گـــزارش روز

گفت‌و‌گوي چين و آمريکا

در ميانه بحران‌هاي سياسي

چين به‌رغم منازعات مختلفي که در حوزه‌هاي مهم و استراتژيکي مانند تايوان، درياي جنوبي و به‌تازگي مساله هنگ‌کنگ با آمريکا دارد، در حوزه تجاري با مقام‌هاي اين کشور همچنان به دنبال مذاکره و گفت‌و‌گو است که نشان مي‌دهد رشد اقتصادي و حل‌و‌فصل اختلافات تجاري براي پکن از اهميت زيادي برخوردار است. گزارش ايرنا به نقل از خبرگزاري شينهوا حاکي است که در همين راستا ليوهه، معاون نخست‌وزير و مذاکره‌کننده ارشد تجاري اين کشور با رابرت لايتهايزر، نماينده تجاري و استيون منوچين وزير خزانه‌داري آمريکا درباره توافق مقدماتي تجاري براي پايان دادن به نبرد تعرفه‌ها مذاکره تلفني انجام داده است. از سوي ديگر دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريکا تهديد کرده است اگر دو کشور در مرحله اول به توافق نرسند، احتمال دارد تعرفه‌هاي تجاري روي کالاهاي چيني را افزايش دهد.تاکنون نزديک به 350 ميليارد دلار از کالاهاي صادراتي چين به آمريکا مشمول تعرفه شده است و در ماه دسامبر ممکن است آمريکا روي 160 ميليارد دلار ديگر از اين اقلام تعرفه وضع کند. وزارت بازرگاني چين در بيانيه‌اي آورده است که گفت‌و‌گوهاي روز سه‌شنبه تلفني دو کشور درخصوص رسيدن به توافق اوليه براي پيشبرد گفت‌و‌گوها بوده است. اين وزارتخانه افزوده است که طرفين در‌خصوص برخي از مسائل به اجماع رسيده و موافقت کرده‌اند که گفت‌و‌گوهايشان را ادامه دهند. گلوبال تايمز روزنامه ارگاني چين نوشته است که در مذاکرات، طرفين درخصوص مسائل مختلف رايزني کرده‌اند که از جمله آنها موضوع لغو تعرفه‌هاي آمريکا روي کالاهاي چيني بوده است و دو طرف به توافق اوليه نزديک‌تر شده‌اند. اين گفت‌و‌گوهاي تلفني در شرايطي انجام مي‌شود که همين هفته وزارت خارجه چين تري برانستاد، سفير آمريکا در پکن را احضار کرده و مخالفت خود را با هر اقدامي در خصوص تصويب نهايي پيمان حمايت از دموکراسي و حقوق بشر هنگ کنگ به وي ابلاغ کرده است. شي جين پينگ، رئيس‌جمهوري خلق چين هفته قبل گفت که کشورش مايل است با آمريکا به توافق اوليه دست يابد اما اگر ضرورت داشته باشد عليه اين کشور دست به اقدامات تلافي‌جويانه خواهد زد. از آغاز مذاکرات تجاري چين و آمريکا از فوريه سال 2018 (بهمن 96) به اين سو، دو کشور در 13 نشست دو‌جانبه درباره اکثر مسائل مورد اختلاف به توافق رسيده‌اند اما مذاکرات بارها به خاطر عهدشکني آمريکا دچار فراز‌و‌نشيب شده است. ماه مارس سال 2018 (اسفند 96) يعني يک ماه پس از آغاز مذاکرات تجاري دو کشور، دولت آمريکا گزارش بازرسي 301 عليه کالاهاي چيني را منتشر و اعلام کرده است 25 درصد بر تعرفه گمرکي 50 ميليارد دلاري کالاهاي چيني مي‌افزايد. بر اساس اين گزارش در ماه مي 2018 (ارديبهشت 97)، يعني فقط 10 روز پس از صدور بيانيه مشترک دو کشور مبني بر عدم‌جنگ تجاري، دولت آمريکا بر‌خلاف اين توافق، ادامه اجراي افزايش تعرفه گمرکي بر کالاهاي چيني را اعلام کرد. در ماه مي سال 2019 (ارديبهشت 98) آمريکا غيرمسئولانه چين را به «عقب نشيني از موضع پيشين» متهم و اعلام کرده است تعرفه گمرکي بر 200 ميليارد دلار کالاي چيني را که قبلا به 10 درصد ارتقا داده بود، به 25 درصد افزايش مي‌دهد و مراحل افزايش تعرفه گمرکي 300 ميليارد دلاري کالاي چيني باقي مانده را آغاز مي کند. چين نيز در واکنش به اين اقدامات تعرفه‌اي آمريکا تا‌کنون روي 120 ميليارد دلار از کالاهاي آمريکا تعرفه اعمال کرده است. دوازدهمين دور مذاکرات تجاري دو کشور هم روزهاي 9 و 10 مرداد سال جاري بدون نتيجه در شانگهاي برگزار شده است. بعد از اين مذاکرات بود که آمريکا تصميم گرفت بر 300 ميليارد دلار از کالاهاي وارداتي چين و پکن هم بر 50 ميليارد دلار از کالاهاي وارداتي از آمريکا تعرفه جديد اعمال کنند. اما در سيزدهمين دور اين مذاکرات که روزهاي 9 و 10 مهر سال جاري در واشنگتن برگزار شده است دو طرف در مسائل مربوط به کشاورزي، حفاظت از مالکيت معنوي، نرخ ارز، خدمات مالي، همکاري تجاري، انتقال فناوري و حل دعاوي به پيشرفت‌هايي دست يافته‌اند. بر اين اساس آمريکا پذيرفته است افزايش تعرفه 25 به 30 درصدي بر 250 ميليارد دلار از کالاهاي چيني را که قرار بود هفته آينده اجرايي کند، متوقف کند. چين نيز پذيرفته است خريداران عمده اين کشور به خريد محصولات کشاورزي آمريکا ادامه دهند.

