اين در حالي است که در گروه آلايندگي وسايل نقليه، کاميون با 23 درصد، اتوبوسهاي شرکت واحد 12 درصد، ساير اتوبوسها 18 درصد، موتورسيکلت 10 درصد و مينيبوس 4 درصد در توليد ذرات معلق نقش دارند. در اين برنامه نوسازي و بهسازي اتوبوسهاي شهر تهران اعم از حملونقل عمومي و بخش خصوصي مورد توجه قرار گرفته است که بر اين اساس عنوان شده است که سهم اتوبوسهاي شرکت واحد در آلايندههاي گازي برابر با يک درصد و ديگر ذرات 12 درصد است. همچنين سهم ساير اتوبوسها به صورت عمده از کل آلايندههاي انتشاري گازي، برابر يک درصد است. در سال اول بايد هزار دستگاه اتوبوس و سال دوم دو هزار دستگاه اتوبوس ديگر جايگزين شود، اين در حالي است که طبق برنامه بايد 8200 دستگاه اتوبوس واحد و 4800 دستگاه اتوبوس طبق اين برنامه نوسازي و بهسازي شوند. بر همين اساس 1584ميليارد تومان بودجه عمومي براي کاهش حدود 9 درصد انتشار ذرات معلق در حوزه جايگزيني اتوبوسهاي شرکت واحد نياز است که در سال اول اين اتوبوسها بايد از طريق ارائه يارانه و اسقاط خريداري شوند که بر همين اساس 1584 ميليارد تومان بودجه عمومي براي کاهش حدود 9 درصد انتشار ذرات معلق لازم است. در بخش ديگر اين برنامه جامع، به اهميت نصب فيلتر دوده تاکيد شده و آمده است که قيمت متوسط هر دستگاه فيلتر دوده حدود 100 ميليون تومان تخمين زده شده است که هزينه اجراي برنامه 200 ميليارد تومان است که بايد از طريق سهم عمومي پرداخت شود. در سال دوم نيز بايد 200 ميليارد تومان براي خريد فيلتر دوده هزينه شود که براين اساس با صرف 200 ميليارد تومان بودجه عمومي ميتوان شاهد کاهش انتشار 3 درصدي ذرات معلق باشيم.در ادامه اين برنامه با تاکيد بر نوسازي و بهسازي ناوگان کاميون آمده است که سهم اين نوع وسيله نقليه در توليد ذرات معلق حدود 20 درصد است، اما ميتوان با جايگزيني و نصب فيلتر دوده اين مساله را کاهش داد به گونهاي که در سال اول و دوم اجراي برنامه 10 هزار کاميون جايگزين و در سال سوم و چهارم نيز 20 هزار کاميون نوسازي خواهند شد که بر همين اساس با توجه به اينکه قيمت متوسط هر دستگاه کاميون 650 ميليون تومان تخمين زده است، به نظر ميرسد با صرف هزينه 6210 ميليارد تومان براي نوسازي و به سازيکاميونها، شاهد کاهش 22 درصدي ذرات معلق در شهر باشيم. در بخش ديگري از اين گزارش، با اشاره به سهم 10 درصدي موتورسيکلت در توليد ذرات معلق آمده است که 800هزار موتورسيکلت بنزيني با برقي بايد جايگزين شوند که در سال اول 100 هزار، سال دوم 200 هزار، سال سوم 250 هزار و سال چهارم نيز بايد 250 هزار موتور نوسازي شود، اين در حالي است که اگر متوسط قيمت هر دستگاه 22 ميليون تومان در نظر گرفته شده باشد با صرف 3600 ميليارد تومان بودجه عمومي ميتوانيم شاهد کاهش انتشار 10 درصدي ذرات معلق باشيم. اين اتفاق در حالي رخ ميدهد که موتورسيکلت در توليد ساير آلايندههاي گازي نقش 18 درصدي دارد که با نوسازي اين مشکل مرتفع ميشود. در مورد جايگزيني مينيبوسهاي فرسوده نيز شهرداري تهران معتقد است با اينکه مينيبوسها سهم 4 درصدي در توليد ذرات معلق دارند اما ميتوان در سه سال برنامه جايگزيني مينيبوسهاي فرسوده را به اتمام رساند و اگر قيمت متوسط هر دستگاه مينيبوس را 450 ميليون تومان در نظر بگيريم با صرف 3015 ميليارد تومان ميتوان براي کاهش انتشار حدود دو درصد ذرات معلق اقدام کرد. براساس اين برنامه پيشنهادي، بايد سه ميليون دستگاه سواري فرسوده اسقاط شوند؛ چراکه سهم کل اين دستگاهها از آلايندهاي گازي منتشر شده برابر با 39 درصد است که برهمين اساس بايد در سال اول 50هزار دستگاه، سال دوم 150 هزار دستگاه و سال سوم 180 هزار دستگاه جايگزين شوند که با صرف 4294 ميليارد تومان از محل بودجه عمومي ميتوان شاهد کاهش انتشار 25 درصد آلايندههاي گازي باشيم. در اين برنامه جامع قيد شده است که براساس بررسيهاي انجام شده،30 هزار دستگاه کاتاليست تاکسي بايد تعويض شوند که در سال اول 10 هزار دستگاه، سال دوم 10 هزار دستگاه و سال سوم 10 هزار دستگاه ديگر بايد جايگزين کاتاليستهاي فرسوده تاکسيهاي شهر تهران شوند که با صرف 30 ميليارد تومان از محل بودجه عمومي ميتوان 5/2درصد آلايندههاي گازي را کاهش داد.
