چالش «تعرفه پزشکي» در ماههاي پاياني سال
وقتي تعرفههاي برخي از رشتههاي پزشکي در آغاز اجراي طرح تحول سلامت، به يکباره چند برابر شد، توقعات نيز فزوني يافت تا همچنان در روياي شيرين تعرفهها به سر ببرند.موضوع تعرفههاي پزشکي همواره يکي از چالشهاي اساسي نظام سلامت کشور، حداقل در اين سالها بوده است. به طوري که در ماههاي پاياني سال، شاهد واکنشهاي جامعه پزشکي به آنچه تعرفههاي غيرواقعي خوانده ميشود، هستيم و در امتداد آن، مصاحبهها و اخباري در رسانهها منتشر ميشود که همگي حکايت از گلايه جامعه پزشکي از تعرفهها دارد. اين در حالي است که با روي کار آمدن سعيد نمکي بر مسند وزارت بهداشت، موضوع «ماه عسل» مطرح شده است.
کمبود بودجه سلامت چگونه رقم خورد
جريان از اين قرار بود که با اجراي طرح تحول سلامت، به يکباره پولهاي زيادي روانه وزارت بهداشت و بيمارستانها شد که خرج اجراي طرح شود. در اين بين گفته ميشود که سهمي از اين پولها و اعتبارات، نصيب برخي از پزشکان شده است که تعرفههاي آنها به يکباره سير صعودي يافته و باعث شده است درآمدهاي ميليوني و ميلياردي کسب کنند. اما سعيد نمکي در يکي از سخنرانيهاي خود در جمع روساي دانشگاههاي علوم پزشکي سراسر کشور، ماجراي ماه عسل در حوزه سلامت را تمام شده اعلام کرده است.هشدار وزير بهداشت، به ريختوپاشهايي بوده است که بعد از اجراي طرح تحول سلامت اتفاق افتاده بود و حالا به دليل مشکلات اقتصادي کشور و کمبود بودجه و اعتبارات دولت، ديگر خبري از پولهايي نبود که در دو سال اول اجراي طرح تحول سلامت، تخصيص يافته بود. البته جرقه کمبود بودجه طرح تحول سلامت از همان سال سوم اجراي طرح زده شده بود و وزير بهداشت وقت نيز بر سر تامين اعتبارات لازم براي اجراي طرح تحول سلامت، با سازمان برنامه و بودجه وارد چالش شده است؛ موضوعي که در نهايت منجر به کنارهگيري سيدحسن هاشمي از وزارت بهداشت و جايگزيني سعيد نمکي شده است.از سال 1393 که طرح تحول سلامت کليد خورده، وزارت بهداشت خود را مکلف کرده است که سهم پرداختي بيماران بستري را کاهش دهد تا آنچه به عنوان بحران هزينههاي بيمارستاني در سالهاي گذشته مطرح بوده است، فروکش کند. بنا بر اظهارات قريببهاتفاق دستاندرکاران حوزه سلامت، اين طرح با همه مشکلاتي که داشته و دارد، توانسته قشر محروم جامعه را در تامين هزينههاي بستري و درمان بيمارستاني، حمايت کند. اما شتابزدگي در اجراي طرح، با مشکلات و کاستيهايي همراه شده است.در اين بين، گفته ميشود يکي از مشکلات طرح تحول سلامت، رشد ناگهاني تعرفهها براي برخي رشتههاي پزشکي بوده که با واکنش ساير گروههاي پزشکي و دستاندرکاران اقتصاد سلامت مواجه شده است. گفته ميشود اين تعرفهها بعضا تا 120 درصد رشد داشته و در نتيجه درآمد آن دسته از پزشکان که شامل رشد تعرفهها شده بودند، به يکباره «نجومي» شده است. عيسي مالمير، رئيس سازمان بسيج جامعه پزشکي تهران بزرگ، در گفتوگو با مهر بر بازبيني طرح تحول سلامت و همچنين طرحهاي مشابه در حوزه سلامت تاکيد کرد و گفت: تعرفهها نبايد به گونهاي تصويب شود که بعضي پزشکان به درآمدهاي کلان برسند و برخي گروههاي پزشکي مثل خدمات پاراکلينيکي، آزمايشگاهها و...