دونالد توسک، رئيس شوراي اروپا گفت: دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريکا يکي از بزرگ‌ترين چالش‌ها براي اتحاديه اروپا به شمار مي‌رود زيرا او آرزوي فروپاشي اين اتحاديه را دارد و مصمم به تضعيف آن است. به گزارش ايرنا به نقل از خبرگزاري رويترز، ‌ ترامپ از تصميم انگليس براي ترک اتحاديه اروپا استقبال کرده، اروپا را «دشمني» تجاري خوانده و ارزش ائتلاف دفاعي ترانس آتلانتيک ناتو را زير‌سوال برده است. توسک گفت: براي اولين بار در تاريخ، رئيس‌جمهوري در آمريکا در راس کار است که آشکارا با اروپايي متحد مخالفت مي‌کند. وي افزود: ترامپ از برگزيت حمايت کرده و براي فروپاشي اتحاديه اروپا دعا مي‌کند. توسک با اشاره به اينکه ترامپ مصمم به تضعيف اتحاديه اروپاست، گفت که شايد اين مساله، ‌ دشوارترين چالش براي اين سازمان باشد. قرار است دوره پنج ساله رياست توسک بر شوراي اروپا امسال به پايان برسد. وي در اين سمت، هماهنگي‌هاي لازم براي برگزاري نشست‌هاي معمول سران اروپا و رياست اين جلسات را برعهده داشته است. ‌شارل ميشل، نخست‌وزير سابق بلژيک جانشين توسک در شوراي اروپا مي‌شود. همچنين رياست جديد کميسيون اروپا که بازوي اجرايي اتحاديه اروپاست، ‌ برعهده اوزلا فن در‌لاين، مقام محافظه‌کار آلماني خواهد بود. هرچند روابط بين اتحاديه اروپا و ايالات‌متحده از زمان روي کار آمدن ترامپ با تنش‌هايي همراه بوده، مايک پمپئو، وزير امور خارجه آمريکا هنگام سفر به بروکسل در ماه سپتامبر (شهريور - مهر) درصدد برآمده است روابط دوستانه‌تري را ميان دو طرف برقرار کند. رئيس‌جمهوري آمريکا چندي پيش با انتقاد شديد از اتحاديه اروپا گفته بود که اروپايي‌ها در تجارت، ما را فريب مي‌دهند و ما از آنها با استفاده از قدرت نظامي خود محافظت مي‌کنيم. آمريکا به‌دنبال تصميم ترامپ براي اعمال ماليات بر واردات فولاد و آلومينيوم از کشورهاي اتحاديه اروپا، وارد يک جنگ تعرفه‌اي با متحدان اروپايي خود شد.