صباح زنگنه در گفتوگو با «آرمان ملي»:
مذاکره با ايران
ترامپ را نجات ميدهد
زمينه امتيازدهي بيشتر در برجام قابل تصور نيست
آرمان ملي- رضا پورحسين: رئيسجمهور گفت رياست جمهور قبلي آمريکا با يک تماس تلفني زمينههاي به سرانجام رسيدن برجام را فراهم کرده است و اين ارتباطگيري نقش بسزايي در به سرانجام رسيدن مذاکرات داشته است. امري که در زمان حال سختتر به نظر ميرسد، به اين دليل که روشن نيست آيا رئيسجمهوري فعلي آمريکا چنين ارادهاي دارد يا خير. نوساناتي که در رفتار دونالد ترامپ وجود دارد پاسخ را هممحتمل کرده و هم نامشخص. موضوعي که در گفتوگو با صباح زنگنه کارشناس سياست خارجي بر آن تاکيد شد. از منظر قانوني و عرفي رئيسجمهوري آمريکا اختيار انجام آن را دارد و اگر در اين زمينه اقدام کند ميتواند بنبست ايجاد شده را باز کند. مساله بعدي در اين رابطه اين است که آيا اين توافق به صورت دوجانبه است يا به صورت چندجانبه و اگر چندجانبه باشد بيشتر به نفع و سود جمهوري اسلامي ايران خواهد بود و صحبتهايي هم که مقام معظم رهبري در رابطه با مذاکره مستقيم با آمريکا داشتند مخدوش نخواهد شد.
آيا صرف مذاکره با ترامپ مشکل برجام را حل خواهد کرد؟
براي هر مشکلي قطعا راه حلهايي وجود دارد. در دنياي امروز و در عالم سياست هيچ مسالهاي نيست که به بنبست ختم شود اما آيا با يک مذاکره و با يک وعده امکان يافتن يک خروجي صحيح و عملي است يا خير؟ ترامپ يک شخصيت چالش برانگيز دارد با اين وجود خصوصيتهايي هم دارد که ميشود از برخي از اين خصوصيتها به نفع خودمان بهرهبرداري کنيم. در مساله برجام اينکه از حالت همکاري چندجانبه خارج شد صرفا بهخاطر عمل ترامپ بود. کنگره، مجلس سنا و هيچ يک از نهادهاي تصميم گيرنده آمريکا در اين زمينه نقشي نداشتند. دونالد ترامپ با استفاده از اختيارات اجرايي خود از برنامه جامع اقدام مشترک خارج شد. پس همانطور که ترامپ بهراحتي توانست از برجام خارج شود به همان راحتي و با يک دستور اجرايي معادل همان ميتواند به برجام برگردد. ترامپ اگر با نفس برجام مشکل دارد که آن را حاصل عملکرد رئيسجمهوري قبلي آمريکا ميداند، رفع تحريمها ميتواند يک عمل متعادل و ميانه در اين راستا باشد. مساله اين است که آيا رئيسجمهوري فعلي آمريکا اين اراده را دارد يا خير. نوساناتي که در رفتار ترامپ وجود دارد پاسخ را هم محتمل کرده است و هم نامشخص.
آيا رئيسجمهوري آمريکا در راستاي مذاکره با ايران با موانعي روبهرو نخواهد شد؟
از منظر قانوني و عرفي رئيسجمهوري آمريکا اختيار انجام آن را دارد و اگر در اين زمينه اقدام کند ميتواند بنبست ايجاد شده را باز کند. مساله بعدي در اين رابطه اين است که آيا اين توافق به صورت دوجانبه است يا به صورت چندجانبه و اگر چندجانبه باشد بيشتر به نفع و سود جمهوري اسلامي ايران خواهد بود و صحبتهايي هم که رهبري در رابطه با مذاکره مستقيم با آمريکا داشتند نيز مخدوش نخواهد شد. از سوي ديگر با توجه به وضعيتي که دونالد ترامپ در کنگره پيدا کرده است بايد منتظر ماند و ديد که محاکمه و استيضاح او به کجا خواهد رسيد و آيا تصميمي قاطع در اين زمينه خواهد گرفت يا نه. از نظر تبليغاتي اگر ترامپ تصميم بگيرد تا تحريمها را عليه ايران بردارد و وارد مذاکره شود به عنوان يک ابتکار عمل و يک اقدام مهم در ديد جامعه آمريکا و ساير کشورها ديده خواهد شد و حتي ممکن است او را در چالش جديد و انتخابات آينده نيز کمک بسزايي کند. همچنين يک احتمال ديگر نيز وجود دارد که حزب دموکرات آمريکا که خود مبتکر برجام بود، آيا با تصميم ترامپ همراهي خواهد کرد يا نه و آيا عربستان که يکي از عوامل تشويق کننده ترامپ به خروج از برجام بود، شرايط را براي رفع تحريمها مسدود نميکند و در پايان دادن به بحرانهاي منطقه عزمي راسخ دارد يا نه. همه اين سوالها وجود دارد اما حسن نيت جمهوري اسلامي ايران بار ديگر در هر شرايطي بر همگان ثابت خواهد شد و از اينکه شايع بشود که اين جمهوري اسلامي ايران است که قصد مذاکره ندارد با اين سخن توپ در زمين آمريکا خواهد افتاد و ثابت خواهد شد که اين آمريکا است که قصد حل مشکل را ندارد و فضاي جامعه جهاني را متشنج ميکند.
امتياز دادن دولت ايران در اين راستا به نفع کشور خواهد بود؟
هنگامي که بحث خروج آمريکا از اين بنبستي که در آن گرفتار شده است مطرح ميشود، امتيازگيري و امتيازدهي در زمينههاي مذاکراتي مشخص خواهد شد و جمهوري اسلامي ايران در زمينه نگرانيهاي طرفهاي مقابل مذاکره به خوبي پاسخگو بوده است و هر تصميمي که در اين زمينه اتخاذ کرده به صورت علني ابراز کرده است. تصميمهاي ايران بسيار شفاف بوده و بارها گفته است که خواستار دستيابي به سلاحهاي هستهاي نيست. بنابراين زمينهاي براي امتيازگيري بيش از اين قابل تصور نيست بلکه مکانيزمهاي گفتوگو و ابزارهاي نظارتي و ابزارهاي سنجش دقت عمل در بحثهاي فني جايگزين بهتري خواهد بود و ميتواند جايگزين مباحث سخت امتيازدهي و امتيازگيري باشد.