، با همه زحمات و سختيهايي که رشته آنها دارد، از تعرفهها محروم شوند. حالا که در ماههاي پاياني سال قرار داريم، دوباره جلسات و نشستهاي طيفهاي مختلف رشته پزشکي براي بررسي تعرفههاي سال آينده آغاز شده و در اين بين، سازمان نظام پزشکي، بيشترين وقت خود را صرف اين موضوع شده است. به طوري که در چند هفته گذشته يکي از جلسات سازمان نظام پزشکي، به موضوع تعرفهها اختصاص داشته است. آخرين جلسه نيز، روز گذشته بوده که با حضور مديران ارشد وزارت بهداشت در محل اين سازمان تشکيل شده است.در اين نشست که با حضور معاون کل و معاون درمان وزارت بهداشت تشکيل شده، در خصوص استخراج هزينه تمام شده خدمات، بحث و بررسي هايي صورت گرفته و در نهايت بر مصوبه اخير شوراي عالي نظام پزشکي مبنيبر اينکه کارگروه مشترک با نمايندگان وزارت بهداشت در اين زمينه تشکيل و آگاهسازي مردم در خصوص هزينه واقعي خدمات انجام شود، تاکيد شده است.موضوع بررسي تعرفههاي پزشکي در ماههاي پاياني هر سال، يکي از چالشهاي حوزه سلامت کشور شده است. زيرا جامعه پزشکي بر اين عقيده است که تعرفهها در اين سالها واقعي نبوده و در نتيجه مابهالتفاوت اين هزينهها از جيب پزشکان پرداخت ميشود تا مردم کمتر دچار مشکلات مالي شوند. اما در چنين شرايطي که غالب مردم با مشکلات عديده اقتصادي دستوپنجه نرم ميکنند، افزايش هزينههاي آنها براي درمان بيماريها، ميتواند اين مشکلات را دو چندان کند. زيرا طرح تحول سلامت با محدوديتهايي در اجرا مواجه شده و اينکه مشکل مردم و بيماران، فقط هزينههاي بستري نيست؛ بلکه بيشترين مراجعات بيماران در بخش سرپايي و مراکز درماني خصوصي است. در حال حاضر، حداقل هزينه مراجعه به پزشک عمومي براي يک بيماري ساده مثل سرماخوردگي، در مجموع حدود 70 هزار تومان تمام ميشود که اين هزينه با مراجعه به پزشک متخصص و فوقتخصص و انجام خدمات پاراکلينيکي، به بيش از 200 هزار تومان و شايد هم بيشتر ميرسد. بنابراين تامين چنين هزينههايي براي غالب بيماران که از اقشار حقوقبگير و آسيبپذير جامعه هستند، امکان پذير نيست.يک عضو شوراي عالي نظام پزشکي: عدم اعمال تعرفه واقعي، تبعات قابل توجهي دارد؛ از جمله اينکه شاهد افزاش دريافتهاي نامتعارف خواهيم بوددر همين حال، يکي از اعضاي کميسيون بهداشت و درمان مجلس، در واکنش به توقع جامعه پزشکي براي رشد تعرفهها، عنوان داشته است که تعرفهها به اندازه کافي در سالهاي گذشته افزايش داشته و ضرورتي ندارد چنين خواستهاي برآورده شود.
تهديد به تشديد زيرميزيها
اما حسين قشلاقي عضو شوراي عالي نظام پزشکي، معتقد است که عدماعمال تعرفه واقعي و حق واقعي درمانگر مطابق عرف و قانون، تبعات قابل توجهي دارد، از جمله اينکه شاهد افزاش دريافتهاي نامتعارف خواهيم بود که اثرات روحي و اجتماعي نامناسبي در جامعه ايجاد ميکند.طرح اين ادعا از سوي اين عضو شوراي عالي نظام پزشکي مبنيبر تشديد زيرميزي، نميتواند بهانهاي مناسبي براي افزايش تعرفهها باشد. حداقل اين افزايش تعرفهها بايد فقط براي آن دسته از رشتههاي پزشکي اتفاق بيفتد که در اين سالها، تعرفه آنها ثابت مانده است. اما به نظر ميرسد روياي ماه عسل رشد تعرفهها براي آن دسته از پزشکاني که صاحب درآمدهاي کلان شدهاند، تمامي ندارد